woensdag 3 juni 2026
Duurzame lifestyle
7 originele Vaderdagcadeaus die je vader niet zag aankomen
Geschreven door: Asceline Groot
Lekker,gezond én supermakkelijk: in een handomdraai zelf fermenteren
Fermenteren, een feest voor tong en darmen. In de tijd dat alleen rijke mensen een ijskast hadden (letterlijk een kast met brokken ijs), fermenteerde bijna iedereen zijn groente. Goedkoop, eenvoudig, lekker en beregezond. Gefermenteerde producten stimuleren namelijk gezonde bacteriën in onze darmen. Wij kennen nog de zuurkool, ketchup, ketjap, yoghurt. Maar die zijn meestal chemisch bewerkt en bevatten geen levende bacteriën meer. Hier meer over waarom ‘ferment’ veel lekkerder en gezonder is, en hoe je zelf probiotica maakt.
Fermenteren en gezonde bacteriën
Onze angst voor epidemieën stamt uit de middeleeuwen. Groot was onze blijdschap toen meneer Pasteur in de 19de eeuw een methode verzon die voorkwam dat we het loodje legden door ziektes die we vaak nog niet eens konden benoemen. We zijn inmiddels 150 jaar verder en onze angst voor ziektekiemen heeft een industrie in het leven geroepen die alles doodt wat leeft en wat we niet kunnen zien. Pas recentelijk maken we de switch van antibiotica naar probiotica. Want foute bacteriën maak je dood met goede. Dat gebeurt vooral in je darmen. En die goede kun je een handje helpen… door ze zelf te maken, in dit geval lactobacillen. Die produceren ook melkzuur, wat andere gunstige bacteriën in je darmen ook laat floreren.
Waarom groente fermenteren een goed idee is
Fermenteren was in het koelkastloze tijdperk dé manier om voedsel te verduurzamen. Kool en melk veranderden in zuurkool en yoghurt door ze aan te zuren. Hierdoor bleven rottingsbacteriën buiten de deur. Aanzuren doe je met melkzuurbacteriën. Zuurkool, yoghurt en andere ‘inmaak’ eten we juist ‘s winters, als onze weerstand extra vitamines en mineralen goed kan gebruiken en er weinig verse producten van het land komen. Zuurkool en yoghurt kun je nog steeds kopen in de supermarkt, maar die zijn gepasteuriseerd (verhit) om bacteriën te doden. Daarin leeft niets meer, net zomin als in zilveruitjes en augurken. Die zijn ingelegd met azijn en wat suiker om het minder zuur te maken. Wie zelf zuurkool maakt weet niet wat hij proeft: minder zuur en veel subtieler van smaak.
Fermentatie betekent dat melkzuurbacteriën de van nature aanwezige suikers omzetten in melkzuren. Ook het vergisten van suikers in koolzuren of alcohol noemen we fermentatie. Bier is dus in feite ook een gefermenteerd product.
Zelf fermenteren in 6 stappen
Zelf groenten of fruit fermenteren is de eenvoud zelve. Het enige wat je nodig hebt is zout, water, groente (of fruit), steriele potten en olie.
Doe het gelijk goed en gebruik ongeraffineerd zout (in de handel vaak onder de naam Keltisch zout of Keltisch zeezout), dat bevat een rijkdom aan mineralen vergeleken met gewoon zout. Ons tafelzout is industrieel spul dat uit dezelfde fabrieken komt als strooizout voor de wegen. Dat produceert gemakkelijker en goedkoper, maar bijna alle mineralen zijn daar uit gehaald.
- Snijd je groenten fijn en bestrooi ze ruim met zout. Je kunt ook te veel zout strooien. Voorkom dat door af en toe te proeven.
- Stop de groenten in een steriele, luchtdicht afsluitbare glazen pot. Je kunt bijvoorbeeld lege jampotjes een keer in de vaatwasser mee laten draaien, of uitkoken. Als je al wat serieuzer aan de slag wil is een grote weckpottenset zeker een aanrader. Voor de kleinere porties is een setje als dit juist weer heel geschikt.
- Zorg dat de groenten onder water staan. Groenten als augurken, tomaten, wortel , courgette en kool laten zelf hun sap los. Na enkele uren staan ze al onder hun eigen water. Bij andere groenten (bloemkool, bieten) moet je wat water en zout toevoegen tot de groente onder staat. Dat laatste is essentieel voor een goed resultaat. Snijbiet gaat nog, tere bladgroentes als andijvie en spinazie niet. Die veranderen in prut.
