Anderen helpen: de wereld is minder hard dan we soms denken

Misschien herken je dat lichte, fijne gevoel wanneer je iets (kleins) doet voor een ander. Niet omdat je er iets voor terug verwachtte, maar omdat het op dat moment gewoon klopte.

Dat beeld past eigenlijk niet bij het verhaal dat we vaak horen over een steeds hardere samenleving. Ook de cijfers laten iets anders zien. In onderzoek naar hulpgedrag onder Nederlanders geeft namelijk bijna iedereen aan dat hij of zij in actie komt als iemand om hulp vraagt. Opvallend: een grote meerderheid zegt dat zo’n moment ook iets met henzelf doet. Het geeft een goed gevoel, of het idee dat je even onderdeel bent van iets groters dan je eigen dagplanning.

Waar hulp meestal begint

Anderen helpen hoeft niet altijd spectaculair te zijn. Het zijn juist de kleine dingen die overal tussendoor gebeuren.

Een buur die even iets komt brengen omdat hij toch naar de supermarkt ging. Iemand die helpt met een zware doos die de trap op moet. Iemand die een paar minuten blijft staan voor een gesprek dat eigenlijk langer duurt dan gepland. Of een appje in de buurtgroep met de vraag of iemand een ladder kan lenen.

Die momenten zijn vaak zo weer voorbij, maar samen vormen ze wel een belangrijk deel van hoe de samenleving eruit ziet.

Onderzoek* naar hulpbereidheid laat iets opmerkelijks zien: veel mensen zijn best bereid om iets voor anderen te doen, maar hebben tegelijk het gevoel dat de samenleving minder vriendelijk wordt. Dat lijkt tegenstrijdig, maar het laat vooral zien dat ons beeld van de wereld niet altijd overeenkomt met wat er daadwerkelijk gebeurt. Precies daarom maken we bij hetkanWEL graag ruimte voor positieve verhalen.

Wat anderen helpen met jezelf doet

Als we de cijfers uit dit soort onderzoeken bekijken, zien we nog iets interessants: veel mensen ervaren zelf ook iets positiefs wanneer ze iemand helpen. Het geeft een gevoel van verbondenheid, of simpelweg de voldoening dat je iets concreets kunt betekenen.

Dat is niet zo vreemd. Psychologen beschrijven al langer dat ‘prosociaal’ gedrag – iets doen voor een ander – vaak ook een positief effect heeft op degene die helpt. Door iemand te helpen ontstaat een moment van verbinding en betekenis. Je ziet direct wat je bijdrage doet, hoe klein die soms ook lijkt.

Juist in een tijd waarin veel aandacht uitgaat naar grote maatschappelijke problemen, zijn dit soort kleine momenten belangrijk. Ze laten zien dat betrokkenheid niet altijd groots hoeft te zijn om betekenis te hebben.

Hulp die verder reist dan je eigen buurt

Naast kleine gebaren bestaan er ook initiatieven die hulp op grotere schaal organiseren. Veel van die projecten beginnen vanuit dezelfde eenvoudige motivatie: zien dat ergens hulp nodig is en besluiten om daar iets aan te doen.

Dat kan gaan om buurtinitiatieven, maar ook om organisaties die zich richten op hulp buiten de eigen omgeving. Bijvoorbeeld op plekken waar toegang tot basisvoorzieningen minder vanzelfsprekend is. 

Ook medische zorg is niet voor iedereen vanzelfsprekend

We staan er niet altijd voldoende bij stil, maar pas als gezondheid wankelt, merk je hoe bepalend goede zorg kan zijn. Daarom zijn er organisaties die zich specifiek richten op het toegankelijk maken van medische zorg voor degenen die dit het hardst nodig hebben. Voor deze mensen kan een relatief eenvoudige operatie of behandeling het verschil maken tussen een leven met beperkingen en een toekomst met nieuwe mogelijkheden. 

Er zijn verschillende manieren om hierin iets bij te dragen. Sommige mensen kiezen bijvoorbeeld om te doneren voor een goed doel via Mercy Ships, anderen sponsoren weer liever specifieke crowdfunding acties.

Iets voor een ander doen begint vaak klein

Wie iets voor een ander wil doen hoeft niet meteen groot te denken of de spaarrekening te plunderen. Veel initiatieven beginnen klein. Met een idee, een vraag of een spontaan moment van hulp. Sommige mensen zetten zich vooral in voor de medemens, anderen kiezen er bewust voor om dieren te helpen, juist omdat die zelf niet om hulp kunnen vragen.

Zo’n moment werkt vaak twee kanten op. Voor de ander kan het precies het verschil maken dat nodig was. Voor jezelf blijft er een gevoel van verbondenheid of voldoening hangen. Misschien wordt de wereld daardoor stap voor stap ook een beetje vriendelijker.

Wat zou jij vandaag voor een ander kunnen doen?

* Bron: onderzoek door Panelwizard onder een representatieve groep van 1500 Nederlanders (in opdracht van het Oranje Fonds).