Merijn Tinga surfte 750 kilometer door stormen en metershoge golven — om de paus te bekeren tot statiegeld

Hoe hij het voor elkaar heeft gekregen is nog een verhaal op zich, maar Merijn Tinga alias de Plastic Soup Surfer mocht afgelopen donderdag op audiëntie komen bij de paus. Een big deal, want als de paus zich uitspreekt tegen plastic vervuiling en voor statiegeld dan inspireert dat miljoenen katholieken over de hele wereld. We spraken met Merijn over zijn nieuwste avontuur…

Foto’s van Angela de Vlaming en Merijn Tinga.

Vooraf was hij behoorlijk gespannen. Niet zo zeer over het ontmoeten van de paus, maar over de tocht ernaartoe op zijn zelfgemaakte surfboard van plastic afval. Te beginnen bij de afvaart in de Leidse gracht, waar hij met gehesen zeil niet onder de bruggen door kon en bovendien weinig wind zou vangen midden in de bebouwde kom.

Maar het ging goed: “Ik had geluk dat er een briesje opstak precies de goede kant op, al moest ik bij elke brug het zeil laten zakken om er onderdoor te kunnen.” Hij werd door volk en vaderland (pers, prominenten en bekenden) uitgezwaaid om vervolgens in de trein richting het zuiden te stappen. Want de eigenlijke tocht zou pas beginnen als hij in Nice de Middellandse Zee op zou gaan richting Vaticaanstad, 750 km verderop.

Een gevaarlijke tocht

“Ik denk wel dat dit de gevaarlijkste tocht is die ik gemaakt heb,” zegt hij als we elkaar vlak voor zijn vertrek spreken. En dat wil wat zeggen, want Merijn Tinga surfte en supte op zelfgemaakte boards al over vele zeeën en rivieren in heel Europa om aandacht te vragen voor de plastic vervuiling. Hij is dus wel wat gewend.

“De stroming van de zee kan ik vooraf berekenen, ik weet waar ik moet zijn en er liggen boeien. Als het in Nederland misgaat, spoel je aan op een zandstrand. In Zweden kan je op een eilandje schuilen bij slecht weer. Maar in de Middellandse Zee is niks behalve rotskusten. En met snel veranderende weersomstandigheden wordt het onvoorspelbaar, al kan ik natuurlijk goed surfen en zwemmen. Anders begon ik er niet aan.”

Tonijn, dolfijnen en sardientjes

Dat het geen makkelijke tocht zou worden wist hij dus. Halverwege zijn reis laat hij weten dat hij constant tegenwind heeft, soms met turbokracht, terwijl diezelfde wind het volgende moment volledig wegvalt. Er zijn enorme golven, soms van wel twee meter hoog, die hem terugduwen naar zijn startpunt. En nachten vol stortregens waarin hij op kleine strandjes langs de Ligurische kust onder zijn zeil probeert te slapen en korte nachten maakt.

Maar er zijn ook mooie momenten. Een tonijn van een meter die voor zijn neus uit het water springt. Dolfijnen en scholen sardientjes. Een schildpad op de Tiber, waar hij zijn laatste kilometers naar Rome overheen supt. De wind mee die hem in een uur verder brengt dan de dagen ervoor met wind tegen. En de ontmoetingen onderweg met verschillende burgemeesters, beleidmakers en Albert II, prins van Monaco, die hij vertelt over het grote succes van statiegeld in Nederland. Sinds de invoering worden er 80% minder blikjes en flesjes in het zwerfafval gevonden.

De ontmoeting met de paus

Allemaal met één doel: op donderdag 21 mei om 11 uur met de paus spreken in de bibliotheek van het Vaticaan. “Statiegeld is een heel effectief systeem tegen plastic vervuiling op straat. De oplossing is eenvoudig en toch zie je door de verrechtsing dat landen aarzelen en het zo lang mogelijk willen uitstellen, zoals Frankrijk, België en Italië. Engeland gaat het wel in 2027 invoeren. En Roemenië en Hongarije hebben het net ingevoerd, dus er is een positieve beweging gaande in Europa.”

