Van bestellen tot bezorgen: waar zit de impact van online shoppen?

Even snel online shoppen kost jou als klant bijna geen moeite. Je klikt op ‘bestellen’ en een dag later staat er een doos voor de deur. Ondertussen is dat product verzameld in een magazijn, verpakt, vervoerd naar een distributiecentrum en met een bezorger jouw kant op gekomen. En als het tegenvalt, begint een deel van die reis opnieuw.

Waar zit in die hele route eigenlijk de meeste impact? En belangrijker: waar kun je zelf verschil maken?

Eén busje met tien pakketjes kan het winnen van tien auto’s naar de winkel 

Bij de impact van online shoppen denk je al snel aan het bestelbusje dat door de straat rijdt. Maar wist je dat thuisbezorging niet automatisch slechter is dan zelf naar een winkel gaan? Een bezorger neemt tenslotte een hele lading pakketten tegelijk mee. Stap jij speciaal voor één aankoop in de auto, dan kan die winkelrit juist meer uitstoot veroorzaken.

Volgens TNO hangt de impact onder andere af van hoe je zelf naar een winkel of afhaalpunt reist, of een bestelling in meerdere delen wordt bezorgd en of je iets retourneert.

Loop of fiets je naar een winkel om iets te kopen dat je nodig hebt? Prima. Moet je er twintig kilometer voor rijden terwijl een pakketbezorger toch al door je straat komt? Dan kan thuisbezorging duurzamer zijn dan dat je zelf rijdt.

Ook in het magazijn valt veel te winnen

Bij online shoppen heeft een bestelling al een flinke route afgelegd voordat de bezorger ermee wegrijdt. Producten liggen opgeslagen in magazijnen en distributiecentra, waar verlichting, verwarming, computers en machines energie gebruiken.

Ook daar kunnen bedrijven verduurzamen. Denk aan energiezuinige verlichting, zonnepanelen op grote distributiedaken en slimmer energiegebruik. Daarnaast rijden in magazijnen allerlei machines rond om spullen uit stellingen te halen en naar de juiste plek te brengen. Dat gebeurt bijvoorbeeld met een elektrische orderpicker, waarmee medewerkers bestellingen verzamelen.

Dat deel van de keten heb je als consument nauwelijks in de hand. Webshops, magazijnen en vervoerders des te meer. Een duurzame bestelling is dus nooit alleen jouw verantwoordelijkheid. Wat je wél kunt doen: opletten bij welk bedrijf je bestelt. Deelt een webshop bijvoorbeeld iets over het vervoer van pakketten, energiegebruik in het magazijn of duurzame verpakking? Dan krijg je in elk geval een beter beeld van wat het bedrijf zelf doet.

Een losse autorit kan meer impact hebben dan thuisbezorging

Een pakket laten afleveren bij een afhaalpunt klinkt als een logische duurzame keuze. Dat is het vooral als je er lopend of op de fiets naartoe gaat, of het ophalen combineert met een route die je toch al aflegt.

Speciaal vijf kilometer heen en vijf kilometer terug rijden om één pakketje op te halen, schiet zijn doel voorbij. TNO berekende eerder dat afhaalpunten het aantal kilometers van pakketauto’s kunnen verminderen, maar wat dat uiteindelijk oplevert hangt ook af van de manier waarop klanten hun pakket ophalen.

Online shoppen met drie maten ‘voor de zekerheid’

Een trui in drie maten bestellen en thuis kijken welke past is makkelijk. Maar je hebt geen hogere wiskunde nodig voor de conclusie dat dit veel meer impact heeft dan de paskamer in een winkel gebruiken. Dat betekent niet dat je iets moet houden waar je niets aan hebt. Wel kun je een deel van de retouren voorkomen voordat je op de bestelknop drukt. Bekijk de maattabel, lees reviews over de pasvorm, vergelijk maten met kleding die thuis goed zit en controleer bij andere producten de afmetingen en specificaties.

Moet iets toch terug? Houd het product en de verpakking dan netjes en breng het pakket bij voorkeur lopend of op de fiets weg.

Vooral bij kleding is hier wat te winnen. Volgens Milieu Centraal wordt kleding bij online shoppen veel vaker geretourneerd dan veel andere web-aankopen. Bovendien kan een beschadigde verpakking of ontbrekend label ervoor zorgen dat een artikel niet meer als nieuw verkocht kan worden. Zorg daarom dat het geheel zo veel mogelijk intact blijft, pas schoenen met schone sokken en stuur het terug in de originele verpakking.

Haast maakt bezorgen minder efficiënt

Juist bij online shoppen is snelheid verleidelijk: vandaag besteld, het liefst vanavond nog in huis. Technisch kan er veel, maar een bezorgnetwerk wordt efficiënter als vervoerders de ruimte krijgen om pakketten slim over routes te verdelen.

Heb je iets pas volgende week nodig, dan hoeft het dus niet per se morgen op de stoep te liggen. Vermijd spoedbestellingen en probeer aankopen waar mogelijk te bundelen. Extra snelle bestellingen kunnen meer bezorgkilometers opleveren.

Kijk ook of je meerdere spullen bij dezelfde aanbieder kunt bestellen. Drie losse bestellingen op drie verschillende dagen leveren al snel meer verpakking en vervoersbewegingen op dan één gecombineerd pakket. Sommige webshops bieden bij het afrekenen zelfs een groenere bezorgoptie: bezorging met een elektrisch voertuig, of op een dag dat de bezorger toch al in de buurt is.

De doos is uiteindelijk maar de buitenkant

Een enorme doos met een klein product erin voelt nogal onzinnig. En ja, minder verpakkingsmateriaal is beter. Toch is het jammer als onze aandacht daar stopt.

Het product ín die doos moest ook worden gemaakt. Daar waren grondstoffen en energie voor nodig. Milieu Centraal rekent ongeveer 12 procent van de CO2-uitstoot van een gemiddeld huishouden toe aan nieuwe spullen en kleding. Langer met spullen doen, repareren, lenen en tweedehands kopen verlaagt die impact.

Een perfect passende kartonnen doos maakt een aankoop die na drie maanden ongebruikt in een kast ligt dus nog geen duurzame bestelling. Gebruik de doos eerst nog een keer voordat hij bij het oud papier belandt: voor een andere verzending, als opbergdoos, verhuisdoos of knutselmateriaal. Recyclen kan altijd nog.

De grootste keuze maak je vóór het winkelmandje

Duurzaam online shoppen hoeft gelukkig niet zo ingewikkeld te zijn. Stel jezelf van tevoren een paar vragen.

Heb je het echt nodig? Kun je iets lenen of tweedehands vinden? Kun je meerdere aankopen combineren? Weet je zeker welke maat of uitvoering je nodig hebt? En als je iets koopt: kies je iets waar je waarschijnlijk lang mee doet. Koop je nieuwe kleding, dan kun je ook bewust kiezen waar je die koopt. We maakten eerder een overzicht van winkels met eerlijke en duurzame kleding door heel Nederland. 

Daarna blijven er nog genoeg pakketjes over die gewoon thuisbezorgd moeten worden. Kies dan voor een normaal bezorgmoment, voorkom onnodige retouren en loop of fiets naar een afhaalpunt als dat makkelijk kan.

Webshops en vervoerders hebben ondertussen hun eigen huiswerk: zuiniger magazijnen, slimmere routes, minder onnodige verpakking en schoner vervoer. Zo zit de impact van online shoppen verspreid over de hele reis. Van het moment waarop jij iets in je winkelmandje legt tot de doos die uiteindelijk voor je deur staat.