We krijgen meer microplastics binnen dan we denken. 20 tips om die hoeveelheid drastisch te verminderen.

Uit een nieuw rapport, gebaseerd op 350 eerder gepubliceerde studies, blijkt dat de hoeveelheid microplastics in ons dagelijks leven ongekend groot is. Microplastics zitten in de lucht, in ons voedsel, in de medische zorg (daarover straks meer) en zelfs in talloze babyproducten. Onderzoeker Dr. Heather A. Leslie heeft het dan ook over een wereldwijde ‘microplasticstorm’ die mogelijke gevolgen heeft voor onze gezondheid: “Alles wat van plastic gemaakt is, geeft kleine deeltjes plastic af.”

Hoe worden we blootgesteld aan microplastics?

• Regen bevat microplastics door slijtage van autobanden, synthetische textiel en kleding.
• In ziekenhuizen dringen tijdens één medische ingreep grote hoeveelheden plasticdeeltjes ons lijf binnen via medische hulpmiddelen en behandelingen. Denk aan hartkatheters, siliconen borstimplantaten, orthopedische implantaten en intraveneuze vloeistoffen die patiënten onbedoeld kunnen blootstellen aan microplastics. In operatiekamers is microplasticneerslag gemeten tot wel 9.258 deeltjes per vierkante meter tijdens één medische ingreep.
• Baby’s worden via de verpakkingen van babyvoeding blootgesteld aan microplastics: tot wel 17 deeltjes per gram
• Bouwstenen, speelmatten en andere producten voor kinderen kunnen plastic deeltjes afgeven van PET, polyporpyleen, polyethyleen en PVD
• Plastic is een hoofdbestanddeel van veel verfsoorten en die stoten microplastics uit bij slijtage of het verwijderen van oude verflagen in en rondom huis. Eén verflaag over 100 vierkante meter kan naar schatting tussen de 17 en 68 quadriljoen polymere deeltjes bevatten.

Lees hier: 6x duurzame verf die een beter alternatief vormt om je huis mee te schilderen

Waar vinden we de meeste microplastics?

Microplastics zijn ontdekt in oceanen, op bergtoppen en diep in bossen. Maar ze worden in nog hogere concentraties aangetroffen in ons eigen huis en ons dagelijks leven. “Dit rapport onthult de verborgen realiteit van plastic in ons leven,” zegt Maria Westerbos, oprichter en directeur van de Plastic Soup Foundation hierover.

“Veel mensen denken nog steeds dat plasticvervuiling alleen oceanen en stranden treft en niet hun eigen gezondheid. Maar onze leefomgeving zelf genereert microplastics, en blootstelling vindt voortdurend plaats op manieren waar de meeste mensen nooit bij stilstaan.”

Dit kan je zelf doen om microplastics in huis te verminderen

Dat klinkt allemaal behoorlijk alarmerend, en dat is het ook, maar: als je weet waar de microplastics vandaan komen, kan je er ook wat aan doen. Zo kan je zelf in je dagelijks leven en thuis plastic vervangen door plasticvrije alternatieven. En dat is makkelijker dan je denkt. We zetten een paar opties voor je op een rij:

