Ik ging op plastic dieet. En dat ging niet helemaal zoals verwacht…

Toegegeven: het is niet de eerste keer dat ik op plastic dieet ga. In 2017 leefde ik ook al eens een maand zonder plastic (lees dat verhaal hier) en die reset van toen heeft me tal van nieuwe inzichten én gewoontes opgeleverd waar ik nog steeds veel baat bij heb. Toch vond ik het resultaat van een weekje al mijn plastic afval verzamelen vies tegenvallen. Want ook als je een bewuste plastic ‘geheelonthouder’ bent, sluipt er dus stiekem toch nog een hele berg onnodig plastic je huis in.

Op plastic dieet

Appeltje, eitje dacht ik toen ik op uitnodiging van de Plastic Soup Foundation een week lang op plastic dieet ging. Het is inmiddels 9 jaar geleden dat ik een poging deed om zonder wegwerpplastic te leven en in de tussentijd heb ik behoorlijk wat tips ‘n tricks verzameld waardoor mijn plastic voetafdruk behoorlijk veel kleiner is dan toen.

Bovendien helpt mijn calvinistische inborst en discipline me enorm om een challenge als deze vol te houden. Ik kan behoorlijk streng zijn voor mezelf en als het op duurzaamheid aankomt ben ik behoorlijk principieel, waarmee ik maar wil zeggen: als mijn ‘waarom’ duidelijk genoeg is, is zo’n plastic dieet niet zo heel erg moeilijk om te doen.

Weet waarom je dit doet

En dat ‘waarom’ is bij mij na een paar gesprekken over de groeiende berg plastic op deze planeet weer behoorlijk scherp gesteld. “Al het plastic geeft microplastics af,” zei onderzoeker Heather Leslie bijvoorbeeld, die in opdracht van de Plastic Soup Foundation het probleem van microplastics in kaart bracht en als eerste onderzoeker ontdekte dat er microplastics in onze bloedbaan zitten.

En “Het probleem is dat we vergeten zijn om onze eigen boterhammen te smeren. Overal kan je eten en drinken kopen en dat zit meestal in plastic,” merkte zwerfinator Dirk Groot terecht op. Hij brengt het zwerfafval van Nederland in kaart, en ziet dat een groot deel bestaat uit de verpakkingen rondom eten en drinken. Als je met honger of dorst op pad bent en je hebt niks bij je, dan is de verleiding moeilijk te weerstaan, kwam ik zelf ook achter.

HetkanWEL organiseert volgende maand Mei Plasticvrij. In deze maand brengen we extra veel verhalen over plastic, waaronder een interview met Heather Leslie en Dirk Groot. Maar we geven ook praktische tips én we gaan met jou de Plasticvrij Challenge aan: kunnen we in een maand tijd onze berg afval verkleinen? Wij denken van wel. Mis niks en schrijf je in voor onze gratis nieuwsbrief, die na een maand automatisch stopt. En kijk hier voor meer informatie over de online masterclass van Elisah Pals van Zero Waste Nederland over microplastics. 

Dag één van mijn plastic dieet

Voordat ik daadwerkelijk op plastic dieet ging, bracht ik eerst mijn plastic afval in kaart door een week lang alles in één zak te bewaren. Niet alleen dat wat ik mijn huis in sleepte, maar ook dat wat ik onderweg verzamelde en normaal al in een prullenbak op straat gegooid zou hebben.

Dag 1, dag 5, dag 7 (zonder plastic folie)

Ik ging met een gerust hart van start met mijn plastic dieet. Ik nam immers al eeuwen trouw mijn eigen boodschappentas mee, kocht mijn groente en fruit al lang niet meer in plastic zakjes en was mijn haar inmiddels al weer geruime tijd met een shampoobar. ‘Mij maken ze niet gek,’ dacht ik overmoedig. Want zoveel plastic gebruik ik nou ook weer niet. Maar niks bleek minder waar…

Dag één van mijn plastic dieet leverde een plastic zakje op waar de gnocchi van het avondmaal in hadden gezeten en een bakje yoghurt en een pak havermelk die toevallig die dag op gingen. Maar ik kwam meteen ook bij het eerste struikelblok van de week: ik was met honger de supermarkt in gegaan en dat is altijd een slecht idee.

Niet alleen omdat je dan allemaal dingen koopt die niet zo gezond zijn (al viel dat in dit geval wel mee), maar ook omdat je dan vaak terecht komt bij voorverpakte producten. Dit keer was dat een kant-en-klare vegan chiapudding in een plastic bakje…. ‘Kan gebeuren,’ dacht ik nog. ‘Gebeurt me de rest van dit plastic dieet niet meer.’ Maar dat bleek niet te kloppen!

