Via deze 7 producten krijg je dagelijks microplastics binnen

Het is inmiddels een bekende uitspraak geworden: we krijgen wekelijks een creditcard aan microplastics binnen. Dat is zo’n 5 gram. De uitspraak is gebaseerd op onderzoek van de University of Newcastle (2019). Of het inderdaad een hele creditcard aan plastic is, is lastig te zeggen, maar één ding is zeker: we krijgen elke dag microplastics binnen via ons eten, drinken, huid en de lucht. En wetenschappers maken zich in toenemende mate zorgen over de effecten daarvan op onze gezondheid. Vraag is dus: waar komen die microplastics vandaan?

1.Kleding en textiel

Onze kleding wordt in toenemende mate van plastic gemaakt. Denk daarbij aan materialen als polyester, acryl, nylon en elastaan. De voornaamste reden daarvoor is dat het goedkoop is (al verandert dat wellicht door de mondiale oliecrisis waar we dankzij de oorlog in terecht zijn gekomen), maar het presenteert ons ook met een probleem. Plastic vergaat namelijk niet en dus blijven we eeuwig zitten met deze kledingstukken die we misschien maar enkele keren dragen. Daarbij komt dat textiel van plastic microplastics loslaat. Niet alleen tijdens het wassen, maar vooral tijdens het dragen, want 80% van de microplastics die we binnenkrijgen komt via de longen, zo blijkt uit onderzoek van Barbro Melgert van Rijksuniversiteit Groningen.

2.Kauwgom

Je verwacht het niet, maar dat onschuldige pakje kauwgom wat je waarschijnlijk achteloos wegwerkt, zit vol met plastic. Had je dat kunnen weten? Niet per se, want het staat niet echt op de verpakking. Daar zie je alleen het abstracte woord ‘gombasis’ staan, want een samenvatting is van ingrediënten die ook worden gebruikt voor houtlijm, fietsbanden en plastic flesjes.

En je kan wel raden wat er gebeurt als je op dit plastic kauwt? Precies, de microplastics komen op deze manier heel makkelijk je lijf binnen. En de rest blijft op de stoep achter als je je kauwgom hebt weggegooid. Tenminste, als je het niet netjes in de prullenbak gooit zoals het hoort. De oplossing? Kies voor plasticvrije kauwgom zoals het oer-Hollandse Benbits.

3. Theezakjes

Nog zo één waar je niet altijd bij stilstaat, maar de meeste theezakjes (en soms ook de thee die erin zit trouwens) bevat microplastics. Dat plastic wordt gebruikt om de zakjes steviger te maken, zodat ze niet per ongeluk scheuren als je ze iets wat onhandig in dat hete water plonst of uit hun verpakking haalt. Met name de befaamde piramidezakjes gebruiken plastic en -je raadt het al- die laten bij elke kopje thee duizenden microvezels los die met elke slok naar binnen glijden. Kies daarom voor losse thee (vaak veel lekkerder ook, want van betere kwaliteit) of kies voor papieren zakjes (te herkennen aan termen als ‘plasticvrij’ of ‘composteerbaar’ en in ieder geval niet glanzend of zijdeachtig).

4. Snijplanken

Ik weet niet precies waarom, maar ergens zijn we massaal overgestapt op plastic snijplanken die allemaal een ander kleurtje hadden. Dat was handig, dachten we, want dan wist je precies welke voor het brood, de groenten of de kip gebruikt kon worden. Zelf ben ik hier nooit in meegegaan, want ik eet geen kip, maar stel dat je wel plastic snijplanken hebt: stap over op houten snijplanken! Kijk maar eens naar die planken: er zitten overal krassen van al die keren dat je er iets op gesneden hebt, en al die keren kwamen er microdeeltjes plastic los van die plank die je met je eten zo naar binnen werkte. En dat wil je dus niet.

5. ‘Kartonnen’ koffiebekers

We snappen de gedachtengang: dat weggooi bekertje dat je bij de automaat krijgt of in die chique koffiezaak is toch van koffie en zolang je er geen plastic dekseltje op doet, zit je ‘in the clear’. Niet dus. Als die beker 100% van karton was, zou die koffie (of thee) er binnen no time doorheen lekken. Om dat te voorkomen zit aan de binnenkant een dun plastic laagje.

Nou leerden we vorige week al van onderzoeker Heather Leslie dat al het plastic plastic loslaat (lees het interview hier), maar dat dit proces nog eens versterkt wordt door warmte. Dat kan de zon zijn, de magnetron of dus een warm drankje… Enfin, you get it. Onze tip is dan ook: neem zo vaak mogelijk je eigen beker mee, liefst niet van plastic maar bijvoorbeeld van RVS. Of een thermoskan met je eigen warme drank voor onderweg: minder hip, maar wel goedkoper.

6. Flessen water

Het is verleidelijk om water uit een fles te halen in de supermarkt. En vaak denken we ook dat het gezonder is. Maar uit verschillende onderzoeken blijkt dat water uit een fles meer microplastics bevat dan water uit de kraan. Dat heeft alles te maken met slijtage van fles en dop tijdens bijvoorbeeld het transport en soms hebben die flessen ook nog in de zon gelegen. En, zoals we hierboven al zeiden: al het plastic laat plastic los. Kies dus voor kraanwater en stop het vervolgens in een fles (als je het wil meenemen voor onderweg) die van RVS is gemaakt – of in ieder geval niet van plastic.

Elisah Pals van Zero Waste Nederland geeft dinsdag 19 mei speciaal voor hetkanWEL een online masterclass over microplastics. De kosten zijn €7,50. Je kan gewoon vanuit je luie stoel thuis meedoen en er is alle tijd om vragen te stellen. Doe je mee? Het begint om 20.00 uur. Je kan je hier inschrijven. Na afloop krijg je de link van de masterclass gemaild zodat je alles nog eens rustig kan terugkijken. 

7. Cosmetica en verzorgingsproducten

Van tandpasta tot shampoo en van oogschaduw tot lippenstift: veel cosmetica en verzorgingsproducten bevatten microplastics. Volgens de fabrikanten is dit nodig om het product smeerbaar, houdbaar of voldoende dik te maken. Maar is dat wel zo? Want er bestaan gelukkig ook voldoende varianten die géén microplastics bevatten en toch heel fijn zijn in het gebruik. Deze producten vind je vaak bij biologische winkels, maar ook bij de ‘gewone’ drogist en supermarkt kan je deze producten kopen. Twijfel je? Gebruik dan de PlasticFreeFuture app van de Plastic Soup Foundation; hiermee kan je de ingrediënten van een product scannen om te zien of er microplastics in zitten. Wat ook helpt is om te kiezen voor een ouderwets blok handzeep of voor shampoobars.