dinsdag 10 november 2026
Duurzaam body & mind
Altijd koude voeten in bed? Dit is waarom (en 5 tips die helpen)
Geschreven door: Asceline Groot
Deze vrouwen willen geen kinderen vanwege het klimaat
Niet zo heel lang geleden hoorde ik het voor het eerst uit de mond van een dertiger. “Ik heb een paar vriendinnen, die geen kinderen willen vanwege het klimaat,” zei ze. En hoewel ik zelf, veertiger, genoeg vrienden heb die geen kinderen hebben, was het klimaat daar eigenlijk -voor zover ik weet – nooit de reden voor. Toch weet ik dat het krijgen van kinderen niet het meest duurzame is wat je voor deze planeet kan doen.
Slecht voor het milieu
Vorig jaar zei Arjen Lubach het al in een Volkskrant interview: kinderen krijgen is het slechtste wat je kan doen voor het milieu. Of, in zijn eigen bewoordingen: “Verder eet ik geen vlees en heb ik geen kinderen verwekt. Met dat laatste punt win ik al van iedereen die wel kinderen heeft. Niet dat het een wedstrijd is, maar het is wel zo. Ik draag minder bij aan de vervuiling van de aarde dan de extreemste zelfvoorzienende geitenwollen vegan mét kind.”
Verantwoordelijk voor de CO2 uitstoot van je kind
De factcheckers van de Volkskrant gaven Arjen gelijk, maar Henri Bontenbal, energie-expert bij Stedin, zet in zijn column voor RTL Nieuws vraagtekens bij het onderzoek waarop de factcheckers zich baseren. Hierin wordt namelijk beweerd dat ouders voor de helft verantwoordelijk zijn voor de CO2 uitstoot van hun kinderen en zelfs ook nog voor 1/4 voor die van hun kleinkinderen, een 1/8 voor die van hun achterkleinkinderen en zo verder. De vraag is dan natuurlijk: in hoeverre ben je zelf nog verantwoordelijk voor je uitstoot? En bovendien: je kan die uitstoot wel degelijk verlagen met de persoonlijke keuzes die je maakt. Minder vlees eten, niet meer vliegen, de auto de deur uit, je huis isoleren, geen fast fashion meer kopen etc. etc.
De klimaatvoetafdruk van een westers kind
Toch las ik vorig jaar vol interesse een artikel in OneWorld waarin de schrijfster -zwanger en al- worstelde met het milieu dilemma van kinderen. “Mag ik als westerse vrouw, met westerse klimaatvoetafdruk, een tweede kind?” vroeg ze zich af. Vooral omdat een westerse baby een dubbel zo grote klimaatvoetafdruk heeft als een kind in Sub-Sahara Afrika. Of anders gezegd: de gemiddelde Nederlander heeft een CO2-uitstoot van 12 ton. Dat is net zoveel als 198 Somaliërs uitstoten.
Tuurlijk: de Nederlandse vrouw krijgt gemiddeld ‘maar’ 1.7 kinderen en de bevolking in het Westen blijft al jaren zo’n beetje gelijk. Terwijl er juist voorspeld wordt, dat de bevolking van Afrika tot het jaar 2100 van 1.3 miljard naar 4 miljard zal groeien. Maar, zoals Emma Meelker terecht schrijft in OneWorld: “De wereldwijde klimaatverandering is maar moeilijk aan al die Afrikaanse baby’s te wijten en des te makkelijker aan die van mij.” Zo eet een Nigeriaan gemiddeld 10 gram dierlijke eiwitten per dag, terwijl een Nederlander 74 gram eet. En de 195 miljoen Nigerianen nemen samen maar 4 miljoen keer per jaar het vliegtuig, terwijl Nederlanders dat maar liefst 37 miljoen keer doen.
Geboortestakers
Ook Nieuwsuur kwam vorige week met het verhaal dat sommige vrouwen geen kinderen op de wereld willen zetten vanwege de klimaatverandering. Zo ging de Britse Blythe Pepino op geboortestaking, omdat ze bang is dat de beschaving instort vanwege de klimaatverandering. “Ik ben doodsbang voor mezelf, dus zeker voor de kinderen die ik zou krijgen,” zegt ze hierover. Ze wil met de klimaatverandering voor ogen geen gezin stichten. En ze is niet de enige, want inmiddels hebben 200 vrouwen zich aangesloten bij haar ‘birth strike’.
