Pesticiden: deze groenten en fruitsoorten hebben het minste gif blijkt uit onderzoek

Een rode paprika, een krop sla, een zak aardappelen of een watermeloen. Als je in de supermarkt staat, zie je niet per se aan de buitenkant van een product of er pesticiden op zitten. Laat staan hoeveel. Daarom kwam PAN-NL (Pesticide Action Network) vorig jaar met een Nederlandse ranglijst waar net de nieuwste (tweede) versie van is verschenen. En, surprise surprise, de nummer één groente met de meeste pesticiden is niet dezelfde als vorig jaar.

Amerikaanse ranglijst dirty dozen, clean fifteen

Jarenlang moesten we het in Nederland doen met de dirty dozen en clean fifteen van de Amerikaanse non-profitorganisatie EWG. Deze jaarlijkse lijst geeft 15 soorten groenten en fruit die je niet per se biologisch hoeft te eten en 12 soorten groente en fruit waar doorgaans zoveel pesticiden op zitten dat je ze beter wél biologisch kunt eten.

Pesticiden zijn namelijk niet alleen slecht voor het milieu, maar ook voor onze gezondheid. Zo is her toenemend wetenschappelijk bewijs dat er een verband is tussen pesticiden en ziektes als Parkinson, ALS en kanker. En omdat het onmogelijk is om als gewone burger een beetje overzicht te houden in de supermarkt, bieden de lijsten een zekere houvast. In dit artikel vind je de lijst met dirty dozen en clean fifteen van 2025.

Maar Amerika is Nederland niet. Zo zijn de regels voor pesticiden in de Verenigde Staten anders dan in de EU (hier zijn de regels strenger). Al zien we ook opvallende overeenkomsten. Zo eindigt de aardbei in beide lijsten erg hoog (op nummer 1 in de VS, op nummer 2 in Nederland), wat precies de reden is waarom ik al jaren alleen nog maar biologische aardbeien eet. Dat betekent ook dat ik veel minder aardbeien eet, namelijk alleen in de zomer en als ze in de aanbieding zijn (en het aanbod is al niet zo groot), maar dat maakt het ook weer tot een extra feestje.

Ook druiven, perziken, appels en kersen staan in beiden lijsten in de top-10 van fruit waar veel pesticiden op gevonden worden. Oftewel niet eten want giftig. Qua groenten komen de lijsten minder overeen. Dit heeft wellicht ook te maken met het feit dat PAN-NL een verdeling maakt tussen fruit en groenten, terwijl in de dirty dozen lijst groenten en fruit door elkaar staan.

Opvallend is dat de kersen op de Nederlandse lijst gezakt zijn, terwijl ze op de Amerikaanse lijst juist gestegen zijn.

Fruit met de grootste hoeveelheid pesticiden:

Groenten met de meeste pesticiden:

Opvallend is dat in deze lijst paprika gestegen is naar de eerste plek, terwijl paprika in Amerika juist gedaald is. Nogmaals: ander land, andere regels. De EU kent gelukkig veel strengere regels (al zijn ze nog lang niet streng genoeg).

Deze groenten en fruit hebben de minste pesticiden

Als we het dan hebben over de schoonste soorten groenten en fruit, waar dus de minste hoeveelheid pesticiden op gevonden zijn, dan zien we dat pruimen en kiwi stuivertje gewisseld hebben in de PAN-lijst. Dat gezegd hebbende: ze behoren beiden dus tot de schone groep met de minste pesticiden.

Als we de PAN-NL lijst vergelijken met die van de Amerikaanse EWG, dan zien we dat de pruimen uit de Nederlandse ranglijst niet op de Amerikaanse Clean Fifteen lijst staan, terwijl de bananen uit de Amerikaanse lijst in Nederland in het oranje staan (en dus niet in het groen). Verder heeft de lijst een vrij grote overlap (al zien we papaya hier niet zo vaak terug in de supermarkt, dus die staat niet op de lijst).

Fruit met de minste pesticiden:

Voor de volledigheid ook even de schone groenten op een rij, waarbij spitskool de rode kool van de nieuwe PAN-NL lijst heeft verdreven.

Dit zijn de groenten met de minste pesticiden:

De volledige lijst van PAN-NL vind je hier. Dlijst met de dirty dozen en clean fifteen van EWG vind je hier.

Houd jij rekening met dit soort lijsten als je boodschappen doet of ben je niet zo bezig met pesticiden op de groente en fruit die je eet? Laat het ons weten door hieronder een reactie achter te laten.