Kun jij 72 uur zonder stroom? Tijd om je eigen plan te checken – thuis én op het werk

Drie dagen zonder stroom. Sinds de overheid ons oproept om ons bij een grote storing 72 uur zelf te kunnen redden, voelt stroomuitval ineens heel concreet. In het inmiddels bekende paarse boekje over crisisvoorbereiding krijgt energievoorziening een vaste plek naast water, voedsel en een zaklamp. Die oproep geldt niet alleen voor huishoudens, maar net zo goed voor organisaties en bedrijven die afhankelijk zijn van continuïteit.

Tegelijk laat onderzoek zien dat minder dan de helft van de Nederlanders zich goed voorbereid voelt op langdurige stroomuitval. Opvallend genoeg maakt een meerderheid zich er ook niet echt zorgen over. We slapen er dus nog prima op, maar helemaal gerust voelt het ook niet.

Hoe serieus moet je stroomuitval nemen? En wat betekent “voorbereid zijn” eigenlijk als je zonder stroom zit?

Hoe groot is de kans op langdurige stroomuitval?

Eerst maar even de feiten. Het Nederlandse stroomnet is betrouwbaar. Grote, langdurige uitval komt weinig voor. In vergelijking met veel andere landen doen we het hier goed.

Toch verandert er veel. We wekken massaal zelf stroom op, het net raakt op sommige plekken vol en de energietransitie vraagt meer van de infrastructuur dan vroeger. Het idee dat stroom er altijd is zodra je een stekker insteekt, voelt minder vanzelfsprekend dan tien jaar geleden.

Opvallend: zorgen en voorbereiding lopen niet gelijk op. Een deel van de mensen maakt zich geen zorgen en heeft tóch een plan. Een ander deel voelt onrust, maar heeft nog niets geregeld. Zelfredzaamheid zit dus net zo goed in gedrag als in emotie.

Wat heb je écht nodig als de stroom drie dagen wegvalt?

Drie dagen zonder stroom klinkt heftig, maar het helpt om het concreet te maken. Wat wil je minimaal kunnen blijven gebruiken?

De koelkast, natuurlijk. Je telefoon opladen. Misschien internet, al is het maar om te weten wat er aan de hand is (daarvoor kan een een radio op batterijen in je noodpakket waardevoller zijn). Een paar lampen in huis. En dan is er nog de cv-ketel. Die draait op gas, maar zonder stroom doet hij niets. Dat vergeten veel mensen. In een bedrijf gaat het om heel andere vragen: blijven servers draaien, blijven productielijnen veilig, kunnen klanten nog geholpen worden?

Drie dagen zonder stroom betekent niet automatisch dat je in het donker zit te bibberen, maar wel dat je keuzes moet maken. Wat is echt noodzakelijk? En wat kan best even wachten?

Als je alleen de essentiële apparaten bekijkt, kom je uit op een paar kilowattuur per dag. Dat is minder dan je normale verbruik, maar het vraagt wel bewust gebruik. Geen waterkoker, wasmachine en oven tegelijk. Weten waar je prioriteiten liggen, is misschien wel de kern van je plan.

En hoe zit het met een thuisaccu?

Een thuisbatterij wordt vaak gezien als manier om zonne-energie slimmer te gebruiken. In noodsituaties zonder stroom kan hij ook extra zekerheid geven.

Zo’n batterij met noodstroomfunctie kan een aantal gekozen apparaten blijven voeden. Zolang je binnen het vermogen blijft. Dat betekent dus wél nadenken: wat zet ik aan, wat niet?

Uit proefopstellingen van Vereniging Eigen Huis blijkt dat een thuisbatterij het eigen gebruik van zonnestroom met ongeveer 30 procent kan verhogen. Voor veel huishoudens is een capaciteit van 5 tot 10 kWh voldoende om een deel van de avond- en nachtstroom op te vangen. Helemaal zelfvoorzienend worden is in Nederland niet realistisch. In de winter leveren zonnepanelen minder op en in de zomer produceer je vaak meer dan je kunt opslaan.

Wat ook goed is om te weten: een batterij werkt niet automatisch als noodvoorziening. Soms zijn er extra aanpassingen nodig. En de terugverdientijd blijft afhankelijk van energieprijzen en je eigen verbruik.

Een accu is dus niet dé oplossing wanneer je zonder stroom zit, maar kan wel een rol spelen in je noodplan. Voor bedrijven verschuift die rol. Daar draait het minder om comfort en meer om continuïteit. Een tijdelijke onderbreking kan directe gevolgen hebben voor productie, data of dienstverlening. Energieopslag krijgt daar een andere schaal en een andere urgentie.

Zonnepanelen zijn één stap, opslag de volgende

Ook steeds meer bedrijven kiezen ervoor om hun eigen opgewekte energie op te slaan in grotere batterijsystemen. Waar het thuis gaat om comfort en eigen verbruik, draait het in zakelijke omgevingen om bedrijfszekerheid. Productieprocessen, koelinstallaties, datacenters of laadpleinen moeten blijven functioneren.

Zonne-energie opslaan speelt daarbij een strategische rol: niet alleen om pieken op te vangen, maar ook om minder kwetsbaar te zijn bij netproblemen of tijdelijke uitval. Voor huishoudens met zonnepanelen verschuift de aandacht langzaam. Nu de salderingsregeling verdwijnt, wordt het interessanter om meer van je eigen stroom zelf te gebruiken of op te slaan. 

Zelfredzaamheid begint kleiner dan je denkt

Voorbereid zijn op periodes zonder stroom hoeft niet te betekenen dat je je hele huis ombouwt. Voor sommige huishoudens is een goed noodpakket voldoende: water, houdbaar voedsel, een opgeladen powerbank en een zaklamp. Anderen kijken liever verder en richten hun energievoorziening structureel anders in.

Het plan hoeft niet groots te zijn. Het moet vooral passen bij je situatie. Of dat nu een huishouden is of een bedrijf: weten wat je minimaal nodig hebt, is al een vorm van vooruitdenken.