Het duurzaamste horloge? Dat is waarschijnlijk het horloge om je pols

Mijn horloge komt uit 2021. Het horloge zelf doet het nog prima, maar ik ben inmiddels aan mijn derde bandje toe. Nummer één was na anderhalf jaar zo uitgerekt dat het horloge bijna van mijn pols gleed. Nummer twee heeft een iets avontuurlijker leven geleid en overleefde een combinatie van kajakken, zonnebrand en modder niet.

Maar het horloge? Dat doet gewoon wat het moet doen. De batterij haalt het einde van de dag, mijn stappen worden geteld en ik zie hoe laat het is – toch niet onbelangrijk voor een horloge. En toch krijg ik regelmatig de indruk dat het tijd wordt voor een nieuwe. Sneller, slimmer, betere sensoren, een mooier scherm. Je kent het wel. Maar als je kijkt naar duurzaamheid, is er een veel minder spannende keuze: blijven dragen wat je al hebt.

Een nieuw horloge wordt niet duurzaam omdat er ‘groen’ op staat

Ook Apple probeert zijn producten steeds duurzamer te maken. Het bedrijf presenteerde bepaalde uitvoeringen van de Apple Watch zelfs als CO₂-neutraal. Maar juist die claim kwam onder vuur te liggen. In 2025 oordeelde een Duitse rechter na een zaak van Deutsche Umwelthilfe dat Apple bepaalde Apple Watches in Duitsland niet langer als CO₂-neutraal mocht aanprijzen. Een belangrijk bezwaar zat bij de compensatie van resterende uitstoot via een project met eucalyptusplantages in Paraguay. De rechter vond de zekerheid dat die compensatie ook op langere termijn standhoudt onvoldoende.

Het is een interessante discussie, maar misschien leidt hij ook af van een veel simpelere vraag: heb je überhaupt een nieuw horloge nodig? Want zelfs een apparaat dat met minder uitstoot, gerecyclede materialen en groene energie wordt gemaakt, moet nog altijd worden geproduceerd. Grondstoffen moeten worden gewonnen, onderdelen gemaakt en alles moet naar de winkel of je voordeur worden vervoerd.

Een apparaat dat je al hebt, hoeft niet opnieuw gemaakt te worden.

Soms is alleen het bandje op

Bij een smartwatch kan iets kleins ondertussen behoorlijk bepalend zijn voor hoe lang je hem gebruikt: het bandje. Dat krijgt iedere dag nogal wat voor zijn kiezen. Zweet, zeep, zonnebrand, regen en eindeloos om- en afdoen. Het is dan ook niet zo vreemd dat een bandje eerder aan vervanging toe kan zijn dan het horloge zelf.

En daar zit een simpele duurzaamheidswinst. Als je smartwatch technisch nog jaren mee kan, hoef je hem natuurlijk niet af te danken omdat het bandje versleten is. Een nieuw of tweedehands bandje kan voldoende zijn om het hele apparaat langer te gebruiken. Wie een vervangend bandje voor een Apple Watch Ultra 4 zoekt, kan daarom eerst kijken of alleen dat onderdeel aan vervanging toe is.

Niet bepaald een spectaculaire klimaatrevolutie. Maar spullen langer gebruiken is vaak een stuk interessanter dan een perfect ‘duurzaam’ nieuw product kopen.

Eén aansluiting die opvallend lang meegaat

Daar heeft de Apple Watch trouwens een praktisch voordeel. Apple heeft in de loop der jaren nogal wat aansluitingen vervangen – denk aan de oude 30-pinsconnector, Lightning en de koptelefoonaansluiting – maar het systeem waarmee de horlogebandjes worden bevestigd, gaat al jaren mee.

Daardoor kun je veel oudere bandjes ook op nieuwere Apple Watches gebruiken, zolang je rekening houdt met de verschillende kastmaten en compatibiliteit. Dat maakt het makkelijker om een goed bandje langer te gebruiken, tweedehands te kopen of door te geven. Wel even opletten met de maten. Alleen naar het aantal millimeters kijken is niet altijd voldoende, omdat Apple door de jaren heen verschillende kastformaten heeft gebruikt. Controleer dus voor je iets koopt of het bandje daadwerkelijk geschikt is voor jouw model. Dat voorkomt dat je duurzame tweedehands koop vervolgens ongebruikt in een la belandt.

En als de batterij achteruitgaat?

Een versleten bandje is makkelijk op te lossen. Een batterij die steeds sneller leegloopt, is vervelender. Maar ook dan hoeft een compleet nieuw horloge niet automatisch stap één te zijn. Je kunt eerst onderzoeken of de batterij vervangen kan worden en wat dat kost. Repareren is niet in iedere situatie financieel aantrekkelijk, maar het kan de levensduur van een apparaat wel flink verlengen. En ieder extra jaar waarin je een elektronisch apparaat gebruikt, stelt de productie van een vervanger uit.

Mijn grens? Zolang mijn horloge zonder problemen de dag doorkomt en doet waarvoor ik hem gebruik, blijft hij zitten.

Moet je toch vervangen? Kijk eerst wat je kunt hergebruiken

Komt er uiteindelijk toch een moment waarop je smartwatch echt aan vervanging toe is, kijk dan voordat je alles nieuw koopt wat je kunt meenemen. Heb je bijvoorbeeld al een bandje dat prettig zit en nog jaren mee kan? Controleer dan of het ook op het nieuwe model past. Ook bij een Apple Watch 12 kun je verschillende bandjes gebruiken, waardoor je niet automatisch afscheid hoeft te nemen van een exemplaar dat nog prima is.

En geef het oude horloge, als het nog werkt, liever een tweede leven dan een permanent verblijf in de keukenla. Verkoop het, laat iemand anders het gebruiken of lever het in voor hergebruik of recycling als het echt op is. Mijn Apple Watch uit 2021 blijft voorlopig dus gewoon om mijn pols. Misschien komt er volgend jaar een model met nóg betere sensoren, een nóg helderder scherm en functies waarvan ik vandaag nog niet weet dat ik ze zogenaamd nodig heb.

Maar zolang deze het doet, is de duurzaamste upgrade vooral heel eenvoudig: geen upgrade.