- Blijven de groentes drijven, verzwaar ze dan met een steen die je eerst steriel hebt gekookt, een plastic zakje met water of een plankje, tot ze onder staan. Schud de luchtbellen er uit.
- Giet er een laagje olie (ontgeurde kokosolie of olijfolie) over om het luchtdicht af te sluiten. Zo voorkom je dat ze in contact komen met zuurstof en gaan schimmelen.
- Laat de pot 1-3 dagen staan op kamertemperatuur. Verplaats hem dan naar de koelkast of een andere koele plek. Na 3-10 dagen is het klaar. Proef met een schone lepel. Smaken ze al fris zuur, dan zijn ze klaar voor gebruik. Op broodjes, in salades, of als stoofschotel.
Mits gekoeld, zijn gefermenteerde groentes maanden houdbaar. Je ruikt het vanzelf als ze weg moeten!
Leestip: Fermenteren
Wat zijn jouw ervaringen met zelf fermenteren? Laat het ons weten door hieronder een reactie achter te laten.
-Dit artikel bevat één of meerdere affiliate links-
Over de schrijver
Frank Flippo
Frank Flippo is journalist en schrijver over onderwerpen als gezondheid, cultuurhistorie en ecologie. Ook schreef hij het boek Esoterie in Begrijpelijke Taal. Verder geeft hij cursussen en presentaties over creatief schrijven, reizen en inspiratie. Zijn site zilvervis.net omvat meer dan 400 artikelen van zijn hand.
Ook leuk om te lezen
dinsdag 2 juni 2026
Duurzame lifestyle
9x duurzaam beddengoed waar je echt lekker onder slaapt
Geschreven door: Asceline Groot
maandag 1 juni 2026
Duurzame lifestyle
Geld besparen met duurzaam leven: 7 laagdrempelige tips die je meteen kan toepassen
Geschreven door: Wyke Potjer
zaterdag 30 mei 2026
Duurzame lifestyle
Zomerjas, een must-have of overbodig?
Geschreven door: Ellen Oortwijn
vrijdag 29 mei 2026
Zero Waste & plasticvrij
Plastic minderen, blijkt vooral een gevecht met de supermarkt
Geschreven door: Asceline Groot
donderdag 28 mei 2026
Duurzaam groen
Kunstgras of tegels: wat is eigenlijk duurzamer?
Geschreven door: Ellen Oortwijn
woensdag 27 mei 2026
Geen categorie
5 boekentips over plastic, wat het écht met je gezondheid doet en of we zonder kunnen
Geschreven door: Lauri Van Oosterom
dinsdag 26 mei 2026
Zero Waste & plasticvrij
Lotte Mulder: “Met elke stap op plastic sneakers laat je eigenlijk een spoor van microplastics achter”
Geschreven door: Asceline Groot
maandag 25 mei 2026
Zero Waste & plasticvrij
Merijn Tinga surfte 750 kilometer door stormen en metershoge golven — om de paus te bekeren tot statiegeld
Geschreven door: Wyke Potjer
vrijdag 22 mei 2026
Duurzaam body & mind
Duurzame zonnebrand: werkt het en welke hebben geen witte waas? We testen 5 merken
Geschreven door: Wyke Potjer
vrijdag 22 mei 2026
Duurzaam wonen
Warm buiten, binnen benauwd? Zo houd je je huis fris
Geschreven door: Ellen Oortwijn
donderdag 21 mei 2026
Zero Waste & plasticvrij
Eline vertrok naar Noorwegen om plastic afval op te ruimen. Wat ze vond was mentale rust.
Geschreven door: Wyke Potjer
Reacties
54 reacties
Voor de zoutlozen: het zout is alleen om de eerste tijd even te conserveren totdat het fermentatieproces op gang is gekomen. Je kunt dus ook zonder zout werken al moet je dan superschoon werken want sneller kans op bederf.
Voor de kokers: je groente hoeven niet te worden gekookt. Als je de geweckte groenten eet voor de probiotica waar je darmen zo blij van worden dan kook je die geweldige bacteriën dood, zou zonde zijn. Gewoon lekker als salade of door de salade.
Deksels niet(!) vastdraaien, er komen inderdaad gassen vrij. Vandaar dat je weckpotten gebruikt met een rubberen ring. De gassen kunnen langs de rubberen ring ontsnappen.
Het koud zetten doe je pas als je vindt dat het spul zuur genoeg is. Je stopt het fermentatieproces door kou. Om alle bacteriën om te zetten heb je overigens wel wat langer nodig dan 3 tot 10 dagen.