Ook in Nederland zijn geboortestakers. Zo vertelt de Nederlandse blogger Lindsey in Nieuwsuur, dat ze geen kinderen wil, omdat ze haar kind een goede toekomst wil bieden en dat nu niet kan garanderen. Bovendien is een extra kind ook weer extra vervuiling, het dilemma waar ook de zwangere schrijfster van het OneWorld artikel mee worstelde. “Ik weet niet of ik daaraan bij wil dragen. Ik ben bang dat de aarde niet meer zo leefbaar is als wij het nu kennen.”
Wat vind jij van de overweging om geen kinderen op de wereld te zetten vanwege de zorgen rondom klimaatverandering? Laat het ons weten door hieronder een reactie achter te laten.
Over de schrijver
Wyke Potjer
Wyke Potjer is content manager van hetkanWEL. Ze heeft journalistiek gestudeerd en werkt sindsdien fulltime voor landelijke radio, televisie, print en online media. Ze is vegan, heeft geen auto, probeert plastic uit haar leven te bannen en biologisch te eten. Naast haar freelance bestaan als journalist geeft ze yogales (vinyasa en yin).
Ook leuk om te lezen
dinsdag 10 november 2026
Duurzame lifestyle
Droge huid in de herfst? 5 tips wat je er aan kan doen
Geschreven door: hetkanWEL
maandag 9 november 2026
Duurzaam werken
Tijdblindheid: waarom je altijd denkt dat je zeeën van tijd hebt (en 5 tips die mij helpen)
Geschreven door: Wyke Potjer
maandag 9 november 2026
Duurzame lifestyle
Wat zit er eigenlijk in je zonnecrème? 5 tips om de juiste voor jouw huid te kiezen
Geschreven door: Asceline Groot
vrijdag 6 november 2026
Duurzaam reizen
Noord-Portugal is een reisbestemming die je eigenlijk voor jezelf wilt houden
Geschreven door: Charlot Oudbier
donderdag 5 november 2026
Duurzaam wonen
Het grote, kleine geluk van samenwonen in een oude boerderij
Geschreven door: Asceline Groot
dinsdag 3 november 2026
Duurzaam wonen
Een huis kopen? Met deze 5 tips vind je een woning die écht bij je past
Geschreven door: hetkanWEL
dinsdag 3 november 2026
Duurzaam werken
Het dertigersdilemma: Carlijn wil het roer omgooien, maar hoe pak je dat aan?
Geschreven door: Carlijn Assink
dinsdag 3 november 2026
Duurzame lifestyle
Menstruatieondergoed of maandverband: wat is eigenlijk duurzamer?
Geschreven door: Ellen Oortwijn
maandag 2 november 2026
Duurzaam body & mind
Minder piekeren doe je zo: 5 praktische tips die je vandaag nog kan toepassen
Geschreven door: Wyke Potjer
zaterdag 31 oktober 2026
Duurzaam wonen
Een huis kopen en de zolder isoleren? Doe eerst deze 5 checks
Geschreven door: Ellen Oortwijn
vrijdag 30 oktober 2026
Duurzaam eten
3 supermakkelijke vegan recepten met kikkererwten (met aquafaba-bonus!)
Geschreven door: Charlot Oudbier
Reacties
49 reacties
Gaan nu juist de bewúst levende mensen stoppen met kinderen krijgen……terwijl we die harder nodig hebben dan ooit! Laten we positief blijven en zorgen dat we meewerken aan een grote transformatie, al gaat dat stap voor stap. Geef je energie aan dat waar je achter staat, laten we oplossingen zoeken ipv energie te geven aan angst en misstanden.
Leef (met respect voor mens, dier en planeet)!
En laat leven.
Ook als je het niet met die ander eens bent.
Jaaaaaaaren geleden, toen ik voor het eerst zwanger was, zeiden 2 mensen mij: wij vinden het niet verantwoord om kinderen op de wereld te zetten.
Zoiets zeg je niet als iemand een zwangerschap komt aankondigen!
De relatie is nooit meer goed gekomen…
En het omgekeerde: ik ben het niet eens met bovenstaande vrouwen/mannen.
Echter, beter bewust kinderloos, dan onbewust mét kinderen!
Verschillende nieuwsbronnen: “100 bedrijven verantwoordelijk voor 71% van de uitstoot”
https://milieudefensie.nl/klimaatzaakshell/100-bedrijven-verantwoordelijk-voor-71-van-de-uitstoot
De verontrustende ontwikkelingen op aarde, inclusief global warming, het uitsterven van diersoorten en het a-sociale gedrag van meer en meer mensen, is zeker een reden om te besluiten om kinderloos te blijven.
