Een paar weken geleden had ik met een vriendin een gesprek over onze douchegewoonten. Zij douchte minimaal twee keer per dag, omdat ze dat heerlijk vond. Ik ben een paar jaar geleden gestopt met elke dag douchen en poedel de helft van de tijd vrolijk met een washandje en koud water bij de wastafel. Of, als ik het even niet kan opbrengen, met warm water, maar nog steeds: washandje, wastafel.
Dit ritueel begon ongeveer in dezelfde tijd dat ik besloot mijn haar nog maar één keer per week te wassen (ik heb ‘no poo’ geprobeerd, maar dat vond ik na maandenlang dof en vettig haar toch een ‘no go’). Na de ‘no poo’ (geen shampoo) rage kon je er natuurlijk op zitten wachten dat de volgende trend zich aandiende, die net even een stapje verder ging: niet meer douchen én geen zeep meer gebruiken.
Laten we ons eerst eens even focussen op dat douchen. Afhankelijk van de douchekop en hoe snel je water warm wordt (en hoe lang je het dus moet laten doorstromen) gebruiken we in Nederland gemiddeld 51 liter water per douchebeurt. Dat is ongeveer 7 liter water per minuut.
Over het algemeen gaat 80% van ons warm water gebruik dan ook op aan douchen. En dat terwijl warm water het milieu 50 keer zoveel belast als koud water. Als je dan bedenkt, dat koud douchen supergezond voor je is, is het misschien toch een overweging waard om je eraan te wagen… in deze hete zomermaanden kan dat wel toch? Maar mocht je toch liever een warme douche willen: vang het water dan op in een emmer als de straal nog warm aan het worden is. Daarmee kan je de plantjes water geven. Scheelt toch weer in een tijd waarin de Rijn nog nooit zo laag heeft gestaan als nu en is echt minder gedoe dan het lijkt.
Als we onze gemiddelde douchetijd van 9 minuten zouden verkorten naar 5 minuten, besparen we in Nederland jaarlijks 120 miljoen m3 water en 450 miljoen m3 aardgas (en dat kan ook geen kwaad met die stijgende energieprijzen: 25% van je gasrekening gaat op aan warm water voor badkamer en keuken volgens Milieu Centraal).
Maar we besparen niet alleen geld, maar ook tijd. Iedere Nederlander staat namelijk gemiddeld zo’n 120 dagen van z’n leven onder de douche! Die vriendin van mij dus iets meer en ik dus wat minder. En die mensen die volgens de nieuwste trend helemaal niet douchen (of zeep gebruiken) halen het gemiddelde al helemaal omlaag.



In The Guardian was te lezen dat een hele groep mensen -in het verlengde van de no poo-beweging – zich niet meer met zeep wast. Zij willen bacteriën hun natuurlijke werk laten doen en zeep, zo is de theorie, verwijdert het beschermende vetlaagje van je huid en tast de pH-waarde aan. Bacteriën leven van de ammoniak uit ons zweet en houden ons dus op een natuurlijke manier schoon. Net als de microben in ons darmstelsel, beschermen ze ons tegen ziekteverwekkers en houden ze ons gezond door allerlei vitaminen en andere nuttige chemicaliën aan te maken.
En voordat je denkt: wat een totale onzin weer! Ook in Nederland geven dermatologen het advies om niet té vaak te douchen of zeep te gebruiken. Of, zoals dermatoloog Reina Krijnen van Medisch Centrum Wetering het deze week zegt in het Parool, “Het komt zelden voor dat dermatologen hun patiënten adviseren om zich méér te wassen.” Tja. Ook Krijnen raadt aan om niet met zeep te douchen of het gebruik ervan te beperken. Alles wat je nodig hebt om schoon te worden, is water en je handen, want zo vies ben je niet.
Over die washandjes versus sponsjes is ze trouwens ook heel helder: washandjes werken het beste, daarna pas sponsjes. Ten eerste omdat beiden een enorme bron van bacteriën zijn als je lekker in een vochtige omgeving laat liggen, maar een washandje kan je dan tenminste nog wassen. Ten tweede omdat bij het gebruik van een spons (meestal gemaakt van nylon) naast bacteriën ook nog eens microplastics vrijkomen en dat is slecht voor het milieu en uiteindelijk voor onze eigen gezondheid.