“Ik hoop dat als de paus statiegeld invoert in Vaticaanstad, dit een hoop landen met katholieke inwoners over de streep trekt, Italië voorop. Er zijn 1,5 miljard katholieken ter wereld, waaronder beleidsmakers en goed voorbeeld doet volgen.”

Sinds de paus hem heeft uitgenodigd heeft Merijn zich meer verdiept in de het sociaal katholicisme, ingezet door de vorige paus Franciscus. “Dat is eigenlijk bijzonder groen en progressief en het fundament onder waar ik ook mee bezig ben: het bestrijden van de wegwerpmaatschappij.”

Een strijd voor duurzaamheid en rechtvaardigheid

De hele duurzaamheidsstrijd is een rechtvaardigheidsstrijd, stelt Merijn. “We leven volgens een technocratisch paradigma, waarin we de aarde zien als een plek om zo efficiënt mogelijk grondstoffen uit te halen en te gebruiken. Individuele vrijheid is het hoogste goed waarmee we op korte termijn zoveel mogelijk moeten kunnen halen als we willen. Maar daarmee zijn we een wegwerpmaatschappij geworden, waarin we ook mensen zijn gaan zien als wegwerpitems.”   

Op de derde foto wacht Merijn op de paus (ja, dit is wat hij aan had: gewoon zijn surfkloffie :-))

Het gaat Merijn om rechtvaardigheid, voor toekomstige generaties, maar ook voor het leven zelf, de biodiversiteit en identiteiten die geen stem hebben (zoals dieren, rivieren en bossen). “Het gaat om die rechtvaardigheid en die staat altijd op spanning met individuele vrijheid. Want elke vrijheid die je jezelf verleent is een onvrijheid voor anderen. Dat begint al klein, met het keihard aanzetten van je favoriete muziek bijvoorbeeld.”

Het is Mei Plasticvrij bij hetkanWEL. Doe mee met onze plasticvrij challenge en verminder je afval in een paar weken tijd. Schrijf je gratis in voor onze online plasticvrij community en krijg elke dag gratis tips (je kan alle tips van de voorbije dagen ook gewoon nog lezen) en praat mee door je tips te delen, vragen te stellen en te laten weten hoe jij omgaat met al dat plastic in ons leven. Vinden we leuk! 

Statiegeld in Vaticaanstad: wel of niet?

Dit alles verwerkte hij in zijn brief aan de paus, wat hem uiteindelijk deze uitnodiging opleverde. “Ik was in december in Rome om Kamerleden te spreken. Toen dacht ik: ik ga eens langs bij het Vaticaan om te kijken of ik een brief voor de paus kan afgeven. In eerste instantie hadden de beveiligers daar geen oren naar en verwezen ze me naar de algemene brievenbus, maar door een miscommunicatie tussen de beveiligers lukte het me om de brief persoonlijk afgeleverd te krijgen bij de paus.”

“Ik ben benieuwd hoe de ontmoeting gaat lopen,” lacht Merijn, want het contact vooraf is niet heel frequent zoals bij andere hoogwaardigheidsbekleders die hij heeft ontmoet. En dus appen we even, vlak na zijn bezoek. Hoe ging het?! In één woord: het was indrukwekkend! “Ik vertelde over mijn tocht. Hij vertelde dat hij in zijn kinderjaren in Chicago statiegeldflesjes zocht om snoep van te kopen. Dus hij begreep helemaal waar het over ging. De paus gaf aan dat hij niet over de winkel in Vaticaanstad ging, maar dat hij het zeker zou voorleggen. Aan ons nu om ervoor te zorgen dat die machine daar komt te staan.”

Volg de avonturen van Merijn Tinga op Instagram.

Leestip: Merijn’s boek ‘Tegen de stroom in‘ over plasticvervuiling en doorzettingsvermogen.

Lees ook:
Dirk Groot ruimt al 10 jaar onze troep op: ons grootste probleem is dat we geen bammetjes meer smeren.
Eline vertrok naar de Noorse kust om afval te rapen. Wat ze vond was mentale rust.
Anton de Plandelman strijdt tegen de plastic vervuiling van sigarettenpeuken.

-Dit artikel bevat een of meerdere affiliate links-