Minder kopen, meer geld overhouden. En dan? 

We schreven eerder al over geld overhouden door een duurzamer leven. Vorige maand checkte ik mijn rekening en was het saldo net iets hoger dan verwacht. Niet door een meevaller of belastingteruggave. Maar geld dat ik had bespaard door een paar dingen niet te kopen. Een nieuwe plantenpot terwijl er nog eentje in de schuur stond, een trui die ik drie keer in mijn winkelmandje legde en weer wegklikte. Gek genoeg maakte me dat helemaal niet zo blij. Want wat doe je als je door minder kopen daadwerkelijk geld overhoudt en daar nog geen concreet plan voor hebt? Voor je het weet, is dat bedrag alsnog ergens anders aan uitgegeven.

Geld overhouden is één ding, het niet weer uitgeven een tweede

Stel dat je normaal iedere maand € 75 aan kleding uitgeeft en besluit een tijdje niets nieuws te kopen. Na vier maanden heb je in theorie € 300 bespaard. Als dat bedrag intussen is opgegaan aan etentjes, kleine online bestellingen en drie bezoekjes aan de bouwmarkt, merk je daar weinig van. Daar is trouwens niets mis mee als je daar bewust voor kiest. Het punt is vooral dat minder consumeren niet automatisch betekent dat je bankrekening groeit.

Wil je echt geld overhouden, zet het bedrag dat je niet hebt uitgegeven dan apart. Boek bijvoorbeeld aan het einde van de maand het bedrag dat je ongeveer hebt bespaard over naar een aparte spaarrekening. Of maak het concreter en zet direct €40 apart als je besluit die trui van €40 toch niet te kopen.

Een buffer is de saaiste en tegelijk nuttigste bestemming

Hoe groot zo’n buffer moet zijn, verschilt per huishouden. Het Nibud heeft daarom een BufferBerekenaar die onder meer rekening houdt met je woning, inboedel en auto. Zo’n potje bouw je natuurlijk niet in één zuinige maand op. Maar als je structureel geld overhouden belangrijk vindt, is dit wel een logisch eerste doel. Een buffer heeft ook invloed op hoe je koopt als er iets kapotgaat: zonder buffer kies je bij een defecte wasmachine al snel voor het goedkoopste model op afbetaling. Met een buffer kun je rustig energiezuinige modellen vergelijken of wachten op een tweedehands exemplaar.

Je besparing kan weer terug je huis in

Een rendabele bestemming is je eigen huis. Voor spouwmuurisolatie betaal je volgens Milieu Centraal bij een hoekwoning gemiddeld €1.800. Bij de gasprijs waarmee zij rekenen, bespaar je daarmee ongeveer €575 per jaar. Maar je kunt ook kleiner investeren: radiatorfolie of tochtstrips kosten een fractie daarvan en kunnen dezelfde winter al schelen in je energiegebruik. Ook daar kun je op termijn geld overhouden: wat je bespaart op de energierekening, kan weer naar een volgende stap in huis.

Geld voor iets dat je leven echt beter maakt

Je kunt ook een duurzame aankoop doen waar je dagelijks plezier van hebt en iets vervangt dat minder oplevert. Een tweedehands bakfiets bijvoorbeeld. Nog steeds een flinke aankoop, maar wel eentje waarmee de auto voor korte ritten vaker kan blijven staan. Check bij een gebruikt exemplaar sowieso de accu bij een elektrische bakfiets en de staat van het frame, want dat bepaalt hoe lang je er echt plezier van hebt. Voor school, boodschappen of een rit naar het centrum hoeft de auto dan niet meer van de oprit.

Ook tijd is een mooie bestemming voor bespaard geld

Geld overhouden kan uiteindelijk ook tijd opleveren. In Nederland is de gemiddelde werkweek met 31,9 uur de kortste van de EU. Structureel minder uitgeven kan het makkelijker maken om zelf ook wat minder te werken. Stel dat je op termijn iedere maand een paar honderd euro minder nodig hebt. Dan kun je er bijvoorbeeld voor kiezen om een dagdeel minder te werken of wat langer verlof op te nemen. Of gewoon een vrije middag waarop je zelf kookt en eindelijk eens die band van je fiets plakt.

En als je dat geld voorlopig niet nodig hebt?

Wat overblijft hoef je natuurlijk niet meteen uit te geven. Voor geld dat je jaren kunt missen, is sparen of beleggen een optie. Sparen brengt doorgaans minder risico met zich mee, beleggen geeft kans op een hoger rendement, maar ook op verlies. De AFM legt uit welke risico’s je loopt: bij vrijwel elke vorm van beleggen kun je een deel van je inleg, of zelfs alles, kwijtraken.

Je kunt vervolgens ook kijken naar waar je geld terechtkomt, zoals groen sparen of beleggen. Daarbij wordt je geld gebruikt voor erkende groene projecten, bijvoorbeeld op het gebied van circulaire economie, duurzame mobiliteit of duurzame landbouw.

Misschien heb je je weleens verdiept in beleggen en daarbij ook crypto overwogen. Via het Nederlandse platform Finst kun je bijvoorbeeld handelen in bitcoin en andere cryptomunten. De koersen kunnen in korte tijd flink schommelen en je kunt een groot deel van je inleg verliezen. Als je hier al iets mee wil doen, gebruik dan alleen geld dat je echt kunt missen. 

Het geld dat ik deze maand niet aan een trui heb uitgegeven, staat inmiddels gewoon op mijn spaarrekening. Voorlopig. Ik weet in ieder geval welke vraag ik mezelf moet stellen voordat hij ergens anders aan opgaat: past deze uitgave eigenlijk bij de reden waarom ik minder wilde kopen?