HKW zoekt uit: wat is biobased, circulair en modulair bouwen?

De helft van de CO₂-uitstoot over de hele levensduur van een woning vindt plaats in de bouwfase. En bouwen moeten we. De bouwsector staat voor een enorme uitdaging: we hebben woningen nodig, snel en betaalbaar, maar ook met een veel kleinere ecologische voetafdruk. Biobased, circulair en modulair bouwen bieden daarvoor concrete oplossingen. Maar wat betekenen deze termen precies? We vroegen het aan Roelof Vossebeld van StroBOX. Hij legt uit hoe deze manier van bouwen werkt én welke problemen ze oplost.

De bouwsector is mondiaal verantwoordelijk voor 38% van de totale CO₂-uitstoot. Als we de ambitie hebben om in 2030 50% minder niet-hernieuwbare grondstoffen te gebruiken, dan kan een andere manier van bouwen een aanzienlijke positieve bijdrage leveren.

Roelof: Voor die transitie naar schonere en gezondere woningbouw hebben we onze bouwers nodig. Het ingewikkelde is dat de bouwers opgeleid zijn om met stenen en beton te bouwen en te isoleren met oliehoudende en minerale materialen. De bouw zit nog in het “stenen tijdperk” en mag daar uitkomen daar waar het kan. Er is geen reden dit niet te doen, scandinavische landen, Canada zijn plekken waar al zoveel ervaring is met het bouwen en isoleren met schone bouwmaterialen

Als we blijven bouwen én tegelijkertijd minder broeikasgassen willen uitstoten, dan is er eigenlijk maar één logische route: zoeken naar oplossingen in de bouwfase zelf. Kan het gebruik van andere materialen een belangrijk deel van die oplossing zijn? Volgens mij wel. Dus: dag beton, bakstenen en steenwol. Hallo hout, stro en vlas — oftewel biobased en circulaire materialen. En die gebruiken we het liefst modulair.

Meer Anders Wonen verhalen lezen? Hier vind je een volledig overzicht. 

Wat betekent biobased bouwen?

Biobased materialen zijn natuurlijke bouwmaterialen die afkomstig zijn uit gewassen en organismen die opnieuw kunnen aangroeien, zoals hout, vlas, hennep, stro of mycelium. In tegenstelling tot beton en staal veroorzaken biobased materialen tijdens de productie nauwelijks CO₂-uitstoot. Sterker nog: ze slaan juist CO₂ op tijdens de groei. Daardoor functioneren biobased gebouwen als een vorm van koolstofopslag.

Deze materialen dragen bovendien bij aan een gezonder binnenklimaat, omdat ze vocht reguleren, ademen en geen schadelijke stoffen uitstoten. Ze bieden daarnaast oplossingen voor grote klimaat- en milieuproblemen, zoals CO₂-reductie, verzakkende veengronden en bodemuitputting. Zo kan lisdodde bijvoorbeeld groeien op natte veengebieden, waardoor bodemdaling vermindert en CO₂-uitstoot wordt voorkomen.

Verschillende soorten biobased grondstoffen voor de bouw

Er zijn steeds meer biobased grondstoffen beschikbaar voor de bouw. Hout is het bekendste en meest toegepaste materiaal: veelzijdig, sterk en geschikt voor skeletbouw, isolatie en prefab elementen. Vezelgewassen zoals hennep en vlas worden verwerkt tot isolatie- en plaatmateriaal en nemen net zoveel CO₂ op als een hectare bos.

Ook reststromen worden volop ingezet. Stro of de stengels van tomaten- en paprikaplanten kunnen worden gebruikt om isolerende platen en wanden te maken. Een innovatief materiaal is mycelium, het netwerk van schimmeldraden dat reststromen aan elkaar bindt tot sterke, lichte en volledig composteerbare bouwproducten. Samen vormen deze materialen een groeiend palet aan biobased bouwoplossingen die bijdragen aan een circulaire, gezonde en toekomstbestendige bouwsector.

Roelof: “StroBOX maakt slim gebruik van biobased materialen. De wanden zijn gevuld met samengeperst stro, een restproduct uit de landbouw. Stro is lokaal beschikbaar, hernieuwbaar en volledig natuurlijk, en heeft uitstekend isolerende eigenschappen. Als restproduct van het graan voor ons brood kan stro onbehandeld van het land in het huis. Dit is de kortst denkbare keten en geeft ook waarde voor de boer. Biobased bouwen betekent dus: minder uitstoot, meer natuurlijke materialen én een gezonder binnenklimaat.”

Hoe bouwt StroBOX?