Het kan echter niet mis gaan; experimenteer. Gebruik je ogen en je neus! Wees niet bang voor bederf; heus je weet METEEN of het mis gegaan is 🙂
Plezier met deze supergezonde bezigheid!
“je groente hoeven niet te worden gekookt”
Ook spercieboontjes niet na de fermentatie? Rauw zijn ze giftig.
Ze zijn niet rauw… De zuurgraad geeft ze garing.
Je kan ze altijd daarna nog opkoken en potten. Dan heb je potgroente zoals je ze in de winkel koopt
nadat de groente gefermenteerd is, moet je die dan nog koken? Of kun je ze zo opeten?
Zoals ik hierboven al zei, ik heb dit met spercieboontjes gedaan. Die kun je rauw niet eten. Maar gefermenteerd wel zonder te koken?
Hier in Turkije zijn wij gewoon boontje even in heet water te blancheren voor we ze in het zout zetten. Dan eten we ze direct uit het vat als voorafje om de smaakpapillen te stimuleren. Wij doen er hier meestal knoflook bij, maar daar moet je van houden en hier kost dat haast niks. Ik controleer ook altijd of er spanning in de pot ontstaat. even los en weer vast draaien. Als je maar kleine hoeveelheden hebt, zou je beste met kleiner glaswerk kunnen werken. Je ziet dan ook beter of de kleur erg verandert. Daaraan kun je zien of het zuur genoeg is en of het niet toch te weinig zout was.
“Je ruikt het vanzelf als ze weg moeten!”
Hoe ruikt het dan?
Ik heb een potje vol bonen gepropt met zout erbij en iets onder de deksel zodat ze niet gaan drijven. Het staat er nu een paar weken en smaakt zuur-zout. http://foodpreservation.about.com/od/Fermenting/r/Lacto-fermented_Green_Beans.htm
Hoe lang is dat houdbaar in een koele kelderkast?
Moet de deksel er meteen vast opgedraaid worden? Of moet die eerst los blijven (om fermentatiegassen eruit te laten), en pas als je de potten koel zet pas dicht?
Tekenen van bederf:
-schimmel of viezigheid in de pot en aan de oppervlakte
-gasbellen in het vocht(direct weggooien!)
-water spuit er uit als je de deksel open maakt.
-slijmerig product(bijna alles blijft dicht bij zijn originele textuur, hoe lang het fermenteerd is natuurlijk wel van invloed hier op en de textuur waar je mee begon.) Een te groot verschil in textuur ‘kan’ een slecht teken zijn.
-kleurverschil(niet altijd slecht) voornamelijk als je product veel donkerder van kleur is…kan er iets mis zijn. (bij sommige azijnsoorten/toegevoegde specerijen kan ook kleurverschil optreden namelijk)
hoe zit het
metdiegene die zoutloos moeten leven?
Dat zou ik ook graag willen weten. Want: bestrooien met ruim zout, betekent voor mij dat ik hier geen gebruik van kan maken, hoe gezond het ook is, volgens de tekst.
Hier in Turkije zetten we die groenten voor het gebruik een tijdje in het water. en verdwijnt dan veel zout, maar ook wat smaak. Je zou het eens moeten uitproberen. Ik weet niet of dat voor echt zoutloos voldoende is.
Besten,
‘Zoutloos leven’ gaat waarschijnlijk over het keukenzout (NaCl=natriumchloride), omdat industrieel zout alleen dit bevat en geen andere elementen. De verhouding hiervan wordt in het lichaam verstoort met alle gevolgen van dien.
Keltisch Zeezout en Himalayazout bevatten veel meer dan Natrium en Chloride alleen, zie hiervoor de heldere uitleg van Jurgen:
http://www.ahealthylife.nl/keltisch-zeezout-en-himalayazout-wat-is-het-verschil/
Hier wordt ook vermeld wat er precies in welk zout zit.
Veel gezondheid
Groet Joke
Sorry, de heer in kwestie heet natuurlijk Juglen….
Misschien biedt de Koreaanse methode om kimchi te maken uitkomst. In noordelijke streken in het Verre Oosten gebruikte men van oudsher Chinese kool voor dit proces. De traditionele manier om kimchi te maken is in eerste instantie hetzelfde als die van zuurkool, alhoewel men de kool niet snijdt. De kool wordt open gevouwen en de bladeren worden met zout besprenkeld. Vervolgens wordt de kool in zout water gelegd.
In tegenstelling tot het proces thuis, wordt de kool na een uur of 2 helemaal schoon gespoeld met schoon (zoet) water. De kool is nu zoutloos. Om hem te fermenteren moet je hem weer onderdompelen in de nattigheid.