Dag twee, drie en vier zonder plastic: I’ve got this

Dag twee van mijn plastic dieet zeilde ik zonder al teveel kleerscheuren doorheen: de score bestond uit een plastic bakje granaatappel en een bakje nootjes dat al een tijd in mijn keukenkastje stond, maar nu eindelijk opgegeten werd. “Dit is echt smooth sailing,” dacht ik nog vol zelfvertrouwen. Want wie heeft er op een dag nou maar 2 stuks plastic afval! Ik gaf mezelf een trots schouderklopje, een high five en deed een dansje. Als ik dit zo vol ging houden, was dit verre van representatief voor de gemiddelde Nederlander.

En ik hield het vol. Op de dagen erna verzamelde ik niet heel veel stuks plastic afval per dag. De margarine ging op. Ik werkte er nog 2 bakjes granaatappels doorheen (want in de aanbieding gekocht en heerlijk), ik had mezelf onderweg getrakteerd op een zak bionootjes en er was inmiddels weer een beker yoghurt op (ik zit in mijn yoghurt-met-muesli fase als ontbijt). Niet echt iets buitenproportioneels dus… Maar toen.

Het venijn zit in de staart van de week

Aan het einde van mijn plastic verzamelweek ging het mis met mijn plastic dieet. Ik was veel onderweg en liet me verleiden tot een iced matcha latte met aardbei in een plastic beker met plastic deksel (en papieren rietje). Vervolgens kocht ik een plastic zakje vegan pinda-chocolaatjes (die ik in een keer op at, maar dat is een ander misselijkmakend verhaal). Maar waar het pas echt misging, was met mijn kersverse moestuinbak.

Voor het eerst van mijn leven ging ik moestuinieren. Dat begon er al mee dat er plastic worteldoek in de bak ging, omdat er in de grond eronder lood zat. Vervolgens zaaide ik de groente in de door mijn buurman in elkaar getimmerde bak (hulde daarvoor trouwens) en plakte ik plastic folie over de bak om de zaadjes te helpen ontkiemen. Dat werkte heel goed.

Maar juist in deze week van mijn plastic afvalverzameling kwamen mijn prille plantjes op en moest het plastic folie eraf (hallo plastic afvalberg!) om vervangen te worden door een net dat al even erg van plastic was (al liet de omschrijving daar niks over los, vermoed ik dat we hier met 100% polyester te maken hebben). Tips om dit te voorkomen in mijn kleine stadstuintje zijn allemaal heel erg welkom!

Conclusie

Al met al vond ik de berg plastic die ik in 1 week in mijn eentje wist te produceren toch best shocking. En daarmee dus ook heel nuttig, want ik werd door dit plastic dieet weer even met mijn neus op de feiten gedrukt en dus kan ik tijdens Mei Plasticvrij vol overgave de reset-button in drukken. Deze plastic levenslessen neem ik deze maand mee:

• Met honger of dorst naar de winkel gaan, is om meerdere redenen een ‘no go’. Je koopt niet alleen dingen die niet gezond zijn, je schaft ook onbedoeld veel onnodig plastic aan. En hoewel je niet alles kan voorzien of voorkomen, is plannen hierin essentieel. Ben ik lang onderweg? Eten en snacks mee! Net als mijn drinkfles en theebeker.
• Nootjes, die ik als vegan regelmatig eet en die bijna in elke supermarkt in plastic verpakkingen verkocht worden, kunnen best bij een notenboer, op de markt of bij een zero waste winkel gekocht worden. Dan neem je ze mee in zelf meegebrachte zakjes (of glazen potjes, maar dat vind ik zelf wat onhandiger shoppen in verband met gewicht en breekbaarheid).
• Hoewel ik het openbreken en legen van een granaatappel altijd een ‘bloedige’ bedoening vindt (vol rode spetters op de keukentegels) is het niet ondoenlijk én wel veel beter voor het milieu en waarschijnlijk ook voor mijn gezondheid. Want hoe blijven die granaatappelpitjes er eigenlijk zo fantastisch uitzien in die plastic bakjes?
• Hummus is veel lekkerder als je het zelf maakt (en helemaal niet zo ingewikkeld als het lijkt). Of ik loop er een blokje voor om (moet toch mijn 10.000 stappen nog halen) en haal het in de speciaalzaak waar het mee kan in mijn eigen bakje.
• En moestuinieren moet toch ook zonder plastic kunnen? Sowieso komt er bij tuinieren een schrikbarende berg plastic potjes kijken (ook als we inheems bioplantjes kopen).

Doe je mee aan de Plasticvrij Challenge in mei? We beginnen deze maand ‘heel simpel’ met het verzamelen en fotograferen van ons plastic afval. Vervolgens krijg je elke week tips ‘n tricks van ons om je afvalberg te verminderen. Je kan ook je vragen insturen die we beantwoorden. Schrijf je hier in voor de gratis Mei Plasticvrij Nieuwsbrief en mis niks. De nieuwsbrief stopt automatisch aan het einde van de maand.