Persoonlijke was mijn beweegreden om minder te gaan douchen niet zo zeer om water of energie te besparen (hoewel dat natuurlijk mooi is meegenomen). Maar mijn steeds droger wordende huid. Net als bij het wassen van mijn haar, leek ik in een vicieuze cirkel terecht te zijn gekomen van wassen en daarna weer oppeppen. In het geval van mijn haar was dat verzorgende crèmespoeling en verstevigende schuim, gel of lotion (waarmee ik mijn haar weer vies maakte en het weer moest wassen). In het geval van mijn lijf was dat: inzepen onder de douche en dat dan weer recht trekken met liters bodylotion of olie (wat ik eigenlijk heel onprettig vind aanvoelen, want overdadig vettig).
Ook daarin blijk ik overigens niet de enige te zijn, want in onze overdreven hygiënische tijd, vieren huidziektes als eczeem en acne hoogtij en is iedereen koortsachtig op zoek naar oplossingen voor een droge huid. Iets waar de beauty industrie natuurlijk gretig op inspeelt met hun zeep, deo en bodylotion waarvan ze beloven, dat het je huid hydrateert en je pH-waarde in balans houdt. Maar waarom niet uit die vicieuze cirkel stappen, de oorzaak van het probleem aanpakken en dus minder je haar wassen en minder onder de douche staan met liters zeep. Want dat overmatig wassen, maakt onze huid gevoeliger voor bijvoorbeeld eczeem.
De geïnterviewden uit het artikel in The Guardian hebben stuk voor stuk al jaren niet meer onder de douche gestaan. Toch stinken ze niet, zo stellen ze (ik kan het natuurlijk niet controleren). Ook niet als ze zes uur per week peentjes zweten in de sportschool. Hun geurloze oksels zijn volgens hen een teken van een gezonde microbioom van de huid. Iets waar overigens (nog) geen wetenschappelijk bewijs voor is, want -zo waarschuwt een wetenschapper- er is vooral heel veel dat we nog niet weten.
Maar wat we wel weten is dat het vooral oud zweet is dat stinkt. Zweet dus wat in onze kleren zit of net iets te lang op onze huid plakt… In dat geval (van veel zweten) vind ik het dus wel even lekker om met een washandje de bekende plekken te lijf te gaan of om een minuutje onder een koude douche door te rennen. Al is het alleen maar om mezelf niet de hele tijd te hoeven afvragen of ik stink, want eerlijk is eerlijk: als dat wel het geval is, is het nog maar de vraag of mensen dat tégen jou zeggen of achter je rug om óver jou zeggen… ik hoop toch dat eerste.
Hoe het ook zij: ik heb vooralsnog geen afscheid genomen van mijn oude, vertrouwde stukje zeep. Dat heeft toch te maken met het feit, dat ik heel graag lekker fris ruik en op de één of andere manier bang ben dat alleen water hiervoor niet (altijd) genoeg is. Al gebruik ik dus zeker niet elke dag zeep, want met mijn washandje bij de wasbak laat ik het compleet achterwege.
Toch lijkt iedereen het over één ding well eens te zijn: je handen moet je sowieso altijd met zeep blijven wassen. Dat heeft te maken met hygiëne, terwijl het wassen van je haar en de rest van je lichaam weinig tot niks met hygiëne te maken heeft, aldus Skotnicki, een dermatoloog uit Toronto.
Zou jij overwegen om je niet meer te douchen en geen zeep meer te gebruiken? Laat het ons weten door hieronder een reactie achter te laten.
Wyke Potjer is content manager van hetkanWEL. Ze heeft journalistiek gestudeerd en werkt sindsdien fulltime voor landelijke radio, televisie, print en online media. Ze is vegan, heeft geen auto, probeert plastic uit haar leven te bannen en biologisch te eten. Naast haar freelance bestaan als journalist geeft ze yogales (vinyasa en yin).
Ik douche eens per week, zo kort en koud mogelijk. Tijdens de douche was ik mijn haar met shampoo en heb ik warmer water nodig dan koud, anders wordt mijn haar voor mijn gevoel niet goed schoon. No poo heb ik nog niet geprobeerd, maar zou ik wel graag willen, ik doe het geleidelijk aan van om de dag zit ik nu op eens per week en dat hoop ik telkens uit te breiden. Het is denk ik ook afhankelijk van het soort haar wat je hebt. De andere dagen was ik me met koud water aan de wastafel. Dan gebruik ik geen zeep.
Hallo.
Naar aanleiding van t artikel volgende.
Douche of bad neem ik reeds tientallen jaren niet meer. Haar wassen idem dito.
