Pesticiden: deze groenten en fruitsoorten hebben het minste gif blijkt uit onderzoek

Een rode paprika, een krop sla, een zak aardappelen of een watermeloen. Als je in de supermarkt staat, zie je niet per se aan de buitenkant van een product of er pesticiden op zitten. Laat staan hoeveel. Daarom komt PAN-NL (Pesticide Action Network) elk jaar met een Nederlandse ranglijst. En, surprise surprise, de nummer één groente met de meeste pesticiden is niet dezelfde als vorig jaar.

Amerikaanse ranglijst dirty dozen, clean fifteen

Jarenlang moesten we het in Nederland doen met de dirty dozen en clean fifteen van de Amerikaanse non-profitorganisatie EWG. Deze jaarlijkse lijst geeft 15 soorten groenten en fruit die je niet per se biologisch hoeft te eten en 12 soorten groente en fruit waar doorgaans zoveel pesticiden op zitten dat je ze beter wél biologisch kunt eten.

Pesticiden zijn namelijk niet alleen slecht voor het milieu, maar ook voor onze gezondheid. Zo is her toenemend wetenschappelijk bewijs dat er een verband is tussen pesticiden en ziektes als Parkinson, ALS en kanker. En omdat het onmogelijk is om als gewone burger een beetje overzicht te houden in de supermarkt, bieden de lijsten een zekere houvast. In dit artikel vind je de lijst met dirty dozen en clean fifteen van 2025.

Nederlandse pesticiden eetwijzer van PAN-NL

Maar Amerika is Nederland niet. Zo zijn de regels voor pesticiden in de Verenigde Staten anders dan in de EU (hier zijn de regels strenger). Al zien we ook opvallende overeenkomsten. De aardbei eindigt in beide lijsten erg hoog (op nummer 1 in de VS, op nummer 2 in Nederland), wat precies de reden is waarom ik al jaren alleen nog maar biologische aardbeien eet. Dat betekent ook dat ik persoonlijk veel minder aardbeien eet, namelijk alleen in de zomer en als ze in de aanbieding zijn (want biologische aardbeien zijn best prijzig), maar dat maakt het ook weer tot een extra feestje.

Ook druiven, perziken, appels en kersen staan in beiden lijsten in de top-10 van fruit waar veel pesticiden op gevonden worden. Oftewel niet eten want giftig. Opvallend is wel dat druiven in de pesticiden eetwijzer van dit jaar zjn gezakt van de 3e plek naar de 5e plek (goed nieuws dus voor de druif), maar slecht nieuws voor de kersenliefhebbers want die is juist gestegen van plek 5 naar plek 3. Appels stonden twee jaar geleden nog op de 5e plek, maar zijn nu al voor de tweede keer op rij buiten de top-5 gevallen en staan nu op plek 7.

Qua groenten komen de lijsten minder overeen. Dit heeft wellicht ook te maken met het feit dat PAN-NL een verdeling maakt tussen fruit en groenten, terwijl in de dirty dozen lijst groenten en fruit door elkaar staan.

Opvallend is dat de kersen op de Nederlandse lijst gezakt zijn, terwijl ze op de Amerikaanse lijst juist gestegen zijn.

Fruit met de grootste hoeveelheid gif:

Pesticiden eetwijzer PAN-NL 2026:	PAN-NL lijst vorig jaar:
citrusfruit	citrusfruit
aardbeien	aardbeien
kersen	druiven
peren	peren
druiven	kersen
perziken
appels
frambozen

Groenten met de meeste gif:

Paprika en spinazie hebben dit jaar stuivertje gewisseld: spinazie komt dit jaar op 1, terwijl paprika een plekje gezakt is naar nummer twee. Twee jaar geleden kwam spinazie nog niet voor in de top-5 van de pesticiden eetwijzer van PAN-N en stond paprika nog op nummer 3.

Opvallende nieuwkomers in de top-5 dit jaar: andijvie en knolselderij. Tomaten en sperziebonen zijn gezakt naar respectievelijk de 6e en de 10e plek, dus dat is goed nieuws voor met name de sperziebonen.

Nieuwste pesticide eetwijzer van PAN-NL:	Vorige PAN-NL lijst:
spinazie	paprika
paprika	spinazie
andijvie	paksoi
paksoi	tomaten
knolselderij	sperziebonen

Pesticiden: op deze groenten en fruit zit het minste gif

Deze groenten en fruit hebben de minste gif

Als we het dan hebben over de schoonste soorten groenten en fruit, waar dus de kleinste hoeveelheid pesticiden op gevonden zijn, dan zien we dat pruimen nu net buiten de top-5 vallen, maar dat is schijn. Want op pruimen en meloenen werden dezelfde hoeveelheid gifstoffen aangetroffen, dus pruimen staat net een plekje eerder op de pesticiden eetwijzer. PAN-lijst. De minste pesticiden vind je dus op kiwi.