1. Vervang je plastic bewaarcontainers door glazen of RVS exemplaren. Zeker als je de neiging hebt om het bakje met eten in de magnetron op te warmen of daarna in de vaatwasser te leggen. Over het algemeen geldt namelijk: hoe warmer plastic wordt, hoe meer microplastics het loslaat.
2. Vervang om die reden ook je plastic drinkfles door eentje van RVS (glas kan ook, maar dat is onderweg een beetje onhandig). Of was ze in ieder geval altijd met de hand af.
3. En nu we het er toch over hebben: neem een koffiebeker mee die niet van plastic is, want – nou ja- je raadt het al..
4. Hetzelfde geldt trouwens voor wegwerpbekers (mocht je vergeten zijn je beker mee te nemen): die hebben vaak een plastic coating aan de binnenkant tegen het lekken en … ja, precies.
5. Koop zo weinig mogelijk voedsel in plastic verpakkingen, want zodra je die open maakt, komen er microplastics vrij. Maakt niet uit of je daarvoor een schaar gebruikt, een mes of dat je iets simpelweg opentrekt.
6. Kies voor houten snijplanken in plaats van plastic exemplaren, want bij dat snijden komen microplastics los.
7. Kies ook zoveel mogelijk voor keukengerei van hout of RVS in plaats van plastic om mee door je eten te roeren.
8. Losse thee is beter dan theezakjes, want daarin zit vaak plastic verwerkt. En: een plastic waterkoker laat ook microplastics los, dus kies voor eentje van rvs, glas of keramiek.
9. Gebruik katoenen handdoeken en geen microfiber handdoeken (populair bij mensen met krullen), want die zijn vaak van synthetische materialen gemaakt zoals polyester.
10. Kies om diezelfde reden ook voor katoenen of bamboe vaatdoekjes in de keuken en niet voor plastic exemplaren. Ook hier zijn veel microfiber doekjes gemaakt van polyester, alleen staat het vaak niet op het label.
11. En, dit schreven we ook al eens: die handige schuursponsjes? Meestal van plastic gemaakt. Dus kies voor natuurlijke alternatieven van bijvoorbeeld hennep.
12. In je kleding vind je wel een label. Probeer zo weinig mogelijk kleding van polyester, acryl, nylon en elastaan te kopen en dragen, want dat is plastic en dus laten ze microplastics los. Vooral tijdens het dragen, schreven we hier al eens.
13. Hetzelfde geldt overigens voor ander textiel: van je meubels tot je beddengoed, vloerkleden en gordijnen. Als het even kan: kies dan voor natuurlijke materialen zoals wol, linnen, katoen, hennep. Die laten weliswaar ook vezels los, maar die zijn niet van plastic.
14. Qua kleding: de meeste microvezels komen dus vrij tijdens het dragen, maar ook het wassen zorgt natuurlijk voor wrijving waardoor vezels vrijkomen. Als je grotere hoeveelheden tegelijkertijd wast, is er minder wrijving en komen er dus minder microplastics vrij. En minder vaak wassen, is natuurlijk sowieso beter voor je kleding (lees hier waarom).  
15. Ook in je muurverf (en in je houtverf) zit vaak plastic verwerkt en ook dat laat los. Probeer daarom altijd te kiezen voor duurzame verf.
16. In de Westerse wereld brengen we ongeveer 90% van onze tijd binnen door. Zorg ervoor dat je de boel regelmatig en goed lucht (zet je ramen minimaal 10 minuten lekker tegen elkaar open)
17. En blijf goed stofzuigen, want de onzichtbare microplastics die door de lucht zweven, dwarrelen op een gegeven moment naar beneden en komen dan vaak terecht in huisstof (we weten het: stofzuigen is ook niet onze favoriete bezigheid).
18. Neem je stof af met een natte doek in plaats van een droge: dit verspreidt de huisstof minder makkelijk
19. Gebruik zo weinig mogelijk airconditioning: verschillende studies laten zien dat microplastics zich hier verzamelen en lekker de lucht in geblazen worden als dat ding aan staat (wij zijn sowieso niet zo’n fan van AC’s omdat we er bijna altijd verkouden van worden)
20. Scan je verzorgingsproducten met de PlasticFreeFuture app om er zeker van te zijn dat er geen microplastics in je tandpasta, shampoo of zonnebrandcrème zitten. En kies ook hier voor producten zonder verpakking, zoals shampoobars. Lees hier: HKW test shampoobars. Dit is onze favoriet.

Volgende maand is het Mei Plasticvrij bij hetkanWEL en gaan we op plastic dieet. Dat betekent dat we een maand lang extra veel verhalen schrijven met praktische tips en inspirerend interviews. Maar we voegen ook de daad bij het woord en willen met de hele community de Plasticvrij Challenge aangaan. Dat helpt niet alleen bij de bewustwording van al dat plastic dat stiekem je huis binnensluipt, maar helpt ook om de reset button in te drukken met praktische tips van pro's en handvaten waar je echt iets aan hebt. Verder geeft Elisah Pals van Zero Waste Nederland een online masterclass over microplastics. Je kan je hier inschrijven. Niks missen? Schrijf je dan in voor onze gratis Mei Plasticvrij nieuwsbrief (die stopt aan het einde van de maand automatisch).

Maak jij je zorgen over microplastics? Laat het ons weten door hieronder in de comments een reactie achter te laten.