Kimchi wordt daarom gemaakt door tussen alle bladeren een nat, bijzonder kruidig kruidenmengsel toe te voegen. Dat mengsel bestaat uit knoflook, bosui, spaanse pepers en (gefermenteerde) vissaus. Die vissaus is weer zout. Het geheel gaat in een pot met een waterslot, zoals bijvoorbeeld een Keulse pot. Maar een waarschuwing vooraf is op zijn plaats. Kimchi is niet voor kleinzerige mensen. Het stinkt geweldig, maar zo smaakt het ook.
Je kunt natuurlijk je eigen minder indrukwekkend kruidenmengsel toevoegen en dan zonder zout. Dat moet in beginsel ook werken, alhoewel ik niet weet in hoeverre dit kruidenmengsel ook conserveert. Bij industriële zuurkool zie je dat ook. Ze laten het zoute water weglopen en laten het daarna fermenteren. Zie bijvoorbeeld de Klokhuis uitzending daarover. Het is waarschijnlijk heel belangrijk om de fermentatie zo steriel en zuurstofvrij mogelijk te laten verlopen in een pot met waterslot. Er mogen geen schimmels of foute bacteriën bij komen.
Je hoeft t niet perse te pekelen(zouten).
Neem azijn, kook deze met je kruiden en smaakstoffen die je wilt toevoegen. (gebruik eventueel rijstazijn(zoet), appelazijn(aromatisch), witte wijn azijn of rode wijn azijn)
Zorg dat je groentes goed afgespoeld zijn en niet ‘gekneusd’ zijn.
Zet ze in een pot en giet de kokende azijn er op.
De azijn conserveert je groenten. Je bent niet aan het fermenteren maar wel conserveren(pickled)
Sommige producten moet je daarna nog met pot en al in een kokend water bad zetten Maar dat verschilt per product en daar moet je je recept op na slaan.
“Mits gekoeld” ???gaat dus nergens over dit stuk!
b.gant: Mits gekoeld: ik zet het in de kelder, daar kan het dus de hele winter zonder problemen blijven staan. Het gaat dus wel ergens over…
Gekoeld betekend niet: verplicht in de koelkast, dat is nu het bekrompen denken van de 21e eeuw….
met vriendelijke groet,
Diana
[…] Hier vind je meer info over groente fermenteren en ook op deze website. […]
Geachte heer/mevrouw,
In het seizoen kun je iedere dag groentes oogsten maar nooit in grote hoeveelheden. Dus mijn vraag:
Is het ook mogelijk om een periode (als je een goeie keramische pot hebt met water afsluiting) deze steed weer aan te vullen.
Hartverwarmende groet,
Thea Jansen
Jonnie Boer fermenteert: https://www.facebook.com/www.bouillonmagazine.nl
Moeten er geen kruiden of wijn bij die zuurkool?
Mag, maar voor het conserveren is het niet verplicht
Er staat: “bestrooi ruim met zout” en even later “je kunt ook teveel zout strooien.” Mij is nu eigenlijk niet duidelijk hoeveel zout je moet gebruiken. Is dat net zoveel als wanneer je groenten kookt of stoomt? Of juist meer? En zo ja hoeveel meer? Is het ook mogelijk wat duidelijker verhoudingen te geven zoals bv. zoveel cl water en zoveel gram zout op zoveel gram groente/fruit?
normaal gebruik je ca 2,25% zout. Dus op 1 kilo kool 22,5 gram zout.
Ik zou het anders doen, overigens. Groente snijden, twee uur laten trekken in ruim zout, om het half uur even om roeren. Dan goed afspoelen en proeven, de groente moet licht zout proeven, anders nog een keertje afspoelen.
Maak den een lekkere kruidenmix naar inzicht, bijvoorbeel met uit, knoflook, beetje suiker, basilicum rosemarijn, whatever, je hebt smaakpapillen, toch? Maak een pasta daarvan in de keukenmachine.
Kook water met een beetje rijstbloem en bruine suiker, kook het 1 minuut door, moet beetje dikkig zijn.
voeg samen met je kruidenpasta en mix het met de groente in een grote bak. De groente moet bedekt zijn met de pasta.
Doe het in een pot, en het fermenteer proces zoals hierboven beschreven.
Ook een leuke om te maken is kimchi, of atjar tjampoer.
Dat proces klinkt nog niet zo heel simpel om zelf uit te voeren, maar ik ga het binnenkort eens proberen!