Ik ben nu 70 en kwam al tot die conclusie eind 60-er jaren na de publicatie van het rapport ‘The limits of growth’ van de internationale ‘Club of Rome’. Dit rapport liet zien wat er aan de hand was met de enorme groei van de wereld bevolking, de milieu verontreiniging, het gebruik van fossiele brandstoffen en de hoeveelheid voedsel dat nodig is. De computer simulaties van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) liet duidelijk zien dat rond 2020 enorme globale problemen zouden bestaan op het gebied van overbevolking, luchtverontreiniging, gebrek aan voedsel en energie bronnen.
Deze resultaten werden serieus besproken door de Club van Rome, als een toekomstige bedreiging aangenomen en jammergenoeg werden er verder geen acties ondernomen.
Voor mij waren de conclusies van het rapport doorslaggevend om te besluiten om geen kinderen in deze bedreigde wereld te zetten. Ik vind het nog steeds onverantwoordelijk om de immense problemen die wij hebben veroorzaakt aan eventuele kinderen te overhandigen.
En na 1 rapport lezen nam u alles klakkeloos aan ,zonder tegengeluiden te lezen????of verder onderzoek te doen????
Wat zielig,dan heeft u een hoop gemist in uw leven.
een beetje lachwekkend eerlijk gezegd. Ik snap niet zo goed dat zo weinigen eens onderzoeken hoeveel nobelprijswinnaars en wetenschappers dat klimaatverhaaltje ontkrachten zoals het ons door politiek en media opgedrongen wordt…
Zeer triest op zo een manier de wereld te willen redden (alsof er niet al slechtere tijden waren…) ben ik blij dat mijn moeder niet zo gehersenspoeld was, en ik er ben en de wereld een betere plek kan maken!!
Ik geloof dat zulke vrouwen ook maar beter geen moeders moeten worden. Ze hebben zelf zat problemen neem ik aan.
Wahahaha wat een denkwijze zeg, Karel!
Wat heb je dan gedaan om de wereld een betere plek te maken? Klinkt behoorlijk heldhaftig. Ook behoorlijk in de war als je niet inziet wat een zootje het is op dit moment. Er waren slechtere tijden qua sociale omstandigheden wellicht, systematische onderdrukking van het intellect bv door het christendom, maar qua milieu is het nog nooit zo schrijnend geweest als nu. Het hele punt is dat ze geen moeder willen worden, dus stellen dat ze beter geen moeder moeten worden is redelijk zinloos. Wat mij betreft mogen er veel meer vrouwen (en mannen) zoals deze zijn…
Ik respecteer de keuze van mensen om geen kinderen te krijgen om even welke reden, ook het klimaat. Maar zelf vind ik dat je met een kind niet alleen verdere CO2-uitstoot en vervuiling en biodioversiteitsverlies op de aarde zet. Juist milieubewuste mensen zouden kinderen op de aarde moeten zetten en hen leren hoe je je ecologische voetafdruk kunt verkleinen, opdat de volgende generatie hiermee opgroeit en het ook weer door kan geven aan anderen. Zodoende kun je ook redeneren dat een milieubewust kind op de wereld brengen het klimaat juist spaart. Ik hoop dat dat de toekomst is en er ooit een ommekeer gaat plaatsvinden, zodat volgende generaties nog lang kunnen genieten van natuur en ander moois op deze wereld.
Mee eens! Probeer zo bewust mogelijk te leven, dat breng ik ook over in de opvoeding. Duurzaamheid, milieu en dierenwelzijn staat hoog in het vaandel bij mij.
Door de klimaatmaffia is het gelukt dat mensen een reuze schuldgevoel hebben ten aanzien van de klimaatverandering. Dat het klimaat verandert is een proces wat al miljarden jaren duurt en nooit zal ophouden . En de mens heeft daar geen schuld aan . Maar wordt ons wel aangepraat .Ik vind dat je je leefomgeving moet schoonhouden , dat je niet om de haverklap nieuwe kleding nodig hebt en zuinig bent op je spullen . En het vliegtuig ook maar laten staan !Eet verstandig ,eet schoon, dwz zoveel mogelijk biologisch ook vlees, dus niet uit de bio-industrie. En vlees hoeft niet elke dag . En tot slot : CO2 IS NIET GEVAARLIJK !!! Zonder CO2 is er geen groei in de plantenwereld en ook geen zuurstof voor al wat ademt !
Lees allemaal eens het boek 1984 van Orwell. Daarin staat zoveel al voorspelt over een toekomstige wereld. We zitten er al middenin.
Ooit iets over geo-engineering gehoord? Men kan het weer al manipuleren.
Hoe mooi is het om ons te laten betalen voor een door “the powers that ought not be” op fake science gebaseerd en gecreëerd probleem. Zie Georgia Guidestones, waar ze aangeven de bevolking van de wereld te willen hebben op maximaal 500.000.000 mensen.
