Vlees eten is straks taboe, planten eten wordt de norm

Melk is goed voor elk. Een ei hoort erbij. Jij en ik groeiden op in een tijd waarin vlees eten en het eten van dierlijke producten heel normaal was. Maar die tijd is snel aan het veranderen. In mijn boek Ooit Aten we Dieren laat ik zien dat we langzaam maar zeker afstevenen op wat één van de grootste sociale transformaties in de geschiedenis van de mensheid kan worden. Het eten van planten wordt de norm en het eten van vlees taboe.

Vroeger

Vroeger verzorgde ik overdag manegepaarden, deelde ik ‘s nachts mijn kinderbed met mijn kat en was het mijn diepste wens om hondenuitlater te worden. Toen die droom eenmaal was uitgekomen en ik mijn zakgeld verdiende met het uitlaten van 3 obese buurthonden, vertelde ik aan iedereen dat ik veearts wilde worden. Of dolfijnentrainer. Of paardrijjuf. Als het maar iets met dieren te maken had, want dieren – daar was ik dol op. Ook om op te eten.

Boederijdieren vs. huisdieren

Ik vond het destijds niet gek dat ik knuffelde met paarden, honden en katten, terwijl ik tegelijkertijd met smaak een broodje at met daarop een stukje varken of koe. Ik vond het ook niet vreemd dat ik tegen betaling uren met de buurthonden wandelde, terwijl miljoenen boerderijdieren gedwongen de hele dag stil moesten staan. Ik groeide op in een tijd en een cultuur waarin vlees eten niet alleen normaal, maar ook noodzakelijk werd gevonden. We noemden die dieren ‘vee’ of ‘boerderijdieren’. En die behandelden we totaal anders dan wat wij ‘huisdieren’ noemden.

Industrialisatie en opschaling

Het idee dat vlees eten noodzakelijk en normaal is, stamt uit de periode van na de Tweede Wereldoorlog. Toen maakte industrialisatie en opschaling het mogelijk om snel veel mensen te voeden. De intensieve veehouderij hielp ons om armoede en honger vrijwel uit te bannen. Daarnaast gaf de ontwikkeling van de vee-en zuivelindustrie, de Nederlandse economie een flinke boost.

Tussen 2010 en 2017 groeide het aantal megastallen met 75%. In totaal leefden er zo’n 75 miljoen dieren met duizenden bij elkaar in zo’n megastal. Hier kregen ze nauwelijks beweging en leidden ze een treurig leven. In 2015 produceerden Nederlandse varkensbedrijven samen 6 keer zo veel vlees als in 1950. En dat terwijl we nog niet eens 3% van het aantal bedrijven over hadden. Kleine boerderijen werden weg geconcurreerd. Ook de melk- en pluimveesector lieten een spectaculaire productiegroei zien in 65 jaar tijd.

Wetenschappers luiden de alarmbel

De gevolgen hiervan zijn niet alleen groot voor het welzijn van de dieren, maar ook voor het milieu. In 2018 werd bekend dat de veehouderij één van de grootste veroorzakers is van klimaatveranderingen. Steeds meer wetenschappers luidden daarom de alarmbel. Als we nu niet massaal minder boerderijdieren gaan fokken en eten, is een klimaatcatastrofe over 11 jaar een feit. Maar, zeiden ze erbij: als we nu stoppen met het eten van dierlijke producten, dan zijn we nog net op tijd om die ramp te voorkomen.

Gelukkig kan dat. We hebben in ons land al lang geen dierlijke eiwitten meer nodig om ons fit en gezond te voelen. Eiwitten komen in vrijwel alle voedingsproducten voor, ook in planten en granen. Nederlanders hebben momenteel dan ook vaak een eiwitoverschot. We krijgen er te veel van binnen! Daarbij komt, dat aan veel vegaburgers en andere vleesalternatieven vaak extra vitamines B en andere essentiële voedingsstoffen zijn toegevoegd. Zo weet je zeker, dat je niks tekort komt als je overstapt op een plantaardig dieet.

