Hoe zorg je op een betaalbare manier voor een koel huis deze zomer? 10 tips

Inmiddels raken we eraan gewend dat er op het gebied van het weer het ene na het andere record verbroken wordt. We zitten middenin wat wel eens een ‘superhittegolf’ kan worden met vanaf vandaag code oranje. Nog nooit is deze code zo vroeg in het jaar afgegeven; de zomer is immers pas net een paar dagen bezig. Terwijl in Frankrijk tienduizenden huishoudens zonder stroom zitten door de hitte, zijn in Nederland de airco’s niet aan te slepen. Omdat we vannacht zelf ook behoorlijk hebben liggen woelen in een veel te warm bed, zetten we een aantal tips voor je op een rij voor een koel huis zónder energieslurpende airco’s.

1. Houd je gordijnen dicht

We beginnen met een open deur: houd je ramen en gordijnen overdag dicht. Op die manier zorg je ervoor dat er geen zonlicht (en dus geen warmte) naar binnen komt. Hoe dikker je gordijnen, hoe groter het effect. Het is de meest makkelijke manier om het iets koeler te houden, zonder extra investeringen.

2. Ramen open met een natte doek ervoor

Zet je ramen ’s avonds of ’s ochtends vroeg – als het koeler is – tegen elkaar open, zodat de frisse lucht naar binnen kan en de boel even lekker kan doorwaaien. Hierbij kan het helpen om een natte doek voor je open raam te spannen: dat brengt de temperatuur in huis extra omlaag en dat is wel zo lekker als je bijvoorbeeld wel weer eens een nachtje lekker door wilt slapen in een koel huis.

3. Houd de zon buiten met (rol)luiken of andere zonwering

(Rol)luiken zien er niet zo gezellig uit – vinden wij dan – maar effectief zijn ze wel als je een koel huis wilt. Het is niet voor niets zo dat ze in Zuid-Europa de hele dag de luiken dicht hebben. Zonwering aan de buitenkant is namelijk 2 keer zo effectief als het dichttrekken van de gordijnen, omdat de zon het raam niet kan verwarmen.

Nou is het plaatsen van (rol)luiken een hele investering, maar er zijn ook goedkopere oplossingen voor een koel huis. Zo kan je een schaduwdoek ophangen: dit is een driehoekige doek die je aan de muur vastmaakt en dan aan een paal, schutting of boom. Je kan ook een zonnedoek met zuignappen aan de buitenkant van je ramen plaatsen. Of een rolgordijn aan de buitenkant van je raam ophangen. Dat zag ik een buurman deze week doen: slimme oplossing! Die kan je kopen van stof, riet of bamboe.

Er is tegenwoordig ook zonwerend glas trouwens: isolerend glas met een zonwerende coating, waardoor het koeler blijft in huis. Maar, dat is wel een hele investering.

4. Vergroen je dak én je muren

We hebben het al vaker geschreven: een groen dak en groene muren is niet alleen goed voor de biodiversiteit, maar zorgt ook voor een koel huis. Stenen houden warmte namelijk langer vast dan planten. Met andere woorden: als die zon dagen op je stenen muur staat te schijnen, duurt het heel lang voordat die hitte weer een beetje uit die stenen is getrokken. Ik legde op een koele avond ooit een keer mijn hand op zo’n muur die de hele dag in de zon had gestaan: het leek wel een verwarming.

Door planten tegen je muren te laten groeien en een groen dak met zonnepanelen te nemen, krijgt de zon minder kans om al dat steen in kleine oventjes te veranderen én zorgt de waterdamp van het groen voor verkoeling. Dat kan soms wel 2 tot 4 graden schelen in huis! En, voordat je bezwaar maakt tegen de wortels van klimop in je muur: er is ook echt groen dat de voegen tussen je stenen niet aantast.

5. Zorg voor een groene tuin

Toegegeven: een groene tuin is – net als een groen dak of groene muren – niet van de ene op de andere dag klaar, maar het is de moeite waard om erin te investeren, want volgend jaar krijgen we ongetwijfeld weer te maken met hitterecords en wil je ook een koel huis. Bomen zorgen voor schaduw en groen (planten en struiken) zorgen voor koelte, terwijl stoeptegels – net als stenen muren – de warmte juist lekker vasthouden en uitstralen. Wil je een koel huis? Kies dan voor groen!

6. Zet je mechanische ventilatie uit

Heb je mechanische ventilatie in huis? Dan is het handig om die overdag uit te zetten. Dit systeem haalt namelijk de frisse lucht van buiten naar binnen: heel fijn natuurlijk, maar niet per se als het buiten bloedjeheet is en je een koel huis wilt. Zet de ventilatie ’s avonds – als het weer koeler is- gewoon weer aan, want in een onvoldoende geventileerde woning ontstaan schimmels en vocht, ook in een koel huis.