Fruit met de minste gif:

Nieuwe PAN-NL lijst:	Vorige PAN-NL lijst:
meloen	pruimen
mango	mango
ananas	ananas
watermeloen	watermeloen
kiwi	kiwi

Voor de volledigheid ook even de schone groenten op een rij, waarbij spitskool de rode kool van de nieuwe PAN-NL lijst heeft verdreven.

Dit zijn de groenten met de minste pesticiden:

Als we kijken naar de groenten meet de minste pesticiden, dan zien we dat bloemkool een nieuwkomer is de lijst met minste pesticiden. De spitskool is dit jaar uit de top-5 gevallen en zien we pas weer terug op de 9e plek van meest schone groenten. Witlof en pompoen hebben dit jaar stuivertje gewisseld. De minste gif vind je dus op asperges.

De rode kool, die twee jaar geleden nog op de 4e plek stond, viel vorig jaar al buiten de top-5. Dit jaar staat de rode kool op de 6e plek. Dus dat is nog steeds behoorlijk gifvrij.

Nieuwe PAN-lijst:	Vorige PAN-NL lijst
bloemkool	spitskool
witlof	pompoen
pompoen	witlof
rode biet	rode bieten
asperges	asperges

De volledige lijst van PAN-NL vind je hier.

Houd jij rekening met dit soort lijsten als je boodschappen doet of ben je niet zo bezig met pesticiden op de groente en fruit die je eet? Laat het ons weten door hieronder een reactie achter te laten.

Over de schrijver

Wyke Potjer

Wyke Potjer is content manager van hetkanWEL. Ze heeft journalistiek gestudeerd en werkt sindsdien fulltime voor landelijke radio, televisie, print en online media. Ze is vegan, heeft geen auto, probeert plastic uit haar leven te bannen en biologisch te eten. Naast haar freelance bestaan als journalist geeft ze yogales (vinyasa en yin).

Reacties

16 reacties

16 thoughts on “Pesticiden: deze groenten en fruitsoorten hebben het minste gif blijkt uit onderzoek”

Mirjam Fonteijn schreef:

donderdag 27 augustus 2026 om 10:15 uur uur

Zelf koop ik alle groenten en fruit biologisch, maar dit soort lijstjes geef ik wel aan mensen die daar zelf niet zo mee bezig zijn. Het geeft bewustwording en het helpt misschien om bepaalde stappen te zetten.

Beantwoorden
Christine van Pareren schreef:

woensdag 7 januari 2026 om 15:23 uur uur

Zéker houd ik rekening met dit soort lijsten. En wat er tussendoor via de media op basis van recent onderzoek wordt gemeld. Helaas woon ik dicht bij een paar supermarkten die nauwelijks vers biogroenten en biofruit hebben. Dus moet ik het hebben van hun bio-diepvries-en potten/blikken hebben. Op mijn balkon heb ik een paar aardappelzakken en tomaatjes, maar die zetten meer lol dan zoden aan de dijk. Brood bak ik zelf, goedkoper dan in de winkel. Biomeel kan ik over de grens (Duitsland) halen bij DM voor 85 eurocent per kg, en ook biogist). Als veganist heb ik wel meer gedoe over mij heen gehaald. maar na zo’n 30 jaar veganist zijn ben ik er wel behendig in geworden. Ik ben op leeftijd dus zal ik mogelijk geen last hebben van niet biovoedsel dat ik aangeboden krijg bij op visite gaan of uitjes met vrienden van mijn sportgroep. Doe ik dat ook al niet meer, dan valt mijn sociaal leven vrijwel geheel uit.

Beantwoorden
Sabine Foubert schreef:

dinsdag 6 januari 2026 om 14:17 uur uur

Ik hou geen rekening met dit soort lijstjes. Pesticiden en fungiciden zijn verantwoordelijk voor veel schade aan het milieu, het bodemleven en alle levende wezens hier op de planeet. Zolang de consument deze producten koopt zullen ze gebruikt worden!

Beantwoorden
Margeaux schreef:

dinsdag 6 januari 2026 om 11:23 uur uur

Zoveel mogelijk biologisch. En met AH Premium altijd 10% korting op biologisch en Terra!