Vlees eten is straks taboe

Met onze nieuwe kennis en mogelijkheden, veranderen ook onze ideeën over wat normaal is. Natuurlijk merkt niet iedereen die verschuiving meteen op. Veel mensen ontbijten nog met een kommetje zuivel, lunchen met een broodje kaas en dineren met een gehaktbal. Maar er is een snel groeiende groep mensen, die dierlijke producten verruilt voor plantaardige alternatieven. Veganisme is de snelst-groeiende sociale beweging ter wereld.

Mensen hebben verschillende motieven om plantaardig te eten. Sommigen maken zich zorgen om het klimaat. Anderen zijn het niet eens met de manier waarop we dieren behandelen. Of ze geloven dat een plantaardig dieet gezonder is, omdat het minder vet bevat en minder bewerkt is.

Toekomstbeeld

Op dit moment lopen er op de wereld steeds meer ex-veehouders rond, die hun koeien verkochten om voortaan peulvruchten te kweken. Advocaten strijden voor meer dierenrechten. De eerste chimpansees, olifanten en vogels hebben die al gekregen. Het zal niet lang meer duren voor ook onze varkens, koeien en kippen door de wet beschermd zullen worden tegen uitbuiting.

Er marcheren klimaatactivisten door de straat. Zij wijzen ons erop, dat we met iedere biefstuk bijdragen aan klimaatverandering. In rechtszaken zal steeds vaker het woord ‘ecocide’ vallen. Er bestaan mensen, die zich ‘vegansexual’ noemen. Zij willen alleen nog maar relaties aangaan met veganisten. Vleeseters vinden ze maar ouderwets of simpelweg onaantrekkelijk.

Ooit aten we dieren

Al deze mensen krijgen, net als jij en ik, straks van onze kinderen en kleinkinderen de volgende vraag. “Wat deed jij, toen al bekend was dat het zo slecht ging met de wereld?” En samen zullen we antwoorden: “Toen gingen we planten eten natuurlijk. Maar ooit, nog niet eens zo heel lang geleden, aten we dieren.”

Voor haar boek Ooit aten we dieren interviewde Roanne van Voorst tientallen historici, futuristen, trendwatchers, voedingsproducenten, (voormalige) veehouders en andere experts. Het boek ligt vanaf vandaag in de winkel en is online te koop.

Wil jij het boek winnen? Laat dan in een reactie weten waarom je het boek zo graag wilt hebben en misschien ben jij wel de gelukkige winnaar.

Over de schrijver

Roanne Van Voorst

Roanne van Voorst is cum laude afgestudeerd in Sociale Antroplogie. Ze is ‘antropoloog van de toekomst’, podcastmaker en schrijft fictie en non-fictie. Haar boeken werden in binnen-en buitenland gepubliceerd. In juni 2019 verschijnt haar nieuwe boek bij uitgeverij Podium: Ooit Aten we Dieren. Daarin exploreert ze een plantaardige toekomst: hoe zou die eruitzien, wat zouden we eten en dragen, wat zou er gebeuren met alle boerderijdieren, en hoe bak je in vredesnaam een goede pannenkoek zonder ei? In haar maandelijkse, gratis mini-podcasts vertelt ze open in alle eerlijkheid over haar bevindingen.

Reacties

43 reacties

43 thoughts on “Vlees eten is straks taboe, planten eten wordt de norm”

Miska schreef:

