10 feiten over plastic die je wereldbeeld voorgoed veranderen

Er wordt jaarlijks 400 miljoen ton plastic geproduceerd op de wereld. Dat zijn grofweg 160.000 Olympische Zwembaden vol. Elke 3 tot 4 minuten één volledig zwembad. En daarvan is ongeveer 40 tot 44% bestemd voor verpakkingen. Meer dan de helft van al het plastic is pas na 2000 op de markt gekomen. Oftewel: plastic is nog steeds een groeiend probleem. Bij hetkanWEL gaan we in Mei Plasticvrij daarom op plastic dieet. We beginnen de maand met een aantal feiten over die je wereld op z’n kop zetten:

1.Alles van plastic, geeft plastic af.

Vaak denken we dat plastic alleen plastic loslaat als je het verwarmt (in de oven, magnetron of vaatwasser bijvoorbeeld). Maar feitelijk geeft alles wat van plastic gemaakt is microplastics af. Dus ook de fles waar je uit drinkt en je lievelingstrui van acryl.

2. Microplastics zitten in ons lijf

Wie denkt dat microplastics iets is wat zich ergens ver weg in de oceanen verzamelt, heeft het mis. Het is ook al in de bloedbaan van de mens aangetroffen. Wat dit vervolgens voor invloed heeft op onze gezondheid weten we nog niet zo goed, omdat hier nog langdurig onderzoek naar gedaan moet worden. Maar heel goed lijkt het ons niet.

3. Bij medische handelingen krijgen we microplastics binnen

Plastic kunnen we nooit helemaal uit ons leven bannen en dat hoeft ook niet. In medische apparatuur is het bijvoorbeeld heel handig en soms zelfs lifesaving. Maar… bij onze gezondheidszorg komt ook een hele grote berg plastic afval kijken. En wist je dat je bij elke medische handeling onbedoeld een berg microplastics binnenkrijgt?

Vanaf vandaag is het Mei Plasticvrij bij hetkanWEL en gaan we met de hulp van de Plastic Soup Foundation en Zero Waste Nederland op plastic dieet. Dat betekent dat we een maand lang extra veel verhalen schrijven met praktische tips en inspirerend interviews en samen de reset button indrukken met praktische tips van pro's waar je echt iets aan hebt. Doe mee en schrijf je in bij onze community waarin je dagelijks tips krijgt om je plastic te verminderen en met elkaar tips, ervaringen en vragen kan uitwisselen. Elisah Pals van Zero Waste Nederland geeft 9 mei een online masterclass over microplastics. Wil je niks missen? Schrijf je dan in voor onze gratis Mei Plasticvrij nieuwsbrief (die stopt aan het einde van de maand automatisch).

4.Ongeveer de helft van het plastic dat we dagelijks gebruiken, gooien we binnen 20 minuten weg

Vroeger smeerden we onze eigen bammetjes en namen we voor onderweg een thermoskan thee mee. Maar we zijn drukker geworden en overal waar je kijkt, van supermarkt tot kiosk, kan je tegenwoordig even snel wat drinken of eten kopen voor onderweg. Alleen: dat komt allemaal wel in verpakkingen. Maar ook de druiven of snoeptomaatjes uit de supermarkt zijn in plastic verpakt dat we allemaal binnen no time in de prullenbak gooien en verder niet gebruiken

5. Dankzij statiegeld liggen er ruim 80% minder blikjes en flesjes op straat

Dankzij de invoering van statiegeld op kleine flesjes en blikjes ligt er 80% minder van op straat. Dat weten we, omdat Dirk Groot (alias de Zwerfinator) zorgvuldig data bijhoudt over zwerfafval. Later deze maand interviewen we hem hierover, zodat we met zijn inzichten ons eigen plasticgebruik in Mei Plasticvrij kunnen verkleinen.

6. Zo’n 70% van al onze kleding wordt van plastic gemaakt

De afgelopen decennia zijn we kleding meer als wegwerpproduct gaan behandelen dan als iets waar je met liefde in investeert. Dat heeft allerlei gevolgen, zoals de enorme afvalberg. Alleen al in Nederland gooien we jaarlijks per persoon zo’n 15 tot 18 kilo kleding weg. En in die berg kleding groeit het deel plastic kleding dus gestaag, want dat is goedkoop om te maken. Maar laat ook microplastics los. De textielsector is verantwoordelijk voor 35% van de microplasticvervuiling in de oceaan.

7. Niet het wassen, maar het dragen van plastic kleding zorgt voor de meeste microplastics

En dan zou je denken: dan was ik het gewoon niet zo vaak, want dan laat die kunststof kleding (denk aan acryl, polyester, nylon, elastaan) minder microplastics los in het water. Maar dat is dus niet zo. We krijgen de meeste microplastics juist binnen tijdens het dragen van de kleding. Meer daarover lees je hier.

8. Kauwgom: we kauwen op plastic

Je denkt er niet zo over na, maar de meeste kauwgom bestaat uit … plastic. Meestal wordt dit op de verpakking aangeduid als ‘kauwgombasis’ of ‘gum’ en zit je dus zonder dat je het weet plastic weg te knagen. Uit recent onderzoek blijkt dat er meer dan 250.000 microplastics in je speeksel komen na een uur kauwen op kauwgom. En al die donkere vlekken op de stoeptegels? Inderdaad: oude kauwgom van dat niet vergaat…

9. 7 miljard peuken eindigen op straat en in de natuur

Wat ook veel op straat en in de natuur beland zijn sigarettenpeuken: ongeveer 7 miljard sigarettenpeuken per jaar in Nederland alleen al. Dat is naar schatting ongeveer 75% van alle gerookte sigaretten — oftewel: driekwart van de peuken eindigt simpelweg op de grond. En daar blijven ze lang liggen. Sigarettenfilters bestaan uit plastic (celluloseacetaat) en zitten vol schadelijke stoffen, waardoor ze gemiddeld 12 tot 15 jaar nodig hebben om af te breken en ondertussen de bodem vervuilen met microplastics en chemicaliën. Voor het weggooien van een peuk op straat kun je een boete van 150 euro krijgen, maar de pakkans is klein — en dat zie je terug in de praktijk.

10. Meer dan de helft van het plastic eindigt in de verbrandingsoven

We denken vaak: plastic kan makkelijk gerecycled worden, dus het gebruik ervan is geen enkel probleem als we ons afval maar scheiden. Toch is het verwerken van plastic lastig te verwerken en is verbranden vaak goedkoper en makkelijker. Al brengt de oorlog in het Midden-Oosten daar verandering in, want plastic wordt gemaakt van fossiele brandstoffen en dat maakt het ineens peperduur.

Dit jaar wordt het ook verboden om plastic afval te exporteren naar landen buiten de Oeso, omdat de EU de grondstoffen in eigen huis wil houden (en landen zonder recyclingsysteem niet wil opzadelen met onze zooi). Het kabinet investeert 135 miljoen euro om ketens te gebruiken waarin grondstoffen steeds opnieuw worden gebruikt. Dan wordt textielafval verwerkt tot nieuwe textiel, in plaats van dat PET-flessen gerecycled worden tot nieuwe textiel.