Beantwoorden
Marcel schreef:

dinsdag 6 januari 2026 om 9:42 uur uur

En dat te bedenken dat de EU bezig is om de voedsel regels te versoepelen.
https://citizengo.org/nl-be/fr/17102-bescherm-onze-boeren–verwerp-de-overeenkomst-tussen-de-eu-en-mercosur

Beantwoorden
Simone schreef:

woensdag 21 mei 2025 om 14:33 uur uur

Iemand tips hoe je op een klein balkon aan de zonkant (dus ook wind, veel regen) wat groente of fruit kunt telen?

Beantwoorden
1. Annemiek schreef:
  
  zaterdag 24 mei 2025 om 0:58 uur uur
  
  ik zou voor verticaal gaan in potten; snackkomkommer (zó leuk en lekker,) leiden met touw of een bamboostok. Klimmende snijbonen langs 3 hoge bamboostokken per pot. bovenaan als een tipitent bij elkaar knopen in ruime pot, 4 bonen rondom elke stok zaaien en niet té nat. (Houdt meteen wind tegen) Cherrytomaten aan bamboostok, grote opbrengst! Aardbeien in hangpotten, vaak water geven bij zonnig weer. in Kleinere potten kunnen fijnere groenten; wortelen, radijs. (snij-) sla, bietjes…Je kunt ook plastic tomatenkasjes kopen, smal en hoog. houdt je meteen wind en regen tegen. Wees creatief Veel succes en goede oogst.
  
  Beantwoorden
2. Ernst schreef:
  
  zaterdag 24 mei 2025 om 17:43 uur uur
  
  ik zou graag willen weten hoe ik de pesticiden kan verwijderen.
  ik spoel bv bijna alles.
  spinasie, sla, broccoli, spruitjes leg ik in water voor een ½ uur voor het te bakken of koken…
  
  geen idee tot hoeverre de groente schoner word.. Maar ja ..je moet toch wat….
  
  Beantwoorden
Francisca schreef:

dinsdag 20 mei 2025 om 19:11 uur uur

ik ben ook benieuwd hoe dat zit met noten, zaden en granen.

Beantwoorden
Victoria schreef:

dinsdag 20 mei 2025 om 12:58 uur uur

Het zou niet in me opkomen om geen biologisch fruit en groente te eten. Het is meer seizoensgebonden en dus ook nog eens lekkerder. Biologisch is duurder (alles is sowieso belachelijk duur geworden!), maar we besteden, naast af en toe een boek, bijna alleen hier ons geld aan. We zijn dol op goed en heerlijk eten. Alles zou onbespoten moeten zijn, hoe kan het zijn dat we ons laten voeden met gif?
Ik koop meer en verwerk het of vries het in. Er is trouwens ook allerlei biologisch diepvries fruit en groente. Het wordt meteen verwerkt dus het is zeer vitaminerijk. Er zijn veel Nederlandse producten, maar af en toe ja, zeker citrusfruit, waar zoveel goeds in zit, met het vliegtuig. Zelf vliegen doen we nooit. En iedereen die het kan, zorg voor een moestuin(tje) en dan heb je bijvoorbeeld grote hoeveelheden bessen, frambozen, appels, pruimen, aardbeien, asperges,, snijbiet, zeekool, spinazie, aardpeer, heel veel kruiden enz.enz . Komt elk jaar vanzelf terug, kost dus niets. Ik doe nu zoveel mogelijk op een klein balkon, na een rijk moestuinleven.
En veel kan je planten, teentjes knoflook, na gebruik kontjes bleekselderij, prei enz. Een aardappeltje en steeds wat aarde erop, waardoor je een grote aardappelplant krijgt, of bosuitjes meteen in een pot aarde zetten en je kan steeds opnieuw oogsten, het blijft doorgroeien.

Beantwoorden
Bert schreef:

dinsdag 20 mei 2025 om 9:25 uur uur

Kwaad!!!

Beantwoorden
Ciska schreef:

dinsdag 20 mei 2025 om 8:44 uur uur

Dus, als ik schoon fruit wil eten dan moet dat van ver komen. ’t Is dus ofwel pesticiden eten, ofwel CO2-emissies veroorzaken. Goeie keuze, maar niet heus.

Beantwoorden
1. Willy Adely schreef:
  
  dinsdag 20 mei 2025 om 22:15 uur uur
  
  Ik let wel op wat ik koop, het meest biologisch en ik heb een moestuintje achterhuis met rode wijndruiven,bramen , bessen,frambozenen aardbeien.Prei ,knoflook,, aardperen,rode ui,,bieslook, bosui,,rabarber, tomaten en veel kruiden en mint en pepermunt om thee van te zetten. Een perenboom met oud Hollandse peren .Ook een kweekbak met deksel met Amsoi, een Surinaamse bladgroenteAllemaal gemakkelijk om te verbouwen en véél smaakvoller dan uit de winkel!
  
  Beantwoorden