Altijd koude voeten in bed? Dit is waarom (en 5 tips die helpen)

Lig je eindelijk een keer lekker op tijd in bed, zijn je voeten ijskoud. En hoe diep je ook onder je dekbed kruipt, warm worden ze niet. Waarom heeft de een altijd koude voeten (zoals ik), terwijl de ander zelfs midden in de winter het liefst op blote voeten rondloopt? En wat kun je eraan doen? Ik zocht het uit en spoiler alert: de oplossing is vaak verrassend simpel.

Na de hete zomer, was ik het al bijna weer vergeten, maar sinds een week of twee val ik niet meer in slaap, omdat ik last heb van koude voeten. De rest van mijn lichaam heeft een redelijke temperatuur, maar mijn tenen lijken rechtstreeks uit de diepvries te komen.

Ik heb daarom twee dekbedden op mijn bed liggen en je zou denken dat ik dan binnen de kortste keren ben opgewarmd, maar niets is minder waar. Mijn voeten blijven koud. Het enige wat helpt, is sokken aantrekken. Is er ook een andere optie, vroeg ik me af. En waarom heb ik eigenlijk altijd koude voeten?

Waarom heeft de een wel koude voeten en de ander niet?

Om te begrijpen waarom je voeten koud worden, moeten we eerst kijken naar hoe je lichaam zichzelf warm houdt. Wanneer het koud is, vernauwen de kleine bloedvaten in je huid. Daardoor stroomt er minder warm bloed naar je handen en voeten en verlies je minder lichaamswarmte. Je lichaam geeft namelijk voorrang aan je belangrijkste organen, zoals je hart en hersenen. Heel verstandig natuurlijk, maar comfortabel is het niet.

Niet iedereen reageert hetzelfde op kou. Bij de een vernauwen de bloedvaten sneller dan bij de ander. Ook verschillen in doorbloeding, hormonen en stofwisseling spelen een rol. Sommige mensen hebben bovendien last van het fenomeen van Raynaud. Daarbij reageren de bloedvaten in vingers en tenen overdreven sterk op kou of stress. Ze kunnen dan wit of blauw worden en gevoelloos aanvoelen.

Waarom houden koude voeten je wakker?

Nu wordt het interessant. Want je zou denken dat je lichaam juist zo warm mogelijk moet blijven om lekker te kunnen slapen. Maar dat zit iets anders. Om in slaap te vallen, moet je lichaamstemperatuur een beetje dalen. Dat gebeurt onder andere doordat de bloedvaten in je handen en voeten zich verwijden. Zo kan je lichaam warmte afgeven aan de omgeving. En daar zit dus een gekke paradox: warme voeten helpen je lichaam om af te koelen.

Onderzoekers ontdekten al in 1999 dat de verwijding van bloedvaten in handen en voeten sterk samenhangt met hoe snel mensen in slaap vallen. Warme voeten zijn dus niet alleen prettig, ze spelen ook een rol bij het natuurlijke inslaapproces. Dat verklaart dus waarom twee dekbedden niet altijd helpen. Je kunt je lichaam nog zo goed inpakken, maar als je voeten koud blijven, kan dat het inslapen behoorlijk lastig maken.

Wat kun je doen tegen koude voeten? 5 tips

Gelukkig hoef je niet meteen de verwarming hoger te zetten of een derde dekbed aan te schaffen. Deze vijf tips kunnen helpen.

1. Trek sokken aan in bed

Ik dacht altijd dat slapen met sokken een beetje vreemd was. Maar blijkbaar ben ik gewoon jarenlang slecht geïnformeerd geweest. In een kleine Zuid-Koreaanse studie sliepen zes jonge mannen zowel met als zonder bedsokken. Met sokken vielen ze gemiddeld 7,5 minuut sneller in slaap en sliepen ze 32 minuten langer. Dat klinkt veelbelovend, al is zes proefpersonen natuurlijk een erg kleine groep. Het is dus geen garantie dat iedereen beter slaapt met sokken.

Kies voor schone, comfortabele sokken die niet knellen. Wol of katoen kan prettig zijn. En heb je het halverwege de nacht toch te warm? Dan trek je ze gewoon uit.

2. Neem een warm voetenbad

Geen zin om met sokken te slapen? Probeer dan eens een warm voetenbad voordat je naar bed gaat. Warm water helpt de bloedvaten in je voeten te verwijden. Daardoor worden ze warmer en kan je lichaam makkelijker warmte afgeven. Onderzoek van het Nederlands Herseninstituut laat zien dat een warm voetenbad bij sommige mensen het inslapen kan bevorderen. Het effect verschilt wel per persoon en leeftijd. Een teiltje met aangenaam warm water is voldoende. Je hoeft er geen uitgebreid wellnessritueel van te maken.

3. Kom overdag in beweging

Wie de hele dag achter een bureau zit, herkent het misschien: koude voeten die maar niet warm willen worden. Bewegen stimuleert de bloedsomloop en helpt je lichaam warmte te produceren. Maak daarom regelmatig een wandeling, neem de trap of sta wat vaker op. Ook ’s avonds kun je je voeten nog even in beweging brengen. Draai rondjes met je enkels, wiebel met je tenen of loop een paar minuten door het huis.

Het is geen wondermiddel tegen alle oorzaken van koude voeten, maar het is eenvoudig, kost niets en is sowieso goed voor je.

4. Pak een kruik

Waarom zou je de hele slaapkamer verwarmen als alleen je voeten koud zijn? Een kruik aan het voeteneind kan helpen om je bed alvast op temperatuur te brengen. Zo hoef je niet te wachten tot je voeten onder het dekbed eindelijk warm worden.

Leg de kruik niet rechtstreeks tegen je huid. Vooral als je minder goed warmte kunt voelen, is voorzichtigheid belangrijk.

5. Houd je voeten ook overdag warm

Misschien begint de oplossing voor koude voeten in bed wel eerder op de dag.

Loop je in de winter op blote voeten over een koude vloer? Of draag je schoenen waarin je tenen nauwelijks kunnen bewegen? Dan kunnen je voeten flink afkoelen.

Warme sloffen, droge sokken en schoenen die niet knellen helpen om warmte vast te houden.En vergeet de rest van je lichaam niet. Als je het koud hebt, vernauwen de bloedvaten in je handen en voeten juist om warmte te sparen. Een warme trui kan dus indirect ook je tenen helpen.

Soms is de simpelste oplossing de beste

En zo blijkt mijn sokken ritueel helemaal niet zo gek. Sterker nog, er zit een (semi) wetenschappelijke verklaring achter, maar het zou nog lekkerder zijn om mijn koude voeten voortaan voor bedtijd warm te krijgen.

Heb jij ook altijd koude voeten in bed? En wat is jouw beste truc om ze warm te krijgen? Laat het ons weten!