7. Zet je ventilator aan (met ijs ervoor)

De airco’s zijn niet aan te slepen, maar wat mensen vergeten is dat het echte energieslurpers zijn. Als je zonnepanelen hebt, scheelt dat natuurlijk, maar de meesten van ons zetten de airco ’s avonds en ’s nachts aan en dan schijnt de zon juist niet en scheelt het dus ook niet in de kosten. Als je de airco aanzet voor een koel huis, zet ‘m dan een paar graden lager dan buiten. Dat is genoeg en ook beter voor je lichaam.

Een verplaatsbare airco met zo’n slurf, is géén duurzame keuze. Het apparaat verbruikt niet alleen veel stroom, maar de slang – die meestal uit het raam hangt- blaast niet alleen warme lucht naar buiten, maar zuigt ook warme lucht naar binnen. Dat is dus een beetje water naar de zee dragen terwijl je tegelijkertijd bakken met geld over de balk smijt en alsnog niet echt een koel huis krijgt.

Een ventilator kan een goed alternatief zijn voor een airco. Maar zet ‘m wel alleen aan in de ruimte waar je ook echt aanwezig bent. Een ventilator verkoelt de ruimte namelijk niet per se, maar zorgt er door het verplaatsen van lucht voor dat het een paar graden koeler aanvoelt. Als extraatje kan je een bak ijs of flessen bevroren water voor je ventilator zetten: dat heeft hetzelfde effect als de natte doek voor je raam of een airco en zorgt dus voor een heerlijk koel huis of in ieder geval koele kamer. Hier vind je een overzicht.

8. Leg je lakens in de vriezer

Ok, dit klinkt een beetje raar en toegegeven: het is geenszins bewezen dat dit werkt. Maar: je krijgt slaap als je interne lichaamstemperatuur daalt. Dat gaat namelijk gelijk op met het afgeven van het slaaphormoon melatonine. Daarom val je ook zo moeilijk in slaap als het heet is. Een verkoeld laken kan hier misschien bij helpen, al werkt het natuurlijk niet de hele nacht.

In datzelfde kader kan je ook een kruik gevuld met water even in de vriezer leggen om zo je hoofd koel te houden. Ook een nat lapje op je voorhoofd of in je nek kan -net als bij koorts- voor verkoeling zorgen. Al moet dit niet ten koste van comfort gaan, want ook dat is superbelangrijk bij het in slaap vallen: je wilt niet in een drijfnat bed liggen.

En, geloof het of niet, een warme douche voor het slapen gaan, helpt ook. Dit zet je bloedvaten namelijk open waardoor de warmte uit je lijf makkelijker afgevoerd kan worden. Deze maatregelen zorgen niet per se voor een koel huis, maar wel voor een koeler lijf, toch fijn.

9. Trek de stekkers eruit

Alles wat je in het stopcontact hebt zitten, produceert warmte. Bij sommige apparaten is het natuurlijk lastig om de stekker eruit te trekken (zoals bij een koelkast of vriezer), maar alles wat je ook maar enigszins los kan koppelen van het net: doe het. Het bespaart stroom, brengt je energierekening omlaag (ook geen overbodige luxe, zeker als je de hele dag een ventilator aan hebt) en zorgt dus voor minder warmte en dus een koel huis.

Om diezelfde reden is het handig om pas ’s avonds laat je vaatwasser of wasmachine te laten draaien (als het iets koeler is in huis). Laat je stofzuiger deze dagen even voor wat het is en laat je oven en fornuis ook even uit. Maak in plaats daarvan een lekkere salade of gazpacho klaar.

10. Isoleer je huis, gebruik een warmtepomp en zonnepanelen

In het zuiden van Europa zijn de huizen beter bestand tegen de hitte door de dikke muren en kleine ramen. Onze ramen kleiner maken, is met het oog op de korte winterdagen niet zo’n goed idee. Maar de muren dikker maken, kan natuurlijk wel door ze simpelweg te isoleren. Dat scheelt bovendien een hoop in je energierekening en is nodig als we uiteindelijk van het gas af willen. Isolatie zorgt in de zomer voor een koel huis, terwijl het in de winter juist voor behaaglijke warmte zorgt.

Een warmtepomp zorgt niet alleen voor warmte, zoals de naam doet vermoeden, maar brengt ook verkoeling. En dat is wel zo fijn op deze hete dagen. Bij het verwarmen van je huis, onttrekt het warmte aan de buitenlucht en zorgt daarmee dat de temperatuur stijgt. Bij het verkoelen, gebeurt precies het omgekeerde. De warmte wordt aan de binnenlucht onttrokken en aan de buitenlucht gegeven. Maar let op: niet ieder huis is geschikt voor een warmtepomp. Check hier of het iets voor jouw huis is.

Juist met die hete zomers voor de deur is het verstandig om te investeren in zonnepanelen op je dak. De panelen vangen de ergste hitte op en houden je dak iets koeler door voor schaduw te zorgen. De opbrengst van zonnepanelen op een groen dak (wat dus prima kan) is zelfs iets groter, omdat de plantjes verkoelend werken. Op die manier zorg je dus voor een koel huis.

Wat doe jij om je huis te verkoelen? Laat het ons weten door hieronder jouw tips voor een koel huis in een reactie achter te laten.