Iedereen doet aan fibermaxxing, maar maken al die extra vezels je echt gezonder?

Het lag ongetwijfeld aan mijn algoritme. Tik twee keer op iets over ‘gezondheid’ en ‘voedingspatroon’ en voordat je het weet word je om je oren geslagen met filmpjes, posts en artikelen over fibermaxxing, de nieuwste voedingstrend. Want na eiwitten zijn we nu vooral op jacht naar vezels in ons voedsel. En ja, natuurlijk is de voedselindustrie hier al lang op gesprongen. Of… is deze trend in gang gezet door de voedingsindustrie?

Als je het eenmaal ziet, kan je het niet meer ontzien: alles in de supermarkt lijkt nu het stickertje ‘eiwitten’ of ‘proteïne’ ingewisseld te hebben voor ‘vezels’. Zo heeft drinkyoghurt ineens vezels, margarine heeft vezels, fruitdrank is ineens vezelrijk en ook witbrood heeft extra vezels. Maar de vraag is natuurlijk of deze toegevoegde vezels ook echt iets toevoegen.

In welke voeding zitten vezels?

Naast volkorenproducten vind je vezels vooral in peulvruchten, noten, zaden, fruit en: groenten. Ga meer groenten eten en je darmen worden daar instant vrolijker van, maar gek genoeg is groente vaak niet het meest populaire stukje eten op ons bord. Liever kiezen we voor iets zoets of iets vets met zout. Die toegevoegde vezels zijn bedoeld om ons het gevoel te geven dat we ergens nog gezond en voedzaam bezig zijn. Maar hoe gezond en voedzaam zijn die toegevoegde vezels?

Waar bestaan toegevoegde vezels uit?

Ik herinner me nog een uitzending van de Keuringsdienst van Waarde een paar jaar geleden over ‘toegevoegde vezels’ die de Nutri-score van producten omhoog pompte. Hierdoor kon je als consument makkelijk geloven dat je voor het meest gezonde product in het rijtje koos. Wat overigens niet betekent dat je voor een gezond product kiest, maar voor het product met de hoogste score in dat genre. Chips wordt dus met chips vergeleken en koekjes met koekjes, om er maar even twee ongezonde dingen uit te lichten.

Maar goed, los daarvan bleken die toegevoegde vezels vooral te bestaan uit houtvezels, iets waar je lijf helemaal niks, nada, zilch aan heeft. Vaak worden deze claims dus gebruikt om ongezonde producten een gezonder imago te geven, zonder dat je er ook echt gezonder door eet. Misleiding zou je dus kunnen zeggen.

Eten we genoeg vezels in Nederland?

Toch zou je kunnen zeggen dat er iets in zit, in die trend van fibermaxxing. Want daar waar we in Nederland echt ons best moeten doen om een eiwit-tekort te ontwikkelen (70% eet veel meer eiwitten dan nodig), hebben we bijna allemaal een vezeltekort, terwijl een hoge vezelinname door wetenschappers in verband wordt gebracht met een lager risico op obesitas, diabetes type 2, hart- en vaatziekten en darmkanker. Verder draagt het bij aan een goede spijsvertering en een verzadigd gevoel na het eten (waardoor je minder snel gaat snacken).

Hoogleraar humane biologie Ellen Blaak stelt in NRC dat we in Nederland een fibergap hebben: “Van de aanbevolen 30 à 40 gram vezels per dag, krijgen Nederlanders gemiddeld maar de helft binnen.” Ook het Voedingscentrum juicht de trend van fibermaxxing daarom toe: het is wellicht dé manier om Nederlanders nu eindelijk eens aan de vezels te krijgen.

Toegevoegde vezels bestaan vaak uit houtvezels die helemaal niks voor je gezondheid doen. En stel dat ze niet uit hout bestaan, dan nog doen natuurlijke vezels die van nature in onbewerkt plantaardig voedsel voorkomen meer voor je gezondheid dan ‘geïsoleerde’ cellen die door de industriële bewerking hun structuur hebben verloren, stelt Blaak.

Ofwel je kan beter witlof, asperges, haver, paddenstoelen, peren en appels eten dan drinkyoghurt met toegevoegde vezels, om maar wat te noemen. Want hoewel de voedingsindustrie ons graag wil laten geloven dat zij een shortcut bieden naar meer eiwitten en meer vezels en dus een gezonder lijf, valt dat in de praktijk vet tegen.

Wat eten mensen die aan fibermaxxing doen?

En eigenlijk weten we dit natuurlijk ook wel. Want de fibermaxxing challenges die je op social media ziet, draaien vooral om het eten van bijvoorbeeld dertig soorten planten per week. En daar is natuurlijk weer helemaal niks mis mee. Sterker nog: het Voedingscentrum adviseert ons om zoveel mogelijk verschillende type vezels uit verschillende producten te eten. Al is 30 best een uitdaging, want het aantal groenten in de Nederlandse supermarkt is zeer beperkt als je het vergelijkt met de verschillende soorten die je in het buitenland in de schappen ziet liggen.

Dankzij fibermaxxing is ook de verkoop van peulvruchten, zoals linzen en kikkererwten, omhooggegaan en overtreft de verkoop van bijvoorbeeld bewerkte vleesvervangers. Dat lijkt me een goede ontwikkeling, want hoewel er niks mis is met vleesvervangers op z’n tijd, zijn peulvruchten natuurlijk vele malen gezonder want onbewerkt.

Fibermaxxing samengevat:

Nederlanders hebben geen tekort aan eiwitten, sterker nog: 70% eet veel meer dan we nodig hebben. De voedingsindustrie speelt hierop in, omdat het een te makkelijke manier is om met het label ‘proteine’ of ‘eiwitrijk’ extra geld te verdienen.

Bij de vezeltrend van fibermaxxing ligt dat anders. Nederlanders krijgen gemiddeld slechts de helft van de aanbevolen 30 à 40 gram vezels per dag binnen. Het Voedingscentrum juicht deze trend dan ook toe, want het is misschien wel dé manier om Nederlanders nu eindelijk eens aan de vezels te krijgen.

Die vezels helpen bij een goede spijsvertering en geven ons een verzadigd gevoel maar helpen ook bij het voorkomen van obesitas, hart- en vaakziekten, diabetes type-2 en darmkanker. Daarbij is het wel zaak om zoveel mogelijk verschillende vezels uit verschillende producten binnen te krijgen, dus een fibermaxxing challenge om in 1 week tijd 30 verschillende soorten planten te eten? Goed idee!

Lees ook: Zo krijg je genoeg eiwitten binnen met een plantaardig dieet En: 6 makkelijke manieren om meer vezels binnen te krijgen