Minder restafval, lagere kosten: zo maak je je werkplek duurzamer

Een biologische lunchroom serveert koffie in herbruikbare kopjes, een eco-webshop gebruikt dozen meerdere keren en op kantoor ligt gerecycled papier in de printer. Toch verdwijnt achter de schermen soms nog van alles in dezelfde zak. Karton, koffiedik, folie en etensresten belanden dan bij het restafval. Zonde van de grondstoffen, en vanaf 2028 mogelijk ook een stuk duurder.

Restafval verwerken wordt duurder

De afvalstoffenbelasting voor het verbranden en storten van afval is in 2026 € 40,85 per 1.000 kilo. Volgens de huidige plannen stijgt het tarief in 2028 naar € 90,21. Afvalverwerkers zullen die hogere kosten volgens de Rijksoverheid grotendeels doorberekenen aan bedrijven en gemeenten. Dat betekent niet dat de afvalrekening automatisch verdubbelt. Wel kan het afvoeren van restafval aanzienlijk duurder worden.

Een goed moment dus om te bekijken wat er op jouw werkplek wordt weggegooid. Je hoeft daarvoor niet zelf eigenaar te zijn. Ook als medewerker kun je zichtbaar maken wat er wordt weggegooid en verbeteringen voorstellen.

Wat belandt er onnodig in de afvalbak?

Onderzoek naar restafval van kantoren, winkels en dienstverleners laat zien dat ruim 60 procent bestaat uit papier en karton, keukenafval en twee soorten kunststof. Papier, karton en keukenafval vormen samen al meer dan een derde van de inhoud. Wat je aantreft, verschilt per bedrijf. Bij een webshop gaat het om dozen, folie en opvulmateriaal. In een lunchroom zijn koffiedik, etensresten en verpakkingen grote afvalstromen. Een praktijk of kantoor heeft vooral papier en afval uit de lunchpauze.

Bekijk daarom een werkweek lang wat er wordt weggegooid. Op een dag waarop een levering binnenkomt, ontstaat misschien vooral karton. Aan het einde van de week blijven juist etenswaren of verpakkingen over. Zo krijg je een realistischer beeld dan met één snelle blik in de afvalbak.

Begin met een kleine afvalsafari

Houd per dag bij welke zakken of bakken het snelst vol raken en welke materialen erin zitten. Een paar foto’s of korte notities zijn genoeg om patronen te herkennen. Let vooral op drie vragen:

• Wat neemt de meeste ruimte in?
• Wat is het zwaarst?
• Wat had apart gehouden of opnieuw gebruikt kunnen worden?

Kijk ook naar de oorzaak. Worden dozen weggegooid terwijl ze nog bruikbaar zijn? Komen producten binnen in onnodig veel verpakkingsmateriaal? Wordt er meer eten ingekocht dan verkocht of opgegeten?

Staat er achter het pand één grote restafval container, kijk dan ook wat daar uiteindelijk in verdwijnt. Misschien blijkt dat een groot deel uit karton, keukenafval of folie bestaat. Zodra je die stromen apart houdt, blijft er minder restafval over.

Zorg dat scheiden makkelijk is

Een aparte bak heeft alleen zin als die staat waar het materiaal vrijkomt. Zet papier bij de printer, karton bij de uitpakplek en een bak voor keukenafval in de keuken of bij de koffieautomaat.

Gebruik overal dezelfde kleuren, pictogrammen en benamingen. De bakken binnen moeten aansluiten op de containers buiten. Het heeft weinig nut om koffiedik apart te verzamelen als alles aan het einde van de dag alsnog samen wordt weggegooid. Maak daarom duidelijke afspraken met de schoonmaker, facilitair medewerker of collega’s die de bakken legen. Controleer na een paar weken of de restafvalcontainer kleiner kan of minder vaak hoeft te worden geleegd.

Vergelijk meer dan alleen de maandprijs

Een afvalcontract wordt soms jarenlang verlengd zonder opnieuw te bekijken of het nog past. Intussen kan het bedrijf zijn gegroeid of veranderd. Vergelijk aanbieders van bedrijfsafval daarom niet alleen op de maandprijs, maar ook op de afvalstromen die ze ophalen, de ledigingsfrequentie en de mogelijkheden om restafval terug te dringen. Controleer ook wat een extra lediging kost, hoelang het contract loopt en of je het formaat van de containers tussentijds kunt aanpassen.

Sommige inzamelaars geven inzicht in het gewicht en de samenstelling van het opgehaalde materiaal. Daarmee kun je volgen of maatregelen resultaat opleveren. Zit je met meerdere kleine ondernemingen in één gebouw of straat, dan kan gezamenlijke inzameling een optie zijn.

Houd afval liever helemaal uit de bak

Afval scheiden houdt bruikbare grondstoffen uit de verbrandingsoven. Eerder in de keten valt nog meer te winnen. Vraag leveranciers of ze kratten en verpakkingen terugnemen, gebruik verzenddozen opnieuw en kies voor navullingen of grootverpakkingen. Een stevige doos hoeft na één bezorging tenslotte nog niet met pensioen. Een lunchroom kan voedselverspilling beperken door slimmer in te kopen of overgebleven eten op tijd aan te bieden. Op kantoor kun je kapotte meubels en apparaten eerst laten repareren.

Kies het soort afval dat het vaakst voorkomt en pak dat als eerste aan. Ben je niet verantwoordelijk voor de inzameling? Deel je bevindingen dan met je werkgever, de facilitair medewerker of de ondernemer. Zo maak je je werkplek heel eenvoudig duurzamer: door te bekijken wat er dagelijks wordt weggegooid en één afvalstroom te verbeteren.

Ook thuis minder weggooien? Met deze 7 tips wordt afval minderen een makkie.