Gaan wij ze daarmee helpen? Vrijwillig?
Alle mensen van de wereld passen in de staat van Texas en hebben dan een hectare grond aan leefruimte. Waar hebben we het over?
Diezelfde kinderen die nu in Afrika geboren worden met de “kleine klimaatvoetafdruk” komen wel naar Westerse landen toe. In hoeverre blijven zij die “Kleine klimaatvoetafdruk” behouden?
En zonder kinderen, aan wie dragen we dan een aarde over?
Laat je niet alles aanleunen. Doe onderzoek.
Zoals iemand al zei, C02 een noodzakelijk voor plantengroei en daardoor weer zuurstof. Dit vormt een cirkel. Vraag je liever af, hoe je kan voorkomen dat er bossen verdwijnen.
Ja, daar heeft u helemaal gelijk in.
nou 500.000.000 nou dat betekend dat er 7 miljard moeten verdwijnen… ik houd je niet tegen… ga maar….. als jij zonodig 7 miljard mensen om zeep wil helpen zou ik zeggen joh geef het goede voorbeeld stap eruit ….
nou diegene die dat willen zijn een stelletje niet erg goed nadenkende mensen want de aarde kan wel 10 keer zoveel mensen herbergen als dat er nu zijn.
ALS mensen ten minste minder hebzuchtig en zelfzuchtig zijn.
Krijg gerust 10 kinderen maar leer ze minder hebzuchtig te zijn en eerder tevreden te zijn met minder. ipv ze aan te leren om als er een nieuw shirtje van een of andere bekenden mode malloot uitkomt direct naar de winkels te lopen om er alleen maar bij te horen. nergens voor nodig. minder hebzucht, minder snel een nieuw mobieltje met de nieuwste snufjes DAT is het grote euvel… niet dat jij of ik 10 kinderen krijgen. DAT is NIET het werkelijke probleem.
Her-bebos de woestijnen net als China en india doen waar ze jaarlijks miljoenen bomen aan planeten in woeste gebieden.
dan kunnen er nog 10 maal zoveel mensen op aarde wonen. Tevreden met minder.
Beste Edgar,
Je kunt best een vurig betoog houden, maar hou het wel netjes graag. Persoonlijk aanvallen hoort daar echt niet bij!
Beste Fabienne,
ik vind het betoog van Edgar zeer zinvol; hij heeft daar toch wel een punt. Waar zou hij persoonlijk aanvallen? In een discussie moet men alternatieve zienswijzen durven aanvaarden zonder emotioneel te worden; dan doe je beter niet mee.
Naief om te menen dat er nog best 10 maal zoveel mensen bij kunnen op de wereld.
Oh ja zeker, als je alle wilde dieren en planten en bomen en natuurgebieden
uitroeit dan ka n dat best. over de hele wereld alleen maar huizen, scholen, fabrieken, wegen .Nou ja als je dat graag wilt ben JIJ de hebzuchtige ten koste van alles.
Daar zijn ze toch mee bezig? Er is praktisch niets meer origineel en veilig
voor de vernielzucht en hebzucht van de mens.
En intussen maar schijnheilig boompjes planten, terwijl de oude reuzen
worden afgeslacht.
Wat een dom stukje onzin schreef jij.
Je zou je ogen uit je hoofd moeten schamen voor je uitlating van maffia
als het over natuurbeschermers en andere zorgzame mensen gaat.
Maffia? Je weet kennelijk niet wat dat inhoudt!
Bent u bekend met het feit dat de helft van de staat Texas uit woestijn bestaat? Ik vraag me af wat we opschieten met deze bewering. U mag natuurlijk geloven wat u wilt, maar heeft u de bewering zelf al eens geverifieerd? Hier vindt u een rekenvoorbeeld: http://www.zo.utexas.edu/courses/THOC/Texas.html. Ik zou dat echter niet klakkeloos overnemen. De beste inzichten zijn inzichten die u zelf hebt onderzocht.
De aarde heeft geen kinderen nodig om aan overgedragen te worden. De aarde heeft miljarden jaren bestaan zonder mensen, en zal dat na het verdwijnen van de mensheid nog een paar miljard jaar doen.
Even een klein feitje. CO2 ontstaat uit de verbranding van koolstofverbindingen met zuurstof (raad eens waar die O2 in CO2 vandaan komt). Dat moet dan door een plant weer omgezet worden in zuurstof. Door CO2 uit te stoten breng je dus niet meer zuurstof in de atmosfeer. Je haalt het juist weg.
Oftewel “zonder CO2 geen zuurstof” = dikke vette bullshit.
