Dit is waarom je beter geen schuursponsjes meer kan gebruiken

Toegegeven: ik ben altijd fan geweest van het schuursponsje. Je schrobt er je pannen, aanrechtblad, gootsteen en tegels makkelijk mee schoon. Toch gebruik ik ze al jaren niet meer. Dat heeft te maken met één ding: bij het schoon schrobben van je vaat, aanrecht en keuken komen er microplastics vrij. En dat wil ik niet. Gelukkig zijn er goede alternatieven.

Schuursponsjes zijn van plastic gemaakt of – om preciezer te zijn – van een mix van nylon, polyester en polyurethaan. Oftewel aardolie. Bij het schrobben (waar het schuursponsje voor bedoeld is) komen er microplastics vrij. Daar hoef je niet eens heel hard of heel lang voor de schuren. En als het schuursponsje ‘af’ is, dan gooien we het weg en pakken we een nieuw exemplaar om het hele circus te herhalen.

Schuursponsjes en microplastics

Hoeveel microplastics er precies vrijkomen bij elke schrobbeurt en hoeveel impact dit op het milieu heeft, is lastig in te schatten. En hoewel de Plastic Soup Foundation in 2020 stelde dat de bijdrage van het schuursponsje aan de grote hoeveelheid microplastics in het milieu waarschijnlijk niet heel groot is, raadt de organisatie tóch aan om voor plasticvrije alternatieven te gaan. Kleine moeite, groot plezier zullen we maar zeggen. Want wie een beetje fanatiek schuurt met zo’n sponsje kan met het blote oog zien hoe delen van de plastic spons loslaten. En die delen belanden dus, met het afwaswater, via de gootsteen in het riool (waar microplastics niet uit het water gezuiverd kunnen worden).

En dan hebben we het nog niet eens over de hygiëne, want net als aanrechtdoekjes zijn schuursponjes een bron van bacteriën. Dat is op zich niet erg, maar dat betekent wel dat je ze elke week óf zou moeten wassen (waarbij microplastics vrij komen) óf zou moeten weggooien, wat ook niet goed is voor het milieu, want we willen onze afval nou juist verkleinen.

Duurzame alternatieven voor schuursponsjes

Gelukkig zijn er, voor de liefhebber van de schuurspons, ook tal van ecovriendelijke alternatieven:

• Luffa of loofah: gemaakt van de luffaplant en ook wel bekend als spons voor onder de douche. Deze wordt zacht in water en krast niet, maar schuurt wel. Je kan ‘m schoonmaken door 15 minuten te weken in heet water met azijn of te wassen op een fijnwasprogramma zónder wasverzachter! (sowieso slim om geen wasverzachter te gebruiken: hier lees je waarom)
• Kokosvezel: dit ziet er iets grover uit dan de luffa, maar wordt ook zacht in het water en werkt prima als het om schuren gaat. Je kan de kokosvezel spons mee nemen in het bovenste rek van je vaatwasser op 60 graden, onderdompelen in kokend water of laten weken in een azijn-oplossing.
• Vlastouw: als je creatief bent en het fijn vindt met je handen bezig te zijn, kan je ook zelf schuursponsjes haken van vlastouw waarmee je lekker kan schuren. Vlas is gemaakt van dezelfde plant als linnen en groeit gewoon in Nederland, dus dat is helemaal duurzaam.
• Hennep of sisal: er worden ook schuursponsjes van hennep of sisal gemaakt. Hennep wordt gemaakt van de stengels van een hennepplant en zijn zeer slijtvast. Sisal wordt gemaakt van de vezels van de Agaveplant. Die plant groeit vooral in Mexico, Brazilië, Tanzania en Kenia, dus moet van verder weg komen.

Laten gele vaatdoekjes ook microplastics los?

Voor de beroemde gele vaatdoekjes die je bijvoorbeeld in de supermarkt koopt geldt hetzelfde: meestal is dit een combinatie van viscose (houtpulp) en nylon of polyester en dus laten ook deze microplastics los tijdens het gebruik of het wassen. Ook microvezeldoekjes zijn vaak gemaakt van een mix van nylon en polyester en laten dus microplastics los. Het beste alternatief voor een vaat- of aanrechtdoekje is ‘gewoon’ een doekje van (gerecycled) katoen, want die kan je vaak wassen zonder dat er microplastics vrijkomen.

Wat gebruik jij als schuurspons en vaatdoekje? Laat het ons weten door hieronder een reactie achter te laten. Lees ook: Waarom wij geen fan zijn van wasstrips om de was mee te doen

Wil jij net als wij minder plastic gebruiken? Schrijf je dan in voor Mei Plasticvrij en ontvang geheel gratis de nieuwsbrief boordevol tips en verhalen over leven met minder plastic en afval. En geen zorgen: deze nieuwsbrief stopt automatisch aan het einde van de maand mei. 

-Dit artikel bevat een of meerdere affiliate links-