Kunstgras of tegels: wat is eigenlijk duurzamer?

Het belang van groen in de tuin wordt steeds meer onderstreept. Het is beter voor het klimaat, de natuur en voor het omgaan met extreem weer. Dit merk je bijvoorbeeld bij warmere dagen, zoals afgelopen week. Planten en gras in de tuin zorgen dan voor meer verkoeling dan tegels. En bij die typische zomerbuien helpt een groene tuin het water beter op te vangen.

Toch kiest niet iedereen voor een tuin vol gras en beplanting. Niet iedereen heeft zin of tijd om elk weekend te maaien, snoeien of onkruid weg te halen. Daarnaast worden tuinen gemiddeld kleiner en is niet elke plek geschikt voor een mooi gazon. Dan kom je op tegels of kunstgras. Beide hebben voor- en nadelen, maar welke keuze is eigenlijk duurzamer en waar moet je op letten?

Tegels lijken praktisch, maar hebben ook een keerzijde

Tegels winnen het vaak op gemak. Een terras ligt er jarenlang en vraagt relatief weinig aandacht. Af en toe vegen, wat groene aanslag verwijderen en je bent klaar. Ook voor een fijne zitplek zijn tegels erg handig, want dat is op zachte grond simpelweg minder praktisch.

De andere kant is dat al die betegelde tuinen voor een groeiend probleem zorgen. Waar een groene tuin nog enigszins koel blijft, kunnen grote oppervlakken bestrating behoorlijk opwarmen. Dit merk je zeker in dichtbebouwde woonwijken.

Ook hebben we steeds vaker last van wateroverlast door hoosbuien. Het is dan ook niet voor niets dat gemeenten tegenwoordig oproepen om zo veel mogelijk tegels uit de tuin te halen. Tegelijk biedt een volledig betegelde tuin nog weinig ruimte voor insecten, vogels en andere dieren. En deze kleine tuinvrienden komen juist steeds vaker onder druk staan.

Kunstgras zit ergens tussen groen en dichte tegels in

Met kunstgras hoef je niet te maaien en heb je geen water, meststoffen of bestrijdingsmiddelen nodig. Bovendien is het gras gegarandeerd altijd groener dan bij de buren. Kunstgras blijft het hele jaar bruikbaar, ook wanneer een natuurlijk gazon het zwaar heeft. Voor gezinnen met kinderen of huisdieren kan dat handig zijn.

Maar kunstgras heeft ook zeker nadelen. Want ook al is het ‘groen’, het blijft een kunststof product dat nauwelijks iets bijdraagt aan de biodiversiteit. Een merel bouwt er geen nest in en een bij heeft er weinig aan. Uit recent onderzoek naar microplastics blijkt bovendien dat alles wat van plastic is gemaakt, kleine plastic deeltjes afgeeft. Tenslotte blijft het een product dat ooit geproduceerd én uiteindelijk vervangen moet worden.

Bestaat duurzaam kunstgras?

Jaren geleden zou het antwoord waarschijnlijk vrij kort zijn geweest. Kunstgras en duurzaamheid konden niet één adem genoemd worden. Toch is de ontwikkeling niet stil blijven staan. Wie tegenwoordig kunstgras kopen overweegt als alternatief voor een groot tegeloppervlak, komt steeds vaker producten tegen die specifiek zijn ontwikkeld met recyclebaarheid in gedachten.

Daar zit meteen een belangrijk verschil.

Veel traditioneel kunstgras bestaat uit verschillende soorten kunststof die na gebruik lastig van elkaar te scheiden zijn. Daardoor eindigt het materiaal vaak als afval. Nieuwere varianten gebruiken dezelfde kunststof familie voor zowel de vezels als de onderlaag. Dat maakt volledige recycling mogelijk.

Nog een paar kenmerken waar je op kunt letten:

• een lange levensduur van vijftien tot twintig jaar
• goede waterdoorlatendheid
• geen schadelijke stoffen in het materiaal
• sterke vezels die minder snel slijten

Dat betekent zeker niet dat kunstgras ineens duurzamer wordt dan een natuurlijke tuin. Wel laat het zien dat er grote verschillen bestaan tussen soorten kunstgras.

Levensduur en onderhoud zegt ook iets over duurzaamheid

Bij duurzaamheid kijken we vaak naar het materiaal zelf. Logisch, maar dat wat nodig is voor onderhoud of de gebruiksduur telt minstens zo zwaar mee. Een tegel die dertig jaar blijft liggen, scoort anders dan een product dat na enkele jaren vervangen moet worden. Hetzelfde geldt voor kunstgras.

Wie kiest voor goedkope materialen die snel verslijten, heeft uiteindelijk meer grondstoffen nodig dan iemand die één keer investeert in een oplossing die jarenlang meegaat. Dat principe zie je trouwens overal terug. Van meubels tot kleding en van huishoudelijke apparaten tot tuinen.

Soms zit duurzaamheid minder in het materiaal zelf en meer in het onderhoud en hoe lang je er daadwerkelijk mee doet.

Dus, wat is duurzamer: kunstgras of tegels?

Dat hangt af van waar je naar kijkt. In veel gevallen scoort kunstgras beter dan traditionele betontegels doordat regenwater makkelijker de bodem in kan zakken. Kies dan wel bewust voor duurzaam kunstgras. Het grote nadeel blijft dat het van kunststof is gemaakt en, net als tegels, niet voor een leefgebied voor insecten en ander bodemleven zorgt.

Tegels hebben als voordeel dat ze vaak nog langer meegaan. Daar staat tegenover dat de productie ook veel energie kost, regenwater minder goed wordt opgenomen en bestrating tijdens warme dagen veel warmte vasthoudt.

Kijk je vooral naar waterdoorlatendheid en hitte in de tuin, dan heeft kunstgras vaak een streepje voor op traditionele betontegels. Hecht je meer waarde aan een zeer lange levensduur en het vermijden van kunststoffen, dan kunnen tegels een logische keuze zijn. Voor biodiversiteit, verkoeling en wateropvang blijft een tuin met echt gras, planten en ander groen volgens Milieu Centraal de beste optie.