Wat heeft meer impact op het milieu: hondenpoep oprapen in een plastic zakje of in de natuur laten liggen?

Wat is eigenlijk slechter voor het milieu: hondenpoep laten liggen of het opruimen met plastic zakjes? Als hondeneigenaar raap ik de poep van mijn honden eigenlijk altijd netjes op. Niets zo vies als een drol op de stoep of op een speelveldje waar kinderen rennen. Maar eerlijk is eerlijk: als mijn honden diep in de bosjes poepten, liet ik het soms liggen. Geen mens die erin kon stappen en zo gebruikte ik tenminste geen plastic zakje voor iets dat uiteindelijk toch vergaat. Een duurzame keuze dacht ik.

Toen ik laatst op het nieuws hoorde dat honden straks deels niet meer welkom zijn in het Ulvenhoutse Bos bij Breda, omdat hondenpoep de natuur beschadigt, begon ik ineens te twijfelen. Dus besloot ik erin te duiken.

Hoeveel poepzakjes gebruiken we eigenlijk?

Nederland telt ongeveer 1,8 miljoen honden. Gemiddeld poept een hond één tot drie keer per dag. Zelfs als je uitgaat van één poepzakje per hond per dag, kom je al snel uit op honderden miljoenen tot misschien zelfs ruim een miljard poepzakjes per jaar.

En die zakjes zijn meestal gewoon plastic. Vaak gemaakt van polyethyleen: een kunststof op basis van aardolie. Zelfs “biologisch afbreekbare” poepzakjes blijken lang niet altijd zo milieuvriendelijk als ze klinken. Veel daarvan breken alleen af in industriële composteerinstallaties en niet in de natuur of in de gewone afvalbak.

Dus ja: voor iets dat we letterlijk een paar seconden gebruiken, produceren we enorm veel afval.

Honden straks niet meer welkom in delen van het bos

Vanaf de zomer van 2026 zijn honden in delen van het Ulvenhoutse Bos niet langer welkom. Volgens Staatsbosbeheer en de provincie Noord-Brabant raakt de kwetsbare natuur in het gebied uit balans door stikstof, verkeer, landbouw én hondenuitwerpselen.

Veertig procent van het bos wordt verboden terrein voor honden. In de rest van het gebied mogen honden alleen nog aangelijnd mee en moeten baasjes de ontlasting verplicht opruimen. Alleen aan de randen van het bos blijven enkele losloopgebieden bestaan.

Boswachters spreken over “twee kruiwagens mest en vier kruiwagens urine per dag” die in het natuurgebied terechtkomen. Dat klinkt absurd veel, maar als je bedenkt hoeveel honden er dagelijks wandelen, is het eigenlijk niet zo gek. En juist in kwetsbare natuurgebieden kan dat grote gevolgen hebben.

Maar hondenpoep is niet onschuldig

Honden zijn geen wilde dieren. Hun voeding is meestal rijk aan dierlijke eiwitten en sterk bewerkt. Daardoor bevat hondenpoep relatief veel stikstof en fosfor. Dat zorgt ervoor dat de bodem voedselrijker wordt. En juist dat is een probleem in natuurgebieden die van nature voedselarm zijn. Zeldzame planten verdwijnen, snelle groeiers nemen het over en daarmee verandert uiteindelijk het hele ecosysteem. Ook insecten en andere dieren hebben daar last van.

Daarnaast kunnen hondenpoep en urine bacteriën, parasieten en resten van ontwormingsmiddelen bevatten. Eén drol diep in het bos lijkt misschien onschuldig, maar duizenden honden per week hebben samen wel degelijk impact.

In mei is het Mei Plasticvrij bij hetkanWEL en gaan we met de hulp van de Plastic Soup Foundation en Zero Waste Nederland op plastic dieet. Dat betekent dat we een maand lang extra veel verhalen schrijven met praktische tips en inspirerend interviews en samen de reset button indrukken met praktische tips van pro's waar je echt iets aan hebt. Doe mee en schrijf je in bij onze community waarin je dagelijks tips krijgt om je plastic te verminderen en met elkaar tips, ervaringen en vragen kan uitwisselen. Elisah Pals van Zero Waste Nederland geeft 19 mei een online masterclass over microplastics. Wil je niks missen? Schrijf je dan in voor onze gratis Mei Plasticvrij nieuwsbrief (die stopt aan het einde van de maand automatisch).

Waarom hangen er overal zakjes in bomen?

En dan is er nog een probleem. Iedereen die regelmatig wandelt kent ze wel: hondenpoepzakjes die aan een tak hangen of langs het pad liggen. Soms zelfs keurig neergelegd “voor later”. En ergens snap ik wel hoe dat gebeurt. Je hebt net een drol opgeraapt, er is nergens een prullenbak en je wilt niet drie kilometer met dat zakje blijven lopen. Dus leg je het “heel even” neer om het later mee terug te nemen.

Alleen gebeurt dat later vaak niet meer.

En dat maakt het eigenlijk nog wranger. Losse hondenpoep breekt uiteindelijk nog biologisch af. Een dichtgeknoopt plastic zakje met poep erin blijft soms jarenlang liggen. Daarmee combineer je eigenlijk twee problemen: hondenuitwerpselen én plasticvervuiling. Geen wonder dat veel boswachters zich juist enorm ergeren aan achtergelaten poepzakjes.

Dus… wat is nou beter?

Het eerlijke antwoord: er bestaat geen perfecte oplossing. Ben je niet zo’n hondenvriend, dan hoor ik je denken: “de oplossing is toch gemakkelijk: weg met al die beesten”, maar dat is een discussie die ik hier liever niet wil voeren. Maar ik wil wel antwoord geven op de vraag.

1. In kwetsbare natuurgebieden is hondenpoep laten liggen simpelweg geen goed idee. Zeker niet op plekken waar dagelijks veel honden komen. Daar veroorzaakt het aantoonbaar schade aan planten en ecosystemen.
2. Maar tegelijkertijd blijft het wrang dat we voor iedere hondendrol weer een nieuw stukje plastic gebruiken.

De meest milieuvriendelijke keuze lijkt daarom een combinatie van bewust gedrag en betere alternatieven:

• ruim hondenpoep altijd op in kwetsbare natuurgebieden;
• kies zakjes met een erkend composteerkeurmerk;
• gooi zakjes altijd in een afvalbak;

Sommige mensen kiezen voor papieren zakjes. Dat kan een prima alternatief zijn, al werkt het wat minder goed tijdens een regenachtige wandeling.

Wat ik vooral meeneem uit dit dilemma, is hoe belangrijk het is om jezelf goed te informeren. Soms denk je een duurzame keuze te maken — zoals hondenpoep laten liggen op een plek waar niemand erin stapt — terwijl het uiteindelijk toch schadelijk blijkt voor de natuur. Door nieuwsgierig te blijven, nieuwe informatie op te zoeken en je gedrag waar nodig aan te passen, kun je steeds bewustere keuzes maken. En precies daarom organiseren we Mei Plasticvrij: niet om perfect plasticvrij te leven, maar om samen stap voor stap minder plastic te gebruiken..