Dit is waarom je geen microvezeldoekjes meer wilt gebruiken

Microvezeldoekjes: mensen zweren erbij. Ze maken werkelijk alles streeploos schoon en besparen water en schoonmaakmiddel in het proces. Hoe meer vezels er in zo’n doekje zitten, hoe beter de kwaliteit en hoe langer zo’n doekje meegaat. Maar waar zijn die vezels van gemaakt? Meestal van een mengsel van polyester en polyamidevezels. En dat is precies het probleem, want dat is plastic. En plastic schoonmaakdoekjes laten, net als schuursponsjes, waar we eerder over schreven, microplastics los.

De geschiedenis van microvezeldoekjes

Microvezeldoekjes maakten in de jaren ’90 hun entree in onze huishoudens. Ze werden populair omdat de doekjes dankzij de microvezels heel goed en streeploos schoonmaakten, zonder dat daarvoor al teveel schoonmaakmiddelen of water nodig waren.

Voordat de microvezeldoekjes hun entree maakten, maakten we vaak schoon met doekjes van katoen of viscose. En daarvoor (zeg 100 jaar geleden) gebruikten ‘we’ doeken van linnen (van vlas, wat in Nederland groeit) of bijvoorbeeld zeemleer (voor ramen en spiegels). Vaak werd oude kleding (of oude lakens) gebruikt om poetslappen van te knippen.

Voordelen van microvezeldoekjes

Maar naarmate de tijd vorderde en producten dankzij massaproductie en globalisering ‘goedkoper’ werden, zijn we meer en meer voor betaalbaar gemak gegaan. Daarom zijn plastic producten, waaronder ook microvezeldoekjes, zo mateloos populair: het bespaart ons ‘gedoe’ en tijd en het is niet duur. Daarbij komt dat microvezeldoekjes ook wel echt voordelen hebben (want als ze niet zouden werken, zouden we ze niet gebruiken natuurlijk).  

Zo nemen microvezeldoekjes veel meer water op dan andere doekjes, voordat ze gaan ‘lekken’. Maar ze nemen dankzij de ultradunne vezels ook veel vuil, stof en vet op. En omdat ze zo goed schoonmaken dankzij die ultradunne vezels, heb je minder schoonmaakmiddelen nodig, wat in principe goed is voor het milieu. Zeker als je gebruikmaakt van chemische schoonmaakmiddelen (wat wij bij hetkanWEL natuurlijk niet doen 😊)

Plastic in microvezeldoekjes

Maar naast de voordelen, zijn er ook grote nadelen. De grootste is wat ons betreft dat de microvezeldoekjes van plastic gemaakt zijn. En alles wat van plastic gemaakt is, laat microplastics los. Zeker als we ermee gaan schuren en boenen , zoals bij schoonmaakdoekjes vaak het geval is. Die microplastics laten los tijdens het schoonmaken, maar ook tijdens het wassen van de microvezeldoekjes. En als de microvezeldoekjes ‘op’ zijn en weggegooid worden, kunnen ze niet worden afgebroken, wat een enorme berg plastic afval creëert.

Microplastics zijn inmiddels al in de bloedbaan van de mens aangetroffen. We krijgen ze binnen via drinken of eten, maar 50 tot 80 procent van de microplastics ademen we in en krijgen we dus binnen via de longen. Dat gebeurt grotendeels binnenshuis via textiel: gordijnen, tapijten, beddengoed, kleding, maar ook andere textiel als microvezeldoekjes. Die zijn vaak gemaakt van plastic (een mix van polyester en nylon).

Het goede nieuws hieraan is, dat we er iets aan kunnen doen. Bijvoorbeeld door vaak te stofzuigen en de ramen tegen elkaar open te zetten en te luchten. Maar ook door de grote hoeveelheid plastic die we op dagelijkse basis mee naar binnen slepen drastisch te verminderen. Kies bijvoorbeeld voor kleding, gordijnen en beddenboed van natuurlijke materialen (katoen, linnen, hennep) en gebruik geen microvezeldoekjes meer. Lees hier onze 20 tips om microplastics in huis te verminderen.

Vanaf 1 mei (vrijdag) is het Mei Plasticvrij bij hetkanWEL en gaan we op plastic dieet. Dat betekent dat we een maand lang extra veel verhalen schrijven met praktische tips en inspirerend interviews. Maar we voegen ook de daad bij het woord en willen met de hele community de Plasticvrij Challenge aangaan. Dat helpt niet alleen bij de bewustwording van al dat plastic dat stiekem je huis binnensluipt, maar helpt ook om de reset button in te drukken met praktische tips van pro's en handvaten waar je echt iets aan hebt. Verder geeft Elisah Pals van Zero Waste Nederland een online masterclass over microplastics.Je kan je hier inschrijven. Niks missen? Schrijf je dan in voor onze gratis Mei Plasticvrij nieuwsbrief (die stopt aan het einde van de maand automatisch).

Alternatief voor microvezeldoekjes

Misschien dat je nu denkt: maar als de microvezeldoekjes nu gemaakt zijn van gerecycled polyester? Dan ben ik toch duurzaam bezig? Het woord ‘gerecycled’ lijkt in eerste instantie heel duurzaam, maar bij gerecycled polyester (of PET) is dat vaak niet het geval. Lees hier hoe dat precies zit, maar samengevat:

• Gerecycled plastic is nog steeds plastic waar microplastics vanaf komen
• Meestal wordt gerecycled polyester van PET-flessen gemaakt: het zou veel duurzamer zijn om die PET-flessen gewoon weer als PET-flessen te gebruiken (dat scheelt een hoop vervuiling in de productie)
• Gerecycled polyester komt vaak uit China en er is weinig controle op hoe dit precies geproduceerd wordt. We weten het dus gewoon niet.

Dikke, vette paniek dus, want als we geen (gerecyclede) microvezeldoekjes meer willen gebruiken wat dan wel? Heel simpel: doekjes van natuurlijke materialen zoals katoen, viscose, hennep of linnen (of een mix van die materialen). En het zou helemaal mooi zijn als ze niet in plastic verpakt zijn en gemaakt zijn in Europa. Je kan hier natuurlijk heel ouderwets oude lakens, handdoeken en kleding voor gebruiken (die niet meer te dragen is). Maar je kan ook bij verschillende eco- en biowinkels een collectie vinden van schoonmaakdoekjes van natuurlijke en dus afbreekbare materialen. Een bekend merk is sodasan (in Duitsland gemaakt).

Welke doekjes gebruik jij voor het schoonmaken? Deel je tips door hieronder een reactie achter te laten.