Pesticiden: deze groenten en fruitsoorten hebben het minste gif blijkt uit onderzoek

Een rode paprika, een krop sla, een zak aardappelen of een watermeloen. Als je in de supermarkt staat, zie je niet per se aan de buitenkant van een product of er pesticiden op zitten. Laat staan hoeveel. Daarom komt PAN-NL (Pesticide Action Network) elk jaar met een Nederlandse ranglijst. En, surprise surprise, de nummer één groente met de meeste pesticiden is niet dezelfde als vorig jaar.

Amerikaanse ranglijst dirty dozen, clean fifteen

Jarenlang moesten we het in Nederland doen met de dirty dozen en clean fifteen van de Amerikaanse non-profitorganisatie EWG. Deze jaarlijkse lijst geeft 15 soorten groenten en fruit die je niet per se biologisch hoeft te eten en 12 soorten groente en fruit waar doorgaans zoveel pesticiden op zitten dat je ze beter wél biologisch kunt eten.

Pesticiden zijn namelijk niet alleen slecht voor het milieu, maar ook voor onze gezondheid. Zo is her toenemend wetenschappelijk bewijs dat er een verband is tussen pesticiden en ziektes als Parkinson, ALS en kanker. En omdat het onmogelijk is om als gewone burger een beetje overzicht te houden in de supermarkt, bieden de lijsten een zekere houvast. In dit artikel vind je de lijst met dirty dozen en clean fifteen van 2025.

Nederlandse pesticiden eetwijzer van PAN-NL

Maar Amerika is Nederland niet. Zo zijn de regels voor pesticiden in de Verenigde Staten anders dan in de EU (hier zijn de regels strenger). Al zien we ook opvallende overeenkomsten. De aardbei eindigt in beide lijsten erg hoog (op nummer 1 in de VS, op nummer 2 in Nederland), wat precies de reden is waarom ik al jaren alleen nog maar biologische aardbeien eet. Dat betekent ook dat ik persoonlijk veel minder aardbeien eet, namelijk alleen in de zomer en als ze in de aanbieding zijn (want biologische aardbeien zijn best prijzig), maar dat maakt het ook weer tot een extra feestje.

Ook druiven, perziken, appels en kersen staan in beiden lijsten in de top-10 van fruit waar veel pesticiden op gevonden worden. Oftewel niet eten want giftig. Opvallend is wel dat druiven in de pesticiden eetwijzer van dit jaar zjn gezakt van de 3e plek naar de 5e plek (goed nieuws dus voor de druif), maar slecht nieuws voor de kersenliefhebbers want die is juist gestegen van plek 5 naar plek 3. Appels stonden twee jaar geleden nog op de 5e plek, maar zijn nu al voor de tweede keer op rij buiten de top-5 gevallen en staan nu op plek 7.

Qua groenten komen de lijsten minder overeen. Dit heeft wellicht ook te maken met het feit dat PAN-NL een verdeling maakt tussen fruit en groenten, terwijl in de dirty dozen lijst groenten en fruit door elkaar staan.

Opvallend is dat de kersen op de Nederlandse lijst gezakt zijn, terwijl ze op de Amerikaanse lijst juist gestegen zijn.

Fruit met de grootste hoeveelheid gif:

Groenten met de meeste gif:

Paprika en spinazie hebben dit jaar stuivertje gewisseld: spinazie komt dit jaar op 1, terwijl paprika een plekje gezakt is naar nummer twee. Twee jaar geleden kwam spinazie nog niet voor in de top-5 van de pesticiden eetwijzer van PAN-N en stond paprika nog op nummer 3.

Opvallende nieuwkomers in de top-5 dit jaar: andijvie en knolselderij. Tomaten en sperziebonen zijn gezakt naar respectievelijk de 6e en de 10e plek, dus dat is goed nieuws voor met name de sperziebonen.

Deze groenten en fruit hebben de minste gif

Als we het dan hebben over de schoonste soorten groenten en fruit, waar dus de kleinste hoeveelheid pesticiden op gevonden zijn, dan zien we dat pruimen nu net buiten de top-5 vallen, maar dat is schijn. Want op pruimen en meloenen werden dezelfde hoeveelheid gifstoffen aangetroffen, dus pruimen staat net een plekje eerder op de pesticiden eetwijzer. PAN-lijst. De minste pesticiden vind je dus op kiwi.

Fruit met de minste gif:

Voor de volledigheid ook even de schone groenten op een rij, waarbij spitskool de rode kool van de nieuwe PAN-NL lijst heeft verdreven.

Dit zijn de groenten met de minste pesticiden:

Als we kijken naar de groenten meet de minste pesticiden, dan zien we dat bloemkool een nieuwkomer is de lijst met minste pesticiden. De spitskool is dit jaar uit de top-5 gevallen en zien we pas weer terug op de 9e plek van meest schone groenten. Witlof en pompoen hebben dit jaar stuivertje gewisseld. De minste gif vind je dus op asperges.

De rode kool, die twee jaar geleden nog op de 4e plek stond, viel vorig jaar al buiten de top-5. Dit jaar staat de rode kool op de 6e plek. Dus dat is nog steeds behoorlijk gifvrij.

De volledige lijst van PAN-NL vind je hier.

Houd jij rekening met dit soort lijsten als je boodschappen doet of ben je niet zo bezig met pesticiden op de groente en fruit die je eet? Laat het ons weten door hieronder een reactie achter te laten.