Dit kun je doen met zonnestroom die je overdag niet gebruikt

Wat doe je op een zonnige middag met zonnestroom die je overdag niet gebruikt? Er staan dan waarschijnlijk geen drie pannen op de inductieplaat en de wasmachine draait niet vanzelf ineens een wasje. Maar juist dan produceren je zonnepanelen wel volop stroom. ’s Avonds, als je gaat koken en de lampen, televisie en andere apparaten aangaan, leveren diezelfde panelen weinig of niets meer.

Nu kun je de stroom die je overdag teruglevert nog salderen met stroom die je later afneemt. Vanaf 1 januari 2027 stopt die regeling. Daardoor wordt het belangrijker om meer van je zonnestroom te gebruiken op het moment dat je die opwekt. Dat hoeft trouwens niet meteen met een batterij. Voor zonnestroom die je overdag niet gebruikt, zijn er verschillende opties: direct gebruiken, opslaan als warmte of bewaren in een batterij.

Eerst gebruiken wat je nu opwekt

Een huishouden met zonnepanelen gebruikt gemiddeld ongeveer 30 procent van de opgewekte zonnestroom direct zelf. De rest gaat het elektriciteitsnet op. Vanaf 2027 wordt het dus financieel interessanter om meer van je zonnestroom direct zelf te gebruiken.

Let op je timing

De makkelijkste winst zit in timing. Heb je een wasmachine of vaatwasser met een starttimer, laat die dan draaien als je zonnepanelen stroom produceren. En zet grote apparaten liever na elkaar aan dan allemaal tegelijk. Bij een elektrische auto gaat het om grotere hoeveelheden. Staat die overdag thuis, dan kun je met slim laden een flink deel van je eigen zonnestroom rechtstreeks in de accu stoppen.

Je verandert daarmee niet hoeveel stroom een apparaat gebruikt. Alleen het tijdstip verschuift.

Warm water kan ook een soort energiebuffer zijn

Heb je een volledig elektrische warmtepomp met een voorraadvat? Dan kun je zonnestroom die je overdag niet gebruikt inzetten om alvast water te verwarmen voor later. Je bewaart de energie dan niet in een accu, maar als warmte.

Het opwarmen van het voorraadvat op zonnige uren kan het aandeel zelf gebruikte zonnestroom flink verhogen. Ook een elektrische boiler of kokendwaterkraan kun je soms met een timer zo instellen dat hij vooral overdag opwarmt. Daarbij geldt wel: speciaal een elektrische boiler aanschaffen om zonnestroom kwijt te kunnen is lang niet altijd de zuinigste keuze. Een warmtepomp gaat efficiënter met elektriciteit om.

Minder stroom gebruiken blijft nummer één

Meer van je eigen zonnestroom gebruiken is mooi, maar het is geen reden om apparaten extra aan te zetten. Een vaatwasser laten draaien omdat de zon schijnt terwijl hij nog halfleeg is, schiet zijn doel nogal voorbij.

Kijk daarom eerst waar je überhaupt minder energie kunt gebruiken. Een oude droger, tweede koelkast in de schuur of apparatuur die voortdurend stand-by staat, kan op jaarbasis behoorlijk aantikken. En het drogen van de was kan in de zomer prima buiten. Hier lees je onze tips over hoe je in de winter de was het beste kunt drogen.

Daarna kun je het verbruik dat overblijft zoveel mogelijk naar zonnige uren verplaatsen. Pas dan komt de vraag wat je doet met stroom die je alsnog overhoudt.

En als de zon en jouw dagritme echt niet bij elkaar passen?

Niet iedereen kan om één uur ’s middags de auto laden of de was aanzetten. Misschien ben je overdag op je werk en begint het grootste stroomverbruik thuis pas rond etenstijd. Dan kan energieopslag dus handig zijn. Een thuisbatterij bewaart het overschot van overdag zodat je het later kunt gebruiken. Daarvoor hoef je tegenwoordig niet altijd meer een groot systeem te laten installeren. Een stekkerbatterij van Homewizard kun je bijvoorbeeld zelf aansluiten op een gewoon stopcontact.

Die batterij werkt samen met een P1 Meter die je aansluit op de P1-poort van je slimme meter. Deze meter houdt bij of je woning op dat moment stroom van het net haalt of juist teruglevert. Op basis daarvan kan de batterij opladen met zonnestroom die je overdag niet gebruikt en later weer stroom afgeven als je die nodig hebt. Bijvoorbeeld ’s avonds, wanneer de koelkast, router, verlichting en televisie stroom gebruiken terwijl je zonnepanelen amper leveren.

Een batterij verschuift stroom, hij maakt er geen extra bij

Daar zit meteen een belangrijke beperking. Een thuisbatterij is vooral bedoeld voor zonnestroom die je overdag niet gebruikt en later op de dag nodig hebt. Hij bewaart geen flinke voorraad uit augustus waarmee je in december je huis van stroom kunt voorzien.

In de zomer produceren zonnepanelen op goede dagen vaak meer elektriciteit dan een gewone thuisbatterij kan opslaan. In de winter gebeurt het tegenovergestelde: er is regelmatig te weinig zonnestroom om de batterij helemaal te vullen. Ook met een batterij blijf je dus stroom uitwisselen met het elektriciteitsnet. Daarnaast kost een thuisbatterij natuurlijk geld. Of die investering zich terugbetaalt, hangt onder meer af van je stroomverbruik, hoeveel zonnestroom je overhoudt, energieprijzen en de levensduur van de batterij.

Volgens Milieu Centraal kan een thuisbatterij het aandeel zonnestroom dat je zelf gebruikt gemiddeld verhogen van ongeveer 30 naar 60 procent. Dat is een flinke stijging, maar nog iets anders dan zelfvoorzienend worden.

Kijk niet alleen naar je jaaropbrengst

Een thuisbatterij kiezen op basis van het totale aantal kWh dat je zonnepanelen per jaar produceren, zegt eigenlijk weinig. Interessanter is hoeveel stroom je op gewone zonnige dagen teruglevert en op welke uren dat gebeurt.

Kijk daarvoor in de app van je energieleverancier, omvormer of slimme meter. Zie je bijvoorbeeld dat je van maart tot oktober bijna iedere middag een paar kWh teruglevert, terwijl je die stroom ’s avonds weer inkoopt? Dan heb je daadwerkelijk iets om te verschuiven of op te slaan. Lever je maar af en toe een klein overschot terug, dan is de ruimte veel kleiner.

Wat doe je uiteindelijk met zonnestroom die je overdag niet gebruikt?

Niet alles wat je overdag overhoudt, hoeft meteen een batterij in. Soms kun je het verbruik verschuiven naar een zonniger moment, soms gebruik je de stroom voor je auto of warm water. Heb je daarna nog regelmatig zonnestroom die je overdag niet gebruikt? Dan wordt opslaan interessanter. Maar kijk dus vooral naar wat er daadwerkelijk bij jou thuis gebeurt. Dat zegt meer dan alleen het totale aantal kilowattuur dat je zonnepanelen per jaar opleveren.