Groetjes van een chemicus
Helemaal met je eens,de klimaatmafia heeft deze mensen helemaal in de ban. Maar aan de andere kant denk ik als je je leven door angst laat leiden en goedgelovigheid zonder verder onderzoek te doen ,dan kan je ook beter geen kinderen nemen .Kinderen moeten opgroeien met een open mind en kritisch leren zijn en niet alles klakkeloos aannemen en zeker niet leren handelen uit angst. Dus bij deze ben ik het met de stelling eens beter geen kinderen nemen
Tallamaris wat een dom gekwek om de bezorgdheid van intelligente en gevoelige mensen
maffia te noemen. Je moet je ogen uit je hoofd schamen met die napraterij.
Maffia, hoe kom je erbij? Je weet niet wat je zegt.
Ga je maar eens verdiepen in de praktijken van Montesano en andere machthebbers,
dan zul je begrijpen wat het begrip Maffia inhoudt!!!
Hoezo klimaatmaffia?! Hoe durf je dat woord te gebruiken voor bezorgde, zorgzame mensen!
Je weet blijkbaar niet wie de echte maffia is!
Ik heb twee prachtige kinderen, inmiddels zelf twintigers. Toch twijfel ik of ik op de planeet van nu kinderen op de wereld zou zetten. Het gaat me niet om mezelf, om het klimaat te redden. Het gaat me om de kinderen. Ik weet er inmiddels teveel van. Wie ben ik, om menselijk leven op een planeet neer te zetten die er in de komende 80 jaar steeds minder geschikt voor wordt? Dat vind ik eigenlijk een daad van grote zelfzucht: ‘Zo, hier zet ik je neer, ik knijp er straks tussenuit en goed voor jezelf zorgen. Als de zeespiegel gaat stijgen, die kant op lopen.’
Prachtig gezegd Nancy Wiltink. Je hebt groot gelijk. Dit is i\tenminste een intelligente
reactie! Vrouwen die snakken naar levende poppen zouden ook kunnen zorgen voor kindertjes die er al zijn en geen volwaardige ouders hebben!
Ik vind het zo opmerkelijk dat degenen die het hardst roepen dat ons iets wordt aangepraat zelf de grootste napraters zijn. Al duizenden jaren wordt ons verteld dat de mens zich moet vermenigvuldigen. En consumeren. En bezit vergaren. Ervaringen opdoen. Dat is de bewoners van geïndustrialiseerde landen aardig gelukt.
Waar we als mensen minder goed in slagen is ons afvragen ten koste waarvan en van wie die levensstijl mag gaan. Nóg meer ontbossing? Nog meer ontginning van delfstoffen? Op grond waarvan eigenen we die grondstoffen ons toe?
Mensen in geïndustrialiseerde landen hebben een vreemd gevoel van aanspraak ontwikkeld, het gevoel dat we recht hebben op de natuurlijke hulpbronnen, zelfs al gaat dat ten koste van degenen die wonen in de gebieden waar ze worden gewonnen.
Zou het ook kunnen zijn dat degenen die zoeken naar een andere manier om in de wereld te staan, de denkers zijn en weigeren om slaafs te volgen wat ons jarenlang is ingeprent?
Ik kan het me voorstellen, juist met de onzekerheden naar de toekomt. Goed,dat deze mensen nu openlijk hier over praten. Ik ken mensen,die 20 jaar geleden al geen kinderen namen om die redenen. Dat begreep toen niemand en ze kregen vaak beledigende kritiek.
Voor mij (33) en mijn vriend (36) is dit inderdaad een zwaarwegende reden om er voor te kiezen geen kinderen te willen. Ik ben blij dat er heel langzaam maar zeker iets meer aandacht aan geschonken wordt, hoewel de meeste mensen helaas nog steeds erg defensief reageren en zich snel aangevallen voelen als men mij vraagt waarom IK persoonlijk geen kinderen wil. Erg jammer en nergens voor nodig.
Heel goed van je. Het commentaar komt zeker van mensen met meer dan 2 kinderen. Je mag er trots op zijn, want zo’n lief klein hummeltje werkt heel vertederend. Je staat sterk in je schoenen! Volhouden, nog een paar jaar en de opmerkingen blijven weg.
Ik ben 34 en mijn vriend 37. Ook wij ervaren een hoop onbegrip. Mijn vader zei zelfs: maar dan ben je later helemaal alleen. Wat een onzin. We hebben genoeg vrienden en kennisen. Als ik kinderen zie van mijn vriendin dan ben ik bang wat de toekomst voor hun in petto zal hebben. Ik hoop op het beste, maar vrees het ergste…