Duurzamer met je geld? Kijk ook eens naar je oudedagsvoorziening

Hoe zit het met jouw oudedagsvoorziening, zoals pensioen? Duurzaam leven gaat meestal vooral over praktische keuzes. Minder nieuwe spullen kopen, je huis isoleren, vaker de fiets pakken of wat vaker plantaardig eten. Maar ook geld dat je níét uitgeeft, kan invloed hebben. Spaargeld, beleggingen en pensioengeld blijven namelijk niet ergens onaangeraakt in een digitale kluis liggen.

Juist nu is het een goed moment om daar eens naar te kijken. Nederland zit midden in de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. Eind juni waren volgens De Nederlandsche Bank inmiddels 34 fondsen overgestapt. Misschien heb je er al een brief over gekregen of verandert jouw regeling binnenkort. Daarbij kun je meteen een andere vraag meenemen: hoe wil je je geld voor later eigenlijk regelen? 

Je geld staat niet stil

Banken, verzekeraars en fondsen gebruiken geld om te lenen en te investeren in bedrijven en projecten. De plekken waar dat geld terechtkomt, zijn nogal uiteenlopend. Daarmee hebben ook financiële keuzes invloed op onderwerpen als klimaat, natuur en mensenrechten. Bij een pensioen via je werkgever heb je daar meestal maar beperkt invloed op. Toch kun je opzoeken hoe jouw pensioenfonds omgaat met bijvoorbeeld fossiele energie, natuur en sociale thema’s. Bij een aanvullend pensioen dat je zelf regelt, heb je vaak meer keuze in aanbieder en soms ook in de manier waarop het geld wordt belegd.

Kijk daarom bij zo’n keuze verder dan rente, rendement of belastingvoordeel. Ook het beleggingsbeleid, de kosten en de duurzaamheidscriteria zijn interessant om naast elkaar te leggen.

Hoe staat jouw oudedagsvoorziening er eigenlijk voor?

Oudedagsvoorziening is bij mij zo’n onderwerp dat al jaren onderaan mijn to-dolijst blijft staan. Maar waarom eigenlijk, want zo ingewikkeld is het niet. Op Mijnpensioenoverzicht.nl zie je wat je tot nu toe hebt opgebouwd via werkgevers en hoeveel AOW je naar verwachting ontvangt. Vooral na perioden waarin je minder hebt gewerkt, zelfstandig ondernemer was, onbetaald verlof nam of een tijd geen pensioenregeling had, kan de uiteindelijke opbouw lager uitvallen. Ook met een pensioenregeling via je werkgever kan er ruimte zijn om zelf iets aan te vullen.

Dus dan maar gelijk extra geld vastzetten voor later? Nee, het is verstandig om te beginnen met het hele financiële plaatje.

Eerst genoeg geld voor nu

Uit het nieuwste onderzoek Geldzaken in de praktijk 2026 van het Nibud blijkt dat 38 procent van de huishoudens moeite heeft met rondkomen. Ook zegt 39 procent onvoldoende geld achter de hand te hebben voor tegenvallers. Een goede buffer blijft daarom belangrijk. Je leeft tenslotte nú. Geld dat je via een speciale pensioenrekening of lijfrente opzijzet, staat in principe vast voor later. Dat bedrag kun je dus niet zomaar gebruiken wanneer de wasmachine ermee ophoudt of wanneer je volgend jaar je huis wilt isoleren.

Bedenk daarom welke doelen je de komende jaren hebt. Misschien wil je zonnepanelen laten plaatsen, minder gaan werken, een oude auto de deur uit doen of eindelijk die tochtige zolder aanpakken. Geld voor zulke plannen kun je beter bereikbaar houden. Wil je eerst wat meer ruimte creëren in je maandbudget? Met een paar kleine aanpassingen kun je vaak al geld besparen met duurzaam leven. Blijft er daarnaast ruimte over voor later, dan kun je verder kijken naar extra opbouw voor je oudedagsvoorziening.

Soms kun je met belastingvoordeel pensioen opbouwen

De overheid geeft onder voorwaarden belastingvoordeel wanneer je zelf geld opzijzet voor je pensioen. Daarvoor wordt gekeken naar je zogenoemde jaarruimte. Heb je in een bepaald jaar een pensioentekort, dan mag je binnen die ruimte geld storten in een daarvoor bestemde lijfrenteverzekering, rekening of belegging en de inleg mogelijk aftrekken van je inkomen.

Heb je die ruimte in eerdere jaren niet volledig gebruikt? Dan kun je soms gebruikmaken van reserveringsruimte. Daarmee kun je ongebruikte jaarruimte uit eerdere jaren alsnog benutten. Volgens de huidige regels kan dat gaan om ruimte uit de afgelopen tien jaar.

Of een pensioenpremie aftrekbaar is en hoeveel je kunt aftrekken, hangt af van je persoonlijke situatie en beschikbare jaar- en reserveringsruimte. Over de uitkering die je later ontvangt, betaal je vervolgens inkomstenbelasting.

Kijk ook waar je oudedagsvoorziening wordt belegd

Als je zelf aanvullend pensioen gaat opbouwen, is het verleidelijk vooral naar het verwachte rendement te kijken. Neem ook even de tijd voor de kleine lettertjes achter dat rendement. Waar wordt het geld in belegd? Welke bedrijven of sectoren worden uitgesloten? Stelt de aanbieder eisen op het gebied van klimaat of mensenrechten? En hoe streng zijn die eisen eigenlijk?

Het woord ‘duurzaam’ op een beleggingsfonds vertelt op zichzelf niet het hele verhaal. Kijk daarom naar het concrete beleid en naar de beleggingen die er daadwerkelijk in zitten. Voor bestaande pensioenfondsen kun je bijvoorbeeld ook de Eerlijke Geldwijzer gebruiken om het beleid en de uitvoering te vergelijken.

Plan één geldmoment per jaar

Je hoeft heus niet iedere maand je pensioenoverzicht uit te pluizen. Eén vast moment per jaar is al een goed begin, bijvoorbeeld na de aangifte van je inkomstenbelasting. Bekijk dan je buffer, grote uitgaven die eraan komen, je pensioenopbouw en eventueel je jaar- en reserveringsruimte.

Neem meteen je andere geldzaken mee. Staat je spaargeld nog bij een bank die bij jouw waarden past? Weet je wat je pensioenfonds met je geld doet? En past het bedrag dat je voor later reserveert nog bij hoe je nu leeft? Zo krijgt je pensioen een vast plekje in je agenda en kun je het verder lekker loslaten.