Vrij regelmatig vraag ik vrienden of k nog bij hen in de omtrek mag en t lijkt géén probleem.
Enkel in de ochtend aangezicht, onder de armen en de schaamstreek met koud water aan de wastafel wassen lijkt goed te zijn.
Haar was ik eens in de week met een shampoo bar en solid conditioner. Zeep is om je handen mee te wassen. Sinds ik dit doe nooit geen lotions of dergelijke meer nodig gehad. We zijn doorgeslagen in deze maatschappij met alles wat de cosmetica industrie ons voorhoud. En het wordt in stand gehouden door mensen die geloven in een illusie en de kop in het zand steken.
Hoi, ik gebruik al ruim 30 jaar geen zeep meer op mijn lijf.
Voor haar wassen gebruik ik alleen Aleppozeep, dat is gemaakt van olijfolie. Mijn haar wordt nu lang niet zo snel vet en ik heb niks te maken met allerlei rotzooi in plastic flessen.
Hoi, ik gebruik al ruim 30 jaar geen zeep meer op mijn lijf.
Voor 1 x per week haar wassen alleen Aleppozeep , dat is gemaakt van olijfolie. Dat doe ik al een paar jaar en mijn haar wordt steviger en minder gauw vet.
Ik gebruik al meer als 15 jaar geen zeep meer. Was me met een washandje. En 2 keer per week douche ik. Dan scrub ik met een borsteltje mijn huid af. Haar wassen doe ik met Seanik.
Een product wat niet in een fles zit.
Bevalt me prima.
Heb nooit klachten over geurtjes.
In 2012 heb ik vanuit Ghana een plastic gieter / ketel mee naar huis genomen. Die heeft een vaste plek gekregen in mijn badkamer. Als ik ga douchen laat ik eerst de gieter vollopen met het koude water dat ik voorheen weg liet lopen; vervolgens heb ik voor twee dagen genoeg water om ‘Afrikaans te douchen’, koud dus. En dan weer onder een warme douche. Waarbij ik merk dat het steeds minder heet hoeft voor mij! Gewoon onder de koude douche is ook geen probleem meer. Intussen gebruik ik geen zeep meer, en nog heel af en toe shampoo. Bevalt prima!
Ik ben 67 jaar oud en heb mijn hele leven altijd 1x per week gedoucht (t/m 5 jaar in de teil, want we hadden geen douche). Verder dagelijks bij wastafel alleen met water. Ik heb het altijd maar onzin gevonden dat mensen 1-2 maal per dag gingen douchen. Gezicht nog nooit met zeep gewassen en douchen met biologische natuurlijke producten. Gebruik op gezicht en op lichaam alleen biologische olie zoals avocado-, amandel- of arganolie. Haar wassen doe ik ook met biologische en zo natuurlijk mogelijke shampoo. Ik doe dit 2-3 maal per week en gebruik dan zo min mogelijk shampoo. Ik heb weinig haar en het is ook nog eens heel dun. Als het maar een klein beetje vet wordt dan ziet het er dus al niet meer uit en ik was het daarom wat vaker.
Katja schuurman heeft in haar programma katja’s bodyscan een week zichzelf niet gewassen. Hierin werd zij ondersteund door wetenschappers. Dit toonde aan dat het wel degelijk door wetenschappers aangetoond is dat niet/weinig wassen goed is. Dit zal wel niet een officieel onderzoek zijn. Maar wel echte onderzoekers die iets constateren. Ook word er bij ons in de huisartsen praktijk een standaard filmpje in de wachtkamer gedraait waarin verteld word je voeten nooit met zeep te wassen. Als je wel met zeep je voeten wast verhoog je de kans op het krijgen van voetschimmel/zwemmerseczeem. Weer iemand uit de medisch wereld die afraad veel zeep te gebruiken. Sindsdien gebruik ik met douchen ook veel minder zeep.
Ik douche al jaren elkemorgen 2 a 3 minuten met koud water, voel me daar lekker bij en fit. Haren spoel ik ook gewoon uit met koud water. Ik weet zeker dat ik niet stink, ik sport veel, douche daarom vaak vaker op en dag, maar altijd alleen met koud water. Op mijn huid komt niets anders dan iets wat je ook op kan eten, bv kokosolie
Chemicaliën gaan echt wel door je huid en worden opgenomen in het lichaam, er bestaan ook medicatie die door een pleister op je huid werken, dus wordt ook opgenomen in het lichaam.