Van kraakpand naar droomcommunity met sociale huur: zo woont Puk (29)in Boschgaard, Den Bosch

Het begon allemaal in 2005 met het kraken van buurthuis de Patio in Den Bosch. Jarenlang werd er kunst gemaakt, geleefd, gewoond, gefeest en contact gezocht met de buurt, bijvoorbeeld door het organiseren van ouderwetse bingoavonden. Inmiddels is Boschgaard in Den Bosch een levendige woongemeenschap met 19 huurhuizen en gedeelde ruimtes. Er wonen 25 volwassenen en zes kinderen. Puk van der Made (29) is één van de bewoners: “In plaats van elke avond in mijn eentje in een flat te eten, kook ik nu soms voor tien mensen.”

Een sociale woongemeenschap

Voordat Puk twee jaar geleden naar Boschgaard verhuisde, woonde ze alleen in een flat in Nijmegen. “Daar kende ik mijn buren eigenlijk nauwelijks”, vertelt ze. “Je kwam elkaar soms tegen in de gang, maar dat was het wel.” Nu is haar dagelijks leven een stuk socialer.

“Hier weet je hoe het met de anderen gaat, hou je elkaar op de hoogte. Als ik zin heb om te wandelen of een film te kijken, wil er altijd wel iemand aanhaken.” Puk werkt als illustrator en als kwartiermaker bij hun eigen buurthuis, waar ze activiteiten organiseert. In Boschgaard komt dat goed van pas. “Als er iemand een poster nodig heeft, dan help ik daar vaak bij.”

Samen bouwen aan Boschgaard

Puk kwam via haar partner bij Boschgaard terecht. “We woonden eerst allebei apart in Nijmegen. Mijn partner ging hier wonen en dat maakte mij ook nieuwsgierig. Ik vond het een leuke groep mensen en toen heb ik me ook aangemeld. Ook al had ik helemaal geen ervaring met collectief wonen.” Ze schreef een brief en maakte langzaam kennis met alle bewoners. “De huizen moesten destijds nog gebouwd worden, en we hielpen allemaal mee. Ik ontmoette iedereen tijdens de wekelijkse klusdagen.”

Lees ook het verhaal van initiatiefnemers Jochem en Eline die we in 2022 spraken tijdens de circulaire bouw van woongemeenschap Boschgaard

Boschgaard huurt de huizen van woningcorporatie Zayaz (de eigenaar) en de bewoners huren op hun beurt weer van Boschgaard, waardoor ze de woningen in collectief zelfbeheer houden. “Iedereen die er woont, heeft evenveel inspraak”, zegt Puk. Naast de sociale huurwoningen, heeft Boschgaard ook een buurtfunctie – net als in de tijd van het kraken. Zo staat er een buurtcentrum met een moestuinakker en een werkplaats (de buurtschuur).

“Buurtbewoners kunnen een abonnement nemen om groenten te oogsten, en we organiseren iedere week een eetcafé voor iedereen”, vertelt Puk. “Het is eigenlijk best bijzonder dat het allemaal gelukt is. De woongemeenschap heeft echt een pioniersfunctie, ook omdat de bouw is gedaan met hergebruikte materialen van sloopprojecten. Wij laten zien dat het wél kan.”

Eigen huis, gedeelde ruimtes

Iedere bewoner van Boschgaard heeft een eigen woning met keuken en badkamer. En er zijn twee gezamenlijke woonkamers en keukens waar bewoners samen kunnen komen, koken, eten, spelletjes spelen of films kijken.

“Je kunt kiezen of je je wil terugtrekken en als je zin hebt in gezelschap dan kun je makkelijk aansluiten.” legt Puk uit. “We eten bijvoorbeeld vaak samen. Iemand kookt voor een groep en zet een berichtje in de groepschat: wie eet er mee?” Ze lacht. “In plaats van zeven dagen per week een eenpersoonsmaaltijd koken, kook ik nu soms voor tien mensen.”

De bewonersgroep als familie

Inmiddels voelt de bewonersgroep voor Puk als een soort familie. “Met sommige ‘huisgenoten’ ben ik echt bevriend geraakt. Anderen kom je tegen in de werkgroepen, in de tuin of tijdens de maandelijkse vergaderingen. Eventuele meningsverschillen worden uitgepraat, en er is een welzijnswerkgroep voor ondersteuning.” Ze denkt even na.

“Er is veel verbinding onderling: we wonen hier allemaal bewust en we zijn gelijkgestemd.” Dingen organiseren binnen de woongemeenschap gaat daardoor makkelijk. “Als iemand hulp nodig heeft met een klusje, een plank wil ophangen of een activiteit wil organiseren, is er altijd wel iemand die wil helpen.”

Gemeenschappelijk wonen verandert sociaal leven

Door het wonen in Boschgaard is haar eigen levensstijl is compleet veranderd. “Vroeger plande ik sociale afspraken een week vooruit. Ik was veel alleen. Nu is mijn leven veel socialer en gebeurt er meer spontaan. Je kunt veel delen. Niet alleen sociaal, maar ook spullen. We delen hier bijvoorbeeld vier wasmachines, in plaats van dat er 19 afzonderlijke wasmachines staan. Dat voelt heel natuurlijk.”

Voorlopig denkt ze niet aan verhuizen. “Ik vind het heel fijn wonen in de Boschgaard, dus ik blijf hier nog een hele tijd. Maar als ik ooit ergens anders heen zou gaan, zou ik wel weer eerst naar een gemeenschappelijke plek als deze kijken. Dit past bij mij.”

Bezoek Boschgaard op Gemeenschappelijkwonendag

Tijdens de GemeenschappelijkWonenDag op zaterdag 16 mei zet Boschgaard de deuren open voor bezoekers, net als tientallen andere woongemeenschappen in Nederland. Bezoekers kunnen dan een kijkje achter de voordeur krijgen.

“We merken dat mensen uit de buurt soms denken: wie wonen daar eigenlijk?” zegt Puk. “Door rondleidingen te geven laten we zien hoe we hier wonen. En daar krijgen we altijd hele leuke reacties op.”