De StroBOX is een innovatief bouwsysteem van hout en stro: een houtskelet gevuld met geperst stro, gemaakt van hernieuwbare en lokale grondstoffen; van fundament tot dak biobased en circulair. Met StroBOX kun je betaalbaar en CO₂-negatief bouwen — van tiny house tot ruime gezinswoning. Of je nu aannemer, architect of zelfbouwer bent: StroBOX biedt begeleiding, maatwerk en workshops om jouw duurzame woondroom waar te maken.

Wat betekent circulair bouwen?

Bij circulair bouwen draait alles om het sluiten van de kringloop. Materialen worden niet alleen gebruikt, maar zo ontworpen en toegepast dat ze zo lang mogelijk meegaan, herbruikbaar zijn en aan het einde van hun levensduur weer kunnen worden losgemaakt voor een nieuw leven. Om dat mogelijk te maken, heb je vaak biobased en ‘zuivere’ materialen nodig die je niet permanent aan elkaar vastlijmt of schroeft.

Circulair bouwen betekent dat materialen niet eindigen als afval, maar worden gezien als grondstoffen voor nieuwe gebouwen. In plaats van slopen — waarbij waardevolle stoffen verloren gaan — worden onderdelen zorgvuldig geoogst, gesorteerd en opnieuw ingezet. Denk aan hout uit oude panden, bakstenen die dankzij kalkmortel opnieuw losgemaakt kunnen worden of kozijnen en balken die nog tientallen jaren meekunnen. Deze manier van bouwen vraagt een andere manier van ontwerpen: architect en aannemer moeten creatief omgaan met wat beschikbaar is. Maar het levert unieke gebouwen op die een zichtbaar verleden meedragen en de hoeveelheid bouwafval drastisch verminderen.

Modulair bouwen 

Roelof: “Bij StroBOX krijgt biobased en circulair bouwen een extra duurzame dimensie, want we doen het ook nog modulair.”

Modulair bouwen is een bouwmethode waarbij een woning wordt samengesteld uit vooraf geproduceerde onderdelen, ook wel modules genoemd. Deze modules worden in de fabriek gebouwd, volledig voorbereid en daarna op locatie als bouwstenen in elkaar gezet. Het lijkt op bouwen met blokken: elke module is een zelfstandig onderdeel dat samen een complete woning vormt. Het grote voordeel hiervan is flexibiliteit. Je kunt klein beginnen en later uitbreiden, onderdelen verplaatsen of de indeling aanpassen wanneer je woonwensen veranderen. Omdat een modulair gebouw zich kan ontwikkelen in de tijd, hoef je niet opnieuw te bouwen of te slopen om een nieuwe fase van je leven mogelijk te maken. Modulair bouwen maakt het bovendien eenvoudiger om woningen te verplaatsen of een nieuw doel te geven, waardoor de levensduur veel langer is dan bij traditionele bouw.

Roelof: “Bij ons worden de wandmodules ook volledig in de fabriek geproduceerd, waardoor de kwaliteit constant en goed controleerbaar is. Dit verkort niet alleen de bouwtijd, maar vermindert ook het aantal transportbewegingen en de overlast op de bouwplaats. Doordat we alles prefab maken, kunnen we op locatie in korte tijd een woning casco en wind- en waterdicht opleveren en dat binnen 2 tot 4 weken. Daarna kan de opdrachtgever zelf afbouwen, of we bouwen samen verder.” 

De voordelen van biobased, circulair en modulair bouwen

Het echte verschil zit dus niet alleen in biobased, circulair en modulair bouwen, maar in de combinatie ervan. Samen zorgen ze voor:

• Lage CO₂-uitstoot (en zelfs CO₂-opslag)
• Gezond en comfortabel wonen
• Snelle bouwtijd zonder kwaliteitsverlies
• Flexibiliteit voor de toekomst
• Gebruik van lokale, natuurlijke materialen
• Minder afval en meer hergebruik

Duurzaam Wonen Festival 

Samen met Triodos Bank organiseert hetkanWEL op vrijdag 23 januari 2026 het Duurzaam Wonen Festival. De belangstelling is zó groot dat alle plekken inmiddels zijn vergeven. Goed nieuws: je kunt je inschrijven voor de wachtlijst én alvast je interesse aangeven voor een volgende editie. Tijdens het festival draait alles om groen, gezond, sociaal en toekomstbestendig wonen. Van isoleren en vergroenen tot (eco)huizen, tiny houses en wooncommunity’s: hetkanWEL – samen met Triodos Bank – laat zien dat duurzaam wonen écht kan.

Locatie: Triodos Bank, Driebergen
Datum: Vrijdag 23 januari 2026
Tijd: 15.00 – 20.00 uur

👉 Meld je aan voor de wachtlijst via de link en blijf als eerste op de hoogte van een volgende keer.