maandag 10 juni 2019 om 12:50 uur uur

Het lijkt me een bijster interessant boek!
Gewoon om me eens wat meer te verdiepen in hoe iemand tot een bepaalde leefwijze is gekomen en welke informatie er verschaft wordt omtrent dit fenomeen.
Zelf worstel ik nogal eens met het gegeven wel of geen vlees eten.
Ik merk aan mijn lichaam dat vlees eten gewoon niet goed voor me is, maar soms moet ik echt nog wel een stuk roggebrood met vette zalm en avocado of iets dergelijks eten.
Ik wil wel overtuigd vegetariër of zelfs een veganist zijn/worden, maar na verschillende pogingen gaat mijn lichaam gewoon echt in protest.
Dus probeer ik mijn vleesmenu ernstig te beperken en ben heel bewust met voeding bezig, maar alleen plantaardig eten lukt me gewoon niet.
Ook ben ik van mening dat in de huidige landbouw monocultuur funest is voor de bodem waardoor we lang niet al onze vitaminen en mineralen binnen krijgen die we nodig hebben.
Plus dat er veel bestrijdingsmiddelen gebruikt worden die ook slecht voor het milieu zijn.
Ons lichaam kan best behoorlijk wat gifstoffen verwerken, maar wanneer er voeding op arme bodem verbouwd wordt zul je echt supplementen moeten gaan gebruiken om je tekorten aan te vullen.
Budget technisch gezien kan ik niet ten alle tijden biologisch eten kopen en ik verbouw zelf ook al eigen groenten en fruit in de tuin en ben aangesloten bij een dorpstuin project via de gemeente waar we met zijn allen vanuit een permacultuur gedachte een verschil willen maken waar de kookclub ook betrokken is, maar het valt niet mee om mensen anders te laten denken over voedselconsumptie.
Dus dit boek zou hier heel educatief rond kunnen gaan om mensen tot andere gedachten te laten komen.
Dat er iets in ons consumptie gedrag veranderd moet worden is gewoon een feit, maar of de antwoorden liggen in alleen een plantaardig dieet daar twijfel ik nog een beetje over.
Desalniettemin ben ik erg benieuwd naar dit boek!

Beantwoorden
Mirjam schreef:

maandag 10 juni 2019 om 12:49 uur uur

Ik zou het boek graag winnen omdat wij thuis hier heel veel discussies over hebben. Zo’n boek zou argumenten mooi kunnen ondersteunen. Ook buitenshuis gaat mijn familie graag in discussie met mensen over vlees eten, in de hoop mensen te inspireren op z’n minst te minderen. (We accepteren het ook als mensen wel graag vlees eten, het doel is informeren, niet dwingen). Of in het geval van mijn zusje, overal stickers opplakken met ”Diervriendelijk vlees bestaat niet”.

Beantwoorden
Angsa schreef:

maandag 10 juni 2019 om 12:17 uur uur

Wat een tendentieus stuk. Het opleggen van je wil aan anderen en dan ook nog zonder goede onderbouwing.
Ons eten is door alle kunstmatige toevoegingen en verarmde grond zo slecht dat we nergens genoeg van binnen krijgen. Hoezo teveel eiwitten? Vegaburgers met kunstmatig toegevoegd vitamine B. Allemaal nep.
Ben het eens met Jopie. Niet teveel vlees en van dieren die het goed hebben gehad.

Beantwoorden
1. Jeroen van rooij schreef:
  
  woensdag 12 juni 2019 om 12:43 uur uur
  
  Dit stuk gaat over een boek dat een mogelijke kijk in de toekomst geeft. Natuurlijk vind je hier geen onderbouwingen en uitgewerkte argumenten, want daarvoor moet je het boek lezen. Om dit boek nu meteen tendentieus te noemen, gaat wel erg ver. Overigens kom je zelf met onuitgewerkte argumenten. Want wat bedoel je met kunstmatig toegevoegd vitamine B? Veel vee krijgt ook vitamine B12 kunstmatig binnen omdat ze geen natuurlijk voer meer krijgen.
  
  Beantwoorden
  1. Jansnuffel schreef:
    
    woensdag 12 juni 2019 om 22:16 uur uur
    
    Zeg Jeroen van Rooij, ben je wel lekker met je leugens dan zelfs vee Vitamine B12 kunstmatig krijgt. Vitamine B12 kan alleen dier dieren gemaakt worden, ze eten het dus niet hahaha.
    Vitamine B12 (cobalamine) is nodig voor de aanmaak van rode bloedcellen. … Daarnaast is vitamine B12 nodig voor een goede werking van het zenuwstelsel. Vitamine B12 zit alleen in dierlijke producten, zoals melk, melkproducten, vlees, vleeswaren, vis en eieren.
    
    Beantwoorden
AnnaB schreef:

maandag 10 juni 2019 om 12:14 uur uur

Lijkt me wel een interessant boek,ik ben mij nog aan het verdiepen om gedeeltelijk vegetarisch te eten Erg benieuwd naar het boek!

Beantwoorden
Lola schreef:

maandag 10 juni 2019 om 11:17 uur uur

Het lijkt me hartstikke gaat om dit boek te winnen! Ik ben zelf vegetariër en heb op school ook onderzoek gedaan naar de gevolgen van vlees eten voor mens, aarde en dier. Ik ben altijd geïnteresseerd om nog meer te weten te komen over dit onderwerp!

Beantwoorden
Arri Blom schreef:

maandag 10 juni 2019 om 10:55 uur uur

Je bent wel erg optimistisch, laten we hopen dat je gelijk krijgt.

Ik kom net terug van een busreis en we waren de enige vegetariërs in een bus van 50 mensen.
Na 40 jaar geen vlees eten moesten we weer/ nog steeds uitleg geven waarom we geen vlees eten.
Het positieve was dat vegetarisch eten geen probleem was en we hebben lekker gegeten, dat wel.

Beantwoorden
Stephanie schreef:

maandag 10 juni 2019 om 10:44 uur uur

Wat wil ik dit boek graag lezen! Ik stel me voor hoe dit vervolgens wordt doorgegeven in mijn familie en tussen mijn vrienden om zo de duscussie actief te houden, bewustzijn te creeren en elkaar te inspireren. Als ervaren veganist loop ik vaak tegen de muur aan in mijn omgeving en dit boek zal bij kunnen dragen aan het afbreken van die dierenindustrie muur in onze samenleving

Beantwoorden
Ans schreef:

maandag 10 juni 2019 om 10:42 uur uur

Ooit zijn de mensachtigen begonnen met vlees eten om een of andere noodzaak. Nu wordt het tijd om weer herbivoor te worden…. ook voor een noodzaak.
Destijds omdat de nood er al was…. nu omdat we die nood moeten zien te voorkomen.
Ik werk hier graag aan mee.

Beantwoorden
Debbie schreef:

maandag 10 juni 2019 om 10:26 uur uur

Lijkt me wel een interessant boek. Zou het het zeker lezen. Daarnaast zou ik ik het veel aan mijn vleesetende omgeving uitlenen. Het is hier nog te genormaliseerd voor de meeste om veganisme zelfs maar te proberen. Ik hoop dat dit boek voor zulke mensen weer een duwtje in de juiste richting is.

Beantwoorden
Jopie schreef:

maandag 10 juni 2019 om 9:13 uur uur

Wat zijn jullie er enorm goed in de mensen op te zadelen met een enorm groot schuldgevoel als ze vlees eten .Er is natuurlijk een enorm verschil tussen megastal kiloknaller vlees en zuiver biologisch vlees van dieren die een goed leven hebben gehad zonder troep te eten . Eet zuiver en niet te veel , nepvlees , het woord zegt het al , is nep .Een marsreep wordt ook niet gezond als je er vitamines instopt !

Beantwoorden
1. Smiek schreef:
  
  woensdag 12 juni 2019 om 9:18 uur uur
  
  Jopie, ook al hebben ze een goed leven gehad… Ze komen in dezelfde horror-hel, genaamd het slachthuis, terecht. Je hebt de beelden vast ook wel eens voorbij zien komen? En waarom en waarvoor? Voor een paar minuten smaaksensatie? Een schuldgevoel zou je in dit geval niet aangepraat moeten kunnen worden, maar al vanuit je zelf komen.
  Weet je trouwens hoeveel dierenleed er in zo’n mars-reep zit …?!?
  
  Beantwoorden
2. Jeroen van rooij schreef:
  
  woensdag 12 juni 2019 om 12:36 uur uur
  
  Niemand wordt er een schuldgevoel aan gepraat. Als jij je schuldig voelt voor iets, dan ligt de oorzaak bij jezelf, niet bij wat je leest. Dit artikel gaat over het boek van Roanne niet meer en niet minder.
  
  Beantwoorden
3. MArieke schreef:
  
  vrijdag 14 juni 2019 om 11:58 uur uur
  
  Alle dieren, ook biologisch gehouden dieren, gaan naar het slachthuis Jopie, en zo goed is het leven nu ook weer niet dat ze leiden. Dus open je ogen en zorg voor de aarde alsjeblieft. Voor mens, dier, natuur en milieu is het beter om geen vlees meer te eten, en natuurlijk ook geen vis meer. En zuivel is ook ontzettend slecht voor dieren, natuur en milieu, en voor je eigen gezondheid. Eieren idem dito. Plantaardig is de toekomst en is beter voor alles en iedereen.
  
  Beantwoorden