Lekker in de lente: met deze kruidenthee detox je je lichaam

Al jaren drink ik de hele dag door kruidenthee. Lekker en gezond — maar welke thee je helpt om beter te slapen, je zenuwen tot rust brengt, een kater verzacht of zelfs kan helpen bij een onrustige huid (denk: puberpukkels), dat wist ik eigenlijk helemaal niet. De workshop kruidenthee van Nancy Arkema — oftewel Herborista — bracht daar verandering in. Ik ging naar huis met een hoofd vol inzichten en zin om meteen kruiden in mijn tuin te planten.

Wat me opviel, is dat Nancy vooral werkt met lokale kruiden. Geen exotische superfoods, maar planten die hier gewoon groeien en precies op dit moment beschikbaar zijn.

Lente is het moment voor een zachte reset van je lichaam

Nancy leeft met de seizoenen, dus tijdens de workshop werkten we met kruiden die juist nu, in de lente, volop beschikbaar zijn. En dat is niet voor niets: de lente is hét moment voor een soort natuurlijke “lenteschoonmaak” van je lichaam.

Na een winter vol pepernoten en iets te vroege paaseieren voelde dat voor mij allesbehalve overbodig. Wat ik fijn vond, is dat Nancy daar heel nuchter in is. Geen extreme detoxkuren, maar juist kijken hoe je je lichaam op een zachte manier kunt ondersteunen met kruiden die hier gewoon groeien. Vooral kruiden die werken op je spijsvertering en urinewegen, zoals brandnetel, paardenbloem en berk.

Deze kruiden helpen je lichaam bij het afvoeren van afvalstoffen en brengen je systeem weer in balans.

Brandnetel: van ‘au’ naar ‘ah’

Brandnetel was voor mij echt een verrassing. Ik had er altijd een haat-liefdeverhouding mee. Brandnetelsoep vind ik lekker, maar de honderden keren dat ik er als kind middenin viel, voel ik nog steeds. Toch veranderde mijn beeld compleet.

Zo leerde ik dat verse brandnetel verrassend mild van smaak is. Zodra je het verwarmt, verdwijnt de prik volledig. Daarnaast is brandnetel enorm voedzaam en werkt het adaptogeen, wat betekent dat het je lichaam helpt om beter met fysieke en mentale stress om te gaan. Het kan ook helpen bij spanning en het voorkomen van hooikoorts en ondersteunt je nieren en “binnenwegen”.

Een tip die ik meteen heb onthouden, is om zo’n drie weken lang een tot drie keer per dag brandnetelthee te drinken. Je lichaam zal je daar dankbaar voor zijn.

Praktisch gezien pluk je brandnetel het beste met handschoenen en een schaar. Kies altijd een schone plek en vermijd gebieden waar veel honden komen. Je kunt er ook voor kiezen om gewoon gedroogde brandnetel te gebruiken, want de werking blijft hetzelfde.

Kruidenthee is eigenlijk geen thee

Nog zo’n inzicht dat me bijbleef: kruidenthee is technisch gezien geen thee. Echte thee komt namelijk van de theeplant, zoals zwarte of groene thee. Wat wij maken met kruiden, zijn infusies.

Er zijn verschillende manieren om kruiden te bereiden. Bij een infusie laat je kruiden trekken in heet water van ongeveer 80 graden of net van de kook af. Dit is ideaal voor bladeren als brandnetel en bijvoorbeeld kamillebloemen. Bij een decoct kook je gedroogde wortels of zaden, zoals zoethout of paardenbloemwortel, ongeveer tien tot vijftien minuten zachtjes. Deze delen van de plant zijn krachtiger en moeten echt “losgekookt” worden om hun werkzame stoffen vrij te geven.

Daarnaast is er de maceraat-methode, waarbij je kruiden in koud water laat trekken. Dit is vooral geschikt voor delicate plantdelen zoals bloemetjes, omdat sommige werkzame stoffen vervliegen bij hogere temperaturen.

Een van mijn favoriete ontdekkingen was de koude variant: een sterke kruidenthee als ice tea. Bijvoorbeeld met brandnetel en lindenbloesem. Je gebruikt ongeveer tien gram op één liter water. Laat dit goed afkoelen en je hebt een krachtig en verfrissend drankje dat je lichaam ondersteunt. Het is zelfs lekker als mocktail of als klein kruidenshot.

Wil jij ook bij Nancy een workshop kruidenthee volgen? Op de site van Herborista vind je meer informatie.

Zelf een kruidenmelange maken

Wat ik misschien nog wel het meest waardevol vond, was leren hoe je zelf een goede kruidenmelange samenstelt.

Een melange begint altijd met een basiskruid dat de werking bepaalt, bijvoorbeeld of het een detox- of ontspannende thee wordt. Vervolgens voeg je een ondersteunend kruid toe dat deze werking versterkt. Tot slot kies je een accent en/of smaakmaker, zodat de thee ook lekker en in balans is.

Wat ik mooi vond, is dat het niet ingewikkeld hoeft te zijn. Met twee tot drie kruiden kom je al heel ver.

Voor ontspanning kun je bijvoorbeeld kamille combineren met citroenmelisse. Wil je een detox, dan combineer je kruiden die de nieren, lever en spijsvertering ondersteunen zoals brandnetel, paardenbloemblad, berk en duizendblad. (recept: 3 delen brandnetel, 3 delen paardenbloemblad, 3 delen berkenblad en 1 deel duizendblad)

Wat ik hierbij leerde, is dat simpel vaak het beste werkt. Met twee tot drie kruiden kom je al heel ver.

Smaak heeft een functie

Wat ik ook interessant vond, is dat smaak niet alleen belangrijk is voor het plezier, maar ook voor de werking.

Bitterstoffen moet je bijvoorbeeld echt kunnen proeven. Ze activeren je speekselklieren en zetten je spijsvertering in gang. Als je je thee te zoet maakt, verdwijnt dat effect. Een klein bittertje hoort er dus gewoon bij.

Verder leerde ik dat gedroogde kruiden na ongeveer een jaar hun kracht verliezen. Ook is het belangrijk om op te letten met bepaalde kruiden bij bijvoorbeeld hoge bloeddruk, zoals zoethout. En bij zwangerschap, borstvoeding of medicijngebruik is het verstandig om extra voorzichtig te zijn.

Maak kans op gratis deelname aan het Kruidenjaar
Wil je meer weten over de werking van kruiden, dan is Het Kruidenjaar – 52 weken leven met kruiden misschien wat voor jou. Nancy neemt je een jaar lang mee langs de kruiden van elk seizoen, precies op het moment dat ze groeien. Elke week ontvang je een korte, overzichtelijke mail met het kruid van dat moment, seizoensinspiratie en een eenvoudige toepassing voor in de keuken, verzorging of thuis. Zo leer je in een paar minuten per week kruiden herkennen en gebruiken, en ga je anders kijken naar wat er om je heen groeit.

Aan onze lezers mogen we twee keer het Kruidenjaar  (t.w.v. 29 euro)weggeven. Wil je hier kans op maken, laat dan onder dit blog een reactie achter.

Wat ik meeneem

Deze workshop heeft me vooral bewuster gemaakt. Bewust van wat ik drink, van wat mijn lichaam nodig heeft en van wat er allemaal groeit, gewoon om me heen.

Ik kijk nu anders naar planten. Waar ik eerst misschien onkruid zag, zie ik nu iets dat me kan ondersteunen. Misschien is dat wel het mooiste inzicht van allemaal: dat een simpel kopje kruidenthee ineens een klein ritueel kan worden.

En eerlijk? Dan smaakt het toch net even beter.

Lees ook: 5 redenen waarom de